• Η αρχή είναι το ήμισυ του παντός… πάντα!

  • Η Αποικία μας επί τα ίδια λημέρια!!!

  • Που και που περνόντας και από το Facebook

  • Επικοινωνία

  • PageRank

    Free Google PageRankChecker Script
  • Ανά την υφήλιο από 9-2-09

    free counters
  • Παγκόσμια όραση από 30-9-08

  • Εσείς τώρα είστε στην παρέα μου

    website stats
  • Επισκέψεις φίλων και περαστικών

    • 605,640 μελέτες ή ματιές από 10-11-2007
  • οι ερχόμενοι μετά πολλών επαίνων

    free web stats
  • Φρέσκα σχόλιαααα…

    Ιωάννης της Κροστάνδ… στο Ιωάννης της Κροστάνδης ο άγιος…
    Ιβάν ο οχληρός στο Ιωάννης της Κροστάνδης ο άγιος…
    Chaturbate στο Να μην χάσουμε τα πάθη – Να τα…
    Βασιλικη στο Οι τελευταίες θετικές εξελίξει…
    Wag the Dog: Το μετα… στο Περί γάμου στη Μεγάλη Σύνοδο τ…
    manitaritoubounou στο Γάμος εν γένει και ορθόδοξος χ…
    Ιβάν ο οχληρός στο Γάμος εν γένει και ορθόδοξος χ…
    Ηθικισμός στην Ορθοδ… στο Να μην χάσουμε τα πάθη – Να τα…
    Κριτικά υποστηρικτικ… στο Δυνατότητες και κίνδυνοι στην…
    Ιβάν ο οχληρός στο Οι βασικοί άξονες του Μισθολογ…
    Στέργιος (Αλέξανδρος… στο Το άτομο ως «ομφάλιος λώρος» τ…
    Το Zωντανό Iστολόγιο… στο Να μην χάσουμε τα πάθη – Να τα…
    Χρηματίτες, στεφανίτ… στο «Παραδοσιακό» αλώνισμα στην Κέ…
    Yiannis Zagos στο Ο Δαρβίνος, ο Σεραφείμ Ρόουζ κ…
    manitaritoubounou στο Ο Δαρβίνος, ο Σεραφείμ Ρόουζ κ…
  • Καλά, μ΄αυτά φάγατε το χρόνο σας αυτές τις μέρες;

  • Του μήνα μας, μέρες λόγου και σιωπής

    Φεβρουαρίου 2009
    Κ Δ Τ Τ Π Π Σ
    « Ιαν.   Μαρ. »
    1234567
    891011121314
    15161718192021
    22232425262728
  • Τα τελευταία σφυρίγματα του τραίνου

  • Πρώτες κουβέντες στο Μανιτάρι του Βουνού

  • RSS Φιλαλήθης / Philalethe00

  • RSS Εκπαιδ. Παρέμβαση Αχαΐας

  • RSS Τσουκνίδα θεολογική

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Ἀγαθὸν τὸ ἐξομολογεῖσθαι…

  • RSS Κόκκινη Πιπεριά

  • RSS π. Λiβυος

  • RSS Στον ίσκιο του Ήσκιου

  • RSS ο Σα της Στροφής

  • RSS Άλιος φίλος

  • RSS Ιδιωτική Οδός

  • RSS Το ζωντανό ιστολόγιο

  • RSS Το βλέμμα κάθε Βδομάδας

  • RSS Black Cat ★ Red Cat

  • RSS Το μικρό κελλάρι

  • RSS Η ΣΠΗΛΙΑ ΤΟΥ ΝΟΣΦΕΡΑΤΟΥ

  • RSS Πόντος και Αριστερά

  • RSS Απλή και ήσυχη ζωή…

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • Ανασκαφές στο ορυχείο μας

  • Ομάδες μανιταριών στο καστανόδασος των αναστεναγμών

  • a

  • Ενώ σας καλώ κοντά μου, εσείς πάτε μακρυά μου

  • Μεταστοιχεία

  • RSS Κίν. Υπεράσπισης προσφύγων-μεταναστών Αχ

  • RSS ΚΥΝΟΚΕΦΑΛΟΙ

  • RSS Το εγκόλπιο του Ναύκο

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Πατρινή εκπ. Γκρίνια

  • RSS Εξαποδώ

  • RSS Καλλιτεχνική πατρινή διάδραση

  • RSS Θεαμαπάτες & Δικτυώματα

  • RSS OMADEON

  • RSS Ιθαγενείς

  • RSS utopia vs pragma

  • RSS GREEK RIDER

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Herr K.

