• Η αρχή είναι το ήμισυ του παντός… πάντα!

  • Η Αποικία μας επί τα ίδια λημέρια!!!

  • Που και που περνόντας και από το Facebook

  • Επικοινωνία

  • PageRank

    Free Google PageRankChecker Script
  • Ανά την υφήλιο από 9-2-09

    free counters
  • Παγκόσμια όραση από 30-9-08

  • Εσείς τώρα είστε στην παρέα μου

    website stats
  • Επισκέψεις φίλων και περαστικών

    • 605,083 μελέτες ή ματιές από 10-11-2007
  • οι ερχόμενοι μετά πολλών επαίνων

    free web stats
  • Φρέσκα σχόλιαααα…

    Ιωάννης της Κροστάνδ… στο Ιωάννης της Κροστάνδης ο άγιος…
    Ιβάν ο οχληρός στο Ιωάννης της Κροστάνδης ο άγιος…
    Chaturbate στο Να μην χάσουμε τα πάθη – Να τα…
    Βασιλικη στο Οι τελευταίες θετικές εξελίξει…
    Wag the Dog: Το μετα… στο Περί γάμου στη Μεγάλη Σύνοδο τ…
    manitaritoubounou στο Γάμος εν γένει και ορθόδοξος χ…
    Ιβάν ο οχληρός στο Γάμος εν γένει και ορθόδοξος χ…
    Ηθικισμός στην Ορθοδ… στο Να μην χάσουμε τα πάθη – Να τα…
    Κριτικά υποστηρικτικ… στο Δυνατότητες και κίνδυνοι στην…
    Ιβάν ο οχληρός στο Οι βασικοί άξονες του Μισθολογ…
    Στέργιος (Αλέξανδρος… στο Το άτομο ως «ομφάλιος λώρος» τ…
    Το Zωντανό Iστολόγιο… στο Να μην χάσουμε τα πάθη – Να τα…
    Χρηματίτες, στεφανίτ… στο «Παραδοσιακό» αλώνισμα στην Κέ…
    Yiannis Zagos στο Ο Δαρβίνος, ο Σεραφείμ Ρόουζ κ…
    manitaritoubounou στο Ο Δαρβίνος, ο Σεραφείμ Ρόουζ κ…
  • Καλά, μ΄αυτά φάγατε το χρόνο σας αυτές τις μέρες;

  • Του μήνα μας, μέρες λόγου και σιωπής

    Δεκέμβριος 2008
    Κ Δ Τ Τ Π Π Σ
    « Νοέ.   Ιαν. »
     123456
    78910111213