  • RSS Άρωμα Ασίας πατρινής

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Το κονάκι του Αντώνη

  • RSS α-εργώδες

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS οοδε-Ιστολόγιο

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Θεολογία Ζάντε – περιβάλλοντος

  • RSS Theoprόvlitos

  • RSS Ardalion’s Weblog

  • RSS ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ

Ποιος διάλογος για ποια Παιδεία (ξανά);

… (ξανά[1])…

Του Βένιου Αγγελόπουλου[2]

Πάνω από τους μισούς Υπουργούς Παιδείας τα τελευταία είκοσι χρόνια έχουν εξαγγείλει «διάλογο». Συνήθως, επιδιώκοντας να επιβάλουν προαποφασισμένες ρυθμίσεις, υιοθετώντας ενδεχομένως μικρές διορθώσεις. Κάποτε ούτε καν: ο νόμος Γιαννάκου έφερε τόσες γραφειοκρατικές αγκυλώσεις, ώστε μηδέ τους τεχνοκράτες υποστηρικτές του δεν ικανοποιεί.

Αλλάζει κάτι με το σημερινό διάλογο «από μηδενική βάση»; Πιστεύω ναι. Η κυβέρνηση δεν φαίνεται να θέλει κάτι καινούργιο, θέλει να κερδίσει χρόνο μέχρι τις ευρωεκλογές, χωρίς μείζονες αντιδράσεις από την εκπαιδευτική κοινότητα, ελπίζοντας συνάμα σε μια συναίνεση με την αξιωματική αντιπολίτευση, εκεί που υπάρχει ιδεολογική συγγένεια: ιδιωτικοποίηση και τεχνοκρατία. Με το μαλακό.

Πώς έτσι; Αφενός η παγκόσμια κρίση, που φρενάρει διεθνώς τη νεοφιλελεύθερη προέλαση, αφετέρου (κυρίως, νομίζω) η μαθητική εξέγερση του Δεκέμβρη έδειξαν ότι η τακτική του οδοστρωτήρα κινδύνευε να τινάξει τα πάντα στον αέρα. Εξού κι η αλλαγή υπουργού, εξού κι η αλλαγή στυλ.

Μηδενική βάση αλλά προκαθορισμένη ατζέντα: Γενικώς περί αναβάθμισης του Λυκείου, ειδικώς εισαγωγικές και άσυλο. Για τα υπόλοιπα, και ιδίως τα πεπραγμένα της κυβέρνησης (νομοθετήματα, αναγνώριση Κολεγίων, υποχρηματοδότηση), ουδείς λόγος: Τα κρύβουμε κάτω από το χαλί, όπως η γάτα τις ακαθαρσίες της. Για την ποιότητα των σπουδών, των προγραμμάτων, των βιβλίων, για το φόρτο εργασίας, για τη σχολική αποτυχία, τίποτα.

Η ατζέντα δείχνει τον προβληματισμό της κυβέρνησης. Όποιος καλεί σε διάλογο, θέτει κάποια ερωτήματα προς απάντηση. Ερωτήματα καίρια ή αποπροσανατολιστικά; Ας το δούμε.

Θέμα πρώτο, το πανεπιστημιακό άσυλο. Ακριβέστερα, η καταστρατήγησή του, ενίοτε, από κάποιες περιθωριακές ομάδες, που το χρησιμοποιούν ως καταφύγιο, ως ορμητήριο για κλεφτοπόλεμο με την αστυνομία, μονοπωλώντας το χώρο και το λόγο. Παρακωλύοντας επομένως τη διεξαγωγή των μαθημάτων και τη διακίνηση των ιδεών με τις οποίες δεν συμφωνούν.

Είναι όμως θέμα Παιδείας αυτό; Οι ομάδες αυτές δημιουργούνται και αναπαράγονται από τον κοινωνικό αποκλεισμό. Η καταστολή είναι αναποτελεσματική: Όσες φορές κι αν μπήκε η αστυνομία, δεν απέτρεψε την επανάληψη των φαινομένων σε πρώτη ευκαιρία. Ας αναρωτηθούν οι κρατούντες γιατί τροφοδοτούν το περιθώριο κάθε χρόνο με φουρνιές νέων που δεν περιμένουν τίποτε από την κοινωνία – σίγουρα το ανούσιο σχολείο παίζει ρόλο, αλλά δεν είναι ο μόνος παράγοντας.

Μη θίγετε το πανεπιστημιακό άσυλο. Όσο πιο δύσκολη είναι η περιφρούρησή του, τόσο πιο πολύτιμο είναι.

Θέμα δεύτερο, το εξεταστικό. Διάφορες «τεχνικές» λύσεις διαφαίνονται: είτε ενσωμάτωση του φροντιστηρίου σε ένα ολοήμερο Λύκειο, είτε μετακύλιση των εισαγωγικών εξετάσεων στο πρώτο έτος των ΑΕΙ. Οι κίνδυνοι ορατοί: ακόμη μεγαλύτερη επιβάρυνση για τους μαθητές στην πρώτη περίπτωση, θριαμβευτική επικράτηση της παπαγαλίας στο πανεπιστήμιο (δηλαδή κατάργησή του στην ουσία) για τη δεύτερη. Κοινό χαρακτηριστικό: όλοι όσοι θέλουν να σπουδάσουν πρέπει να δώσουν εισαγωγικές.

Αποτελεί αυτό απεμπλοκή του Λυκείου από τις εισαγωγικές; Ή παράταση των φροντιστηρίων για ένα χρόνο ακόμη; Είναι αυτό απάντηση στην αγωνία της μαθητικής νεολαίας; Σίγουρα όχι.

Δώστε μας πίσω τον κλεμμένο χρόνο, ήταν το μήνυμα των παιδιών που ξεσηκώθηκαν θρηνώντας το συμμαθητή τους. Δεν ξεσηκώθηκαν για το αβέβαιο αύριο, για την εργασιακή ανασφάλεια, τα σκάνδαλα, την οικολογική καταστροφή – αυτά είναι ερμηνείες των ενηλίκων, είναι οι λόγοι για τους οποίους το ξέσπασμά τους βρήκε τόση απήχηση στις μεγαλύτερες ηλικίες. Ξεσηκώθηκαν για το ζοφερό σήμερα: Δε φτάνει που μας κλέβετε τη ζωή μας, μας σκοτώνετε κι από πάνω!

Ζητούν – ζητούμε – ένα άλλο σχολείο. Που θα προσφέρει στα παιδιά γνώσεις, κοινωνική ένταξη, και φροντίδα. Όχι στη σημερινή αδιαφορία, όχι στην παπαγαλία και την ταξινόμηση: σκέψη θέλουμε, όχι εξαρτημένα αντανακλαστικά. Πολίτες, όχι ρομπότ.

Όσο διατηρούνται οι πανελλήνιες εισαγωγικές, το σύστημα θα παραμένει και θα χειροτερεύει. Έχουμε συνταιριάσει τον αδυσώπητο ανταγωνισμό με την «αντιαυταρχική» τάχατες εκπαίδευση[3], που στέλνει στο Γυμνάσιο μεγάλο ποσοστό λειτουργικά αναλφάβητων: εξυπνότατα δεκατετράχρονα παιδιά που δεν μπορούν να κάνουν μια περίληψη, που λύνουν την εξίσωση 3χ=6 φτύνοντας όλα τα δυνατά εξαγόμενα, 9, 18, 3, 2, κι όποιο πιάσει. Και τα ρίχνουμε όλα στο νερό, κι όσα δεν ξέρουν κολύμπι ας πνιγούν.

Αναβάθμιση του σχολείου σημαίνει κατάργηση των πανελληνίων εξετάσεων  –  όχι χρονική μετατόπισή τους –  και αυτονόμηση του σχολείου. Με φροντίδα εναντίον της σχολικής αποτυχίας. Ενισχυτική διδασκαλία όχι για τους καλούς μαθητές αλλά για τους αδύναμους, ώστε το σχολείο να εξισορροπεί τις κοινωνικές ανισότητες στο μέτρο του δυνατού: δεν είναι αυτό τμήμα της αποστολής του;

Μετά το αναβαθμισμένο σχολείο, ας ακολουθεί είτε πανεπιστημιακή μόρφωση, είτε επαγγελματική (κάτι που η Πολιτεία έχει τελείως αμελήσει), είτε άμεση ένταξη στην παραγωγή. Χωρίς εισαγωγικές εξετάσεις. Με το απολυτήριο και μόνο. Ελεύθερη πρόσβαση στην Ανώτατη Εκπαίδευση. Η αύξηση του φοιτητικού πληθυσμού θα είναι σχετικά μικρή. Η χώρα έχει αρκετό επιστημονικό δυναμικό (οι σημερινοί υποψήφιοι λέκτορες μερικές φορές έχουν πλουσιότερο βιογραφικό από τους καθηγητές πριν σαράντα χρόνια) για να τους εκπαιδεύσει: χρειάζονται χρήματα για προσλήψεις και υποδομή, χρειάζεται ενίσχυση των επαρχιακών ΑΕΙ ώστε να αποκτήσουν κρίσιμη μάζα και να πάψουν να είναι ημιεπιστήμια (και κάποια απ’ αυτά κλικοκρατούμενα). Και είναι προτιμότερο να διδάσκεις φοιτητές που ενδιαφέρονται, παρά φοιτητές που απλώς βρέθηκαν εκεί.

Μόνιμη αντίρρηση: Κι αν όλοι θέλουν να γίνουν γιατροί;

Απάντηση: Γιατί πρέπει όλοι να διαγωνίζονται επειδή κάποιοι (πολλοί) θέλουν να γίνουν γιατροί; Στις σχολές μεγάλης ζήτησης ας υπάρχει κάποια επιλογή κλειστού αριθμού, σε κάποια φάση, κι όσοι δε χωράν ας πάνε αλλού ή ας ξαναδοκιμάσουν. Τεχνικές λύσεις υπάρχουν πολλές, ας κοιτάξουμε τι γίνεται σε άλλες χώρες, ας εμπνευστούμε κι ας προσαρμόσουμε στις δικές μας ανάγκες (ή ας αντιγράψουμε τυφλά, όπως συνήθως κάνουν οι κυβερνώντες κι οι τεχνοκράτες σύμβουλοί τους).

Αναβάθμιση της Παιδείας από την κορφή προς τα κάτω στερείται νοήματος. Χρειάζεται σχέδιο για όλη την εκπαιδευτική πυραμίδα, όχι ασπιρίνες: Σχέδιο μακρόπνοο, αλλά και μέτρα άμεσα.

Άμεσο μέλημα είναι η αναβάθμιση των εκπαιδευτικών των ίδιων, που σήμερα η Πολιτεία τους σπρώχνει σε συμπληρωματικές εργασίες: ταξί, ιδιαίτερα, προγράμματα. Αναβάθμιση των αποδοχών τους αλλά και της κατάρτισης και της επιλογής τους.

Δύσκολο πράμα να διδάσκεις. Όπως ο ηθοποιός, έχεις κάθε μέρα ένα κοινό στο οποίο δίνεις παράσταση. Αλλά ενώ το κοινό του ηθοποιού πάει εθελοντικά στο θέατρο, το κοινό του δάσκαλου πάει υποχρεωτικά στην τάξη. Αλίμονο αν δεν του ξυπνήσει το ενδιαφέρον. Αλίμονο αν δεν αγαπάει τη δουλειά του – και τα παιδιά.

Μπορεί κανείς να γίνει ηθοποιός χωρίς να περάσει από ακρόαση; Απαντώντας σε γραπτές εξετάσεις και μόνον; Και μάλιστα σε ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής;

Βεβαίως. Ο κατεξοχήν ηθοποιός[4], ο δάσκαλος, ο καθηγητής, αυτό κάνει. Μέσω ΑΣΕΠ.

Γιατί δεν θεσμοθετούμε τον ασκούμενο εκπαιδευτικό; Όπως για τους δικηγόρους ή τους γιατρούς. Όπως στη Γαλλία. Τρεις εβδομάδες στην τάξη παρακολουθώντας το μάθημα ενός έμπειρου δάσκαλου, μια βδομάδα στον πίνακα να διδάσκει. Με παράλληλη παρακολούθηση θεωρητικών μαθημάτων κι εκπόνηση εργασίας. Με όφελος διπλό: και για τον νέο, αλλά και για τον παλιό, που θάχει ένα τρίτο μάτι στην τάξη, άμυνα στη ρουτίνα.

Όλα αυτά στο τραπέζι του διαλόγου – και άλλα πολλά. Πολύ αμφιβάλλω αν θα απασχολήσουν τα κυβερνητικά επιτελεία, παρά τις ενδεχομένως αγαθές προθέσεις[5] ορισμένων. Μπορούν όμως (και πρέπει) να απασχολήσουν την εκπαιδευτική κοινότητα. Τόσο τους συγκροτημένους φορείς, όσο και πρωτοβουλιακές ομάδες. Δραστηριότητες που δεν γίνονται από τα πάνω μπορούν να γίνουν από τα κάτω. Θετική η πρόσφατη πρωτοβουλία της Ελευθεροτυπίας για κριτική παρουσίαση των σχολικών βιβλίων: Μπορεί να συστηματοποιηθεί και να διευρυνθεί, από εκπαιδευτικούς, με τη δημιουργία μιας αντίστοιχης τράπεζας δεδομένων για όλα τα μαθήματα;

Δεν είναι καιρός για υπεκφυγές. Επείγει η ανατροπή δεκαετιών εφησυχασμού. Κι αν η κοινωνία των ενηλίκων δεν το κάνει οργανωμένα, θα το βρει από τα παιδιά της.

07-02-2009

ΠΗΓΗ: http://www.alfavita.gr/anakoinoseis/ank6_2_9_0004.php,

Σημείωση: Οι υπογραμμίσεις έγιναν και από τΜτΒ.


[1] Ομότιτλο άρθρο είχε δημοσιευτεί στην «Ελευθεροτυπία» στις 22/1/2005,

http://www.enet.gr/online/online_text?c=112&id=56277536, ως απάντηση σε συνέντευξη του Θάνου Βερέμη, νεοδιορισμένου τότε προέδρου του ΕΣΥΠ. Περιέχεται, με άλλα σχετικά άρθρα μου, στο βιβλίο μου Θέλουμε Παιδεία; (εκδόσεις Νήσος, Αθήνα, 2007).

Σημείωση από τΜτΒ, δείτε όλο το άρθρο:

«Ενώ διαρκούσε το συνέδριο της Ομοσπονδίας των Πανεπιστημιακών Δασκάλων (ΠΟΣΔΕΠ), δημοσιεύτηκε συνέντευξη του καθηγητή Πολιτικής Ιστορίας Θάνου Βερέμη, νεοδιορισμένου προέδρου του Εθνικού Συμβουλίου Παιδείας (ΕΣΥΠ), πάνω στα προβλήματα της Ανώτατης Παιδείας.

Συνέντευξη που προκάλεσε αλγεινή εντύπωση στους συνέδρους, που επί τριήμερο προσπαθούσαν να εντοπίσουν και τα κακώς κείμενα και τα αίτιά τους και τις προτεινόμενες λύσεις. Ο καλός συνάδελφος παραθέτει μια σειρά συμπτώματα χωρίς καμία σύνδεση ούτε ιεράρχηση, καθώς και «μέτρα» για την αντιμετώπιση του καθενός ξεχωριστά. Αναφέρεται στη διευκόλυνση των μετεγγραφών μεταξύ ευρωπαϊκών πανεπιστημίων, στους καθηγητές που απουσιάζουν από τα μαθήματά τους, στους φοιτητές που παρατείνουν τις σπουδές εσαεί, στο μοναδικό διδακτικό βιβλίο, στις πανεπιστημιακές βιβλιοθήκες, στην παροχή δωρεάν συγγραμμάτων, στη μετατροπή των λυκείων σε φροντιστήρια, και σε μερικά άλλα, σαν τα ιδιωτικά πανεπιστήμια που θα ανταγωνίζονται τα δημόσια, όπως τα περίπτερα (!) μεταξύ τους.

Ισως η αβασάνιστη προβολή «λύσεων» και η απουσία επιχειρηματολογίας να οφείλονται στο είδος γραφής (συνέντευξη), το οποίο να αδικεί τον Θ.Β. Ειδεμή, η διαδικασία διαλόγου στο ΕΣΥΠ είναι υπονομευμένη: το υπουργείο έχει έτοιμες προτάσεις και δεν θα δεχτεί παρά επουσιώδεις τροποποιήσεις. Ο Εθνικός Διάλογος για την Παιδεία θα έχει λήξει πριν καν αρχίσει (ούτε καν σε έξι μήνες, όπως ζήτησε ο πρωθυπουργός). Θα υιοθετηθούν «μέτρα» που τίποτα δεν θα λύσουν· ορισμένα μάλιστα θα οξύνουν τα προβλήματα. Και με τον επόμενο υπουργό θα έχουμε πάλι μία από τα ίδια, και χειρότερα. Διότι η ελληνική παιδεία πάσχει από πολύχρονη ασθένεια. Και θεραπεία συμπτωμάτων χωρίς γνωμάτευση (ή με γνωμάτευση θατσερικού τύπου) καλό δεν κάνει.

Αλλά ας μπούμε στην ουσία. Οντως υπάρχουν «αιώνιοι φοιτητές» και απόντες καθηγητές. Οταν υπάρχουν δικαστικοί που χρηματίζονται, αστυνομικοί που εκδίδουν αλλοδαπές ή δημοσιογράφοι που ροκανίζουν μυστικά κονδύλια (και δεν λέω τίποτα για τα φακελάκια και τους αποδέκτες τους) θα ‘ταν αφύσικο το πανεπιστήμιο να ‘χει παραμείνει άσπιλο κι αμόλυντο. Στην Ελλάδα επικρατεί γενικευμένη ανοχή: Για την αποκατάσταση της ηθικής και την τήρηση των προσχημάτων καταφεύγουμε κατά καιρούς σε τιμωρία κάποιων ενόχων, εξιλαστηρίων θυμάτων, χωρίς να θίγουμε τις γενεσιουργές αιτίες. Και χωρίς να διορθώνουμε τίποτα.

Γιατί αποτελούν πρόβλημα οι φοιτητές που χάνουν πάνω από δύο χρόνια σπουδών; (Και γιατί δύο και όχι τρία ή ένα; Από ποια κολοκυθιά προκύπτει;) Το ποσοστό τους είναι αμελητέο (στο Πολυτεχνείο τουλάχιστον -αν ο Θ.Β. έχει πλήρη στοιχεία, καλό θα ‘ταν να τα δημοσιοποιήσει). Στα μαθήματα δεν έρχονται, στις εξετάσεις πότε πότε. Βιβλία δεν παίρνουν. Τόσο σε χρήμα όσο και σε γραφειοκρατικό φόρτο ελάχιστα κοστίζουν στην πολιτεία. Επιβαρύνουν τους εαυτούς τους ή τις οικογένειές τους, όχι άλλους. Την κηδεμονία τους επιζητούμε;

Αντίθετα, οι καθηγητές που δεν κάνουν μάθημα αποτελούν πρόβλημα, αν και τα μαθήματα δεν χάνονται αλλά γίνονται από συνεργάτες (δεν λέμε πλέον βοηθούς), παρότι αυτοί αποτελούν εξαίρεση. Εξαίρεση που ίσως γενικευθεί, γιατί προς τα εκεί σπρώχνουν οι σχεδιαζόμενες μεταρρυθμίσεις. Αυτοί οι καθηγητές νέου τύπου κάθε άλλο παρά αργόμισθοι είναι: εξασφαλίζουν χρηματοδοτήσεις, συμβόλαια και προγράμματα, μετέχουν σε επιτροπές, κάνουν δημόσιες σχέσεις, προσλαμβάνουν ή προσελκύουν ανθρώπους και τους δίνουν ιδέες, κατευθύνσεις, δουλειά. Εχουν μετατραπεί σε μάνατζερ και η διδασκαλία σε δευτερεύον καθήκον. Η έδρα έχει αναβιώσει όχι πλέον ως φέουδο, αλλά ως επιχειρηματική μονάδα. Φτάνοντας μέχρι την ίδρυση κερδοσκοπικών εταιρειών παροχής υπηρεσιών, όπως καταγγέλθηκε στο συνέδριο της ΠΟΣΔΕΠ.

Αλλά αυτά είναι συνέπεια (ακραία ίσως), της πολιτικής όλων των τελευταίων κυβερνήσεων. Ο τακτικός προϋπολογισμός μειώνεται και τα ΑΕΙ καλούνται να αναζητήσουν άλλους πόρους, κοινοτικούς ή ιδιωτικούς. Η γνώση δεν θεωρείται πλέον κοινωνικό αγαθό αλλά εμπόρευμα προς αξιοποίηση. Εχει επικρατήσει η εξίσωση έρευνα = προγράμματα = χρήμα· σε τέτοιο βαθμό, ώστε στις εξελίξεις διδασκόντων να αναφέρεται πόσα προγράμματα και πόσα χρήματα έφερε ο κρινόμενος. Δεν μιλάμε για μεταπτυχιακό κύκλο σπουδών, αλλά για προγράμματα με ημερομηνία λήξης κι ενδεχομένως επανέγκρισης. Η επικρεμάμενη «αξιολόγηση» συνίσταται στην ίδρυση ενός κεντρικού μηχανισμού ελέγχου για την κατανομή κονδυλίων στα πανεπιστήμια (και για το βόλεμα ημετέρων), ανάλογα με τις «επιδόσεις» τους: περίπου όπως το ΔΝΤ, που κάνει τους φτωχούς φτωχότερους.

Η λογική της αγοράς οδηγεί σε υποβάθμιση, ιδιαίτερα αισθητή στα περιφερειακά πανεπιστήμια. Εχουμε μείωση εσόδων και υπερδιπλασιασμό φοιτητών την τελευταία πενταετία. Το διδακτικό έργο καλύπτεται κατά πολύ από συμβασιούχους 407, με ακαδημαϊκά προσόντα αλλά με άθλιες συμβάσεις και σε ανεπαρκή αριθμό: στην Πάτρα φτάσαμε να μοιραστεί μια θέση σε 16 άτομα, ενώ στο Αιγαίο οι πιστώσεις του έτους κάλυψαν μόνο το χειμερινό εξάμηνο – για το εαρινό υπολογίζουν στο μάννα εξ ουρανού.
Δεν είναι όμως μόνο χρηματικά τα αίτια τής υποβάθμισης. Ορθά επισημαίνει ο Θ.Β. την προσκόλληση στο μοναδικό σύγγραμμα ή την ανεπάρκεια του Λυκείου. Η υποβάθμιση οφείλεται στη συνολική αντίληψη που έχει η κοινωνία μας για τη γνώση (παρά τις φλυαρίες περί κριτικής σκέψης): Δεν είναι η γνώση που μετράει αλλά το πτυχίο, που είναι εμπορεύσιμο (εξού και το μέλημα για τυποποίηση πτυχίων και πτυχιούχων σε ευρωπαϊκό επίπεδο) καθώς και εφόδιο για κοινωνική άνοδο. Το περιεχόμενο λίγο μετράει: αρκεί να μη γινόμαστε τελείως ρεζίλι. Και το κρίσιμο σημείο είναι η πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, δηλαδή το εξεταστικό σύστημα, κομβικό σημείο τού εκπαιδευτικού μηχανισμού. Με την τραγική αλληλουχία: αδιάβλητες εξετάσεις σημαίνει «αντικειμενική» βαθμολόγηση, που σημαίνει παπαγαλία, που σημαίνει πνευματική στείρωση . Με τους εφήβους άλογα ιπποδρόμου για το ντέρμπι τής ζωής τους, χωρίς χρόνο δικό τους, με μίσος προς την καταπίεση της μάθησης. Και με τους εκπαιδευτικούς των χαμηλότερων βαθμίδων κακοπληρωμένους παιδοφύλακες του συστήματος: αν θέλουν πιο πολλά λεφτά, ας κάνουν ιδιαίτερα μαθήματα.
Περισσότερο από τους μισούς υπουργούς Παιδείας, από την εποχή Γ. Ράλλη, έχουν επιχειρήσει αναδιάρθρωση του εξεταστικού συστήματος. Χωρίς να θιγεί η παπαγαλία. Και χωρίς επιτυχία. Κι αυτό θα συνεχιστεί, η προφητεία είναι εύκολη. Διότι η αναβάθμιση της Παιδείας ξεπερνάει το εξάμηνο, ξεπερνάει την τετραετία. Είναι υπόθεση μακροπρόθεσμη, και σημαίνει ότι η Παιδεία γίνεται κοινωνική προτεραιότητα και όχι απλώς θεσμός για ατομική χρήση. Η αναβάθμιση της Παιδείας σημαίνει χρηματοδότηση, και όχι μόνο. Σημαίνει αναβάθμιση των εκπαιδευτικών κάθε βαθμίδας. Αν το έργο θεωρείται σημαντικό, δεν το αναθέτεις σε παρίες. Το αναθέτεις στους καλύτερους, με επιλογή και σωστή προετοιμασία, και τους πληρώνεις καλά, σε χρήμα και σε χρόνο.

Αλλά αυτό δεν αρκεί. Χρειάζεται αναβάθμιση του περιεχομένου των σπουδών, εξειδίκευση κατά κλάδο και κατά ηλικία, επιλογή της αναλογίας ανάμεσα στη συσσώρευση γνώσεων και την εμβάθυνσή τους, και πολλά άλλα συναφή. Κι αυτά δε γίνονται με κυβερνητικές ή διοικητικές παρεμβάσεις. Χρειάζεται κινητοποίηση συνειδήσεων.

Εναν αιώνα μετά τα πειραματικά σχολεία του Ντεκρολί και της Μοντεσόρι, μισόν αιώνα μετά τον Νέιλ και το σχολειό του Σόμερχιλ, βρισκόμαστε πολύ πίσω απ’ αυτούς. Οφείλουμε, όσοι αγωνιούμε για την Παιδεία, εκπαιδευτικοί και μη, να ξεπεράσουμε το επίπεδο της καταγγελίας, να αρθρώσουμε προτάσεις, γενικές κι εξειδικευμένες, όπως π.χ. την ίδρυση ενός φορέα για τη διάσωση της Γεωμετρίας ή τη συγκέντρωση, συστηματοποίηση και διάδοση υλικού για τα εκπαιδευτικά συστήματα διαφόρων χωρών και τα προβλήματά τους. Και μόνον εάν υπάρξει μια κρίσιμη μάζα από εθελοντές, για την αναβάθμιση της Παιδείας, μπορούμε να ελπίζουμε σε κοινωνική ευαισθητοποίηση και αλλαγή πορείας.
Ως τότε, ας βουλιάζουμε χαρούμενα όλοι μαζί. Κι ας απαιτούμε από την κυβέρνηση, την κάθε κυβέρνηση, τουλάχιστον να μη βλάπτει, στερώντας την τροφή του ασθενούς και κάνοντάς του λίφτινγκ.»

[2] ang@math.ntua.gr,  Καθηγητής Μαθηματικών, ΕΜΠ, Ευγένιος Αγγελόπουλος,

Σχολή Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών Τομέας Μαθηματικών

[3] Αντιαυταρχική εκπαίδευση δεν σημαίνει απλώς κατάργηση της τιμωρίας, αλλά αντικατάστασή της από θετικά κίνητρα, όπως η ευχαρίστηση και η περιέργεια του παιδιού.

[4] Ο ποιών ήθος.

[5] Η κόλαση με καλές προθέσεις είναι στρωμένη, κατά τον Πασκάλ.

Advertisements

4 Σχόλια

  1. Καλησπέρα φίλε μου!

    Χαίρομαι πάντα την αγωνιστικότητα που εκπέμπει ο ιστοχώρος σου!
    Βέβαια καθιστάμεθα, μέρα με την ημέρα, χειρότερα από Δον Κιχώτες…

  2. @ Π.Κ.

    Δον Κιχώτες, … Μακρυγιάννηδες, Παπαδιαμάντηδες, Ντοστογιέφκιδες, Παπουλάκοι, αλλά και… Αντύπες το κατά δύναμη.

    Την καλησπέρα μου!

  3. Με όλο το σεβασμό, το άρθρο κινείται εκτός πραγματικότητας. Ελεύθερη εισαγωγή στα Πανεπιστήμια σε μια χώρα σαν την Ελλάδα θα σημαίνει απλά την κατάρρευση όλων των Πανεπιστημίων. Εξηγώ:

    1) Τα επαρχιακά θα κλείσουν, γιατί ποιος θα πηγαίνει το παιδί του στην Τρίπολη όταν μπορεί να το στείλει στην Αθήνα;

    2) Τα 3-4 κεντρικά Πανεπιστήμια θα δεχθούν τρομερό όγκο φοιτητών. Θα χρειαστούν τεράστια κονδύλια ώστε να κατασκευαστούν νέα κτίρια και να προσληφθεί νέο διδακτικό προσωπικό (υπερτριπλάσιο). Όμως το βασικό πρόβλημα θα είναι η υποβάθμιση των σπουδών. Όλοι όσοι έχουν μια παραπάνω σχέση με τα Πανεπιστήμια είτε μέσω έρευνας – διδασκαλίας (όπως ο γραφών) είτε μέσω φοίτησης γνωστών παιδιών γνωρίζουν ότι υπάρχει απαίτηση από το φοιτητικό κίνημα να περνάει τα μαθήματα συγκεκριμένος αριθμός υποψηφίων (30-40%), αλλιώς δημιουργούνται προβλήματα και στο Τμήμα και στον διδάσκοντα.
    Φανταστείτε μια Ιατρική σχολή Αθηνών με 4000+ φοιτητές ανά έτος εκ των οποίων θα πρέπει να περνάνε τα μαθήματα τουλάχιστον 1500 κάθε εξάμηνο. Όταν τώρα οι 100-200 που περνάνε ένα μάθημα δυσκολεύονται, φανταστείτε πόσο θα πρέπει να πέσει το επίπεδο ώστε να το περνάνε ένα μάθημα 1500!
    3) Τι θα κάνουμε με τις χιλιάδες Πληροφορικάριους, Γιατρούς, Μηχανικούς κλπ που θα προκύψουν; Που θα βρεθούν δουλειές γι αυτούς; Από την άλλη τμήματα σημαντικά όπως η Φιλοσοφική, το Γεωλογικό, το Βιολογικό τα δεκάδες ΤΕΙ θα υπολειτουργούν αφού ελάχιστοι θα θέλουν να γίνει νοσοκόμοι ή φιλόλογοι ή υχθιοπαραγωγοί κ.λ.π.

    Αυτό θέλουμε από τη μεταρρύθμιση;

  4. @ Παντελής Μπουμπούλης

    Καλώς ήλθες και στα σχόλιά μας.

    Να κάνω και εγώ μερικές παρατηρήσεις γενικού τύπου:

    1) Το άρθρο είναι φιλοξενούμενο. Εκείνο που με έκανε να το επιλέξω είναι ότι θέτει ως κέντρο το «ποια παιδεία» και όχι το «πως της πρόσβασης» , π.χ. στα ΑΕΙ.

    2) Χωρίς να μιλήσουμε για το περιεχόμενο του σχολείου – με όλα τα γνωστικά πεδία να παίζουν εντός του, χωρίς κανένα αποκλεισμό -, για την πολύπλευρη μόρφωση, γνώση, πολιτισμό, δεξιότητες σε μια «ενιαία» βάση και συνοχή θα (συνεχίσουμε να) παράγουμε «λειτουργικό αναλφαβητισμό» από το δημοτικό και θα τον διευρύνουμε σε Γυμνάσιο-Λύκειο (Λύκεια-ΕΠΑΣ).

    3) Χωρίς να συζητήσουμε για το ζήτημα της νέας διδακτικής και της διπλής σχέσης της, τόσο με το περιεχόμενο του σχολείου, όσο και με τα είδη των εξετάσεων θα έχουμε ελλειπή όραση των προβλημάτων του σχολείου, άρα και των ΑΕΙ. Το ζήτημα της «ενιαίας γνώσης» και της «κριτικής γνώσης» δεν μπορεί να αμβλύνεται από τη νέα διδακτική (αμερικάνικο μοντέλο π.χ.)

    4) Σε μια τέτοια συζήτηση, όντως tabula raza, θα συζητούσαμε το ζήτημα των «κλίσεων» το οποίο δεν θα το αποφάσιζαν κάποιοι «σοφοί εκ των άνω» – και μάλιστα με μορφές εξωτερικής βίας – αλλά θα έδιναν στα παιδιά μας να το ανακάλυπταν πρωτίστως τα ίδια στον εαυτό τους. Έτσι κάποιου είδους διαγνωστικές διαδικασίες θα τα βοηθούσαν στην κατεύθυνση των πάρα πέρα σπουδών του με βάση τις κλίσεις τους.

    5) Εάν δεν ακουμπήσουμε το μεγάλο ζήτημα της (μόνιμης κατά κανόνα) εργασίας, της πρωτογενούς παραγωγής και στη χώρα μας, αλλά και στη διεύρυνση της δευτερογενούς και τριτογενούς παραγωγής χωρίς παρασιτισμούς κανένα σύστημα πρόσβασης δεν θα έχει δίκαιο χαρακτήρα. Εξάλλου γνωρίζουμε μέσα σε ποιό πολιτικό κλπ περιβάλλον μιλάμε.

    6) Η «ελεύθερη είσοδος»
    κάτω από τέτοιες συνθήκες από όραμα (που όντως έτσι είναι με τα σημερινά δεδομένα) θα ήταν μια μεγάλη πρόοδος.

    7) Αφήνω εκτός σχολίων αυτή τη στιγμή το μεγάλο ζήτημα «της αποδέσμευσης Λυκείων» – τρόπων πρόσβασης ΑΕΙ – (Α)ΤΕΙ.

    8 ) Μέσα σ’ αυτά τα πλαίσια θα μπορούσαμε να δούμε με σαφήνεια και ειλικρίνεια την μεταλυκειακή επαγγελματική διέξοδο – ειδίκευση ενός μεγάλου μέρους παιδιών, χωρίς να χρειάζονται άμεσα τη διέξοδο σε ΑΕΙ ή και ΤΕΙ.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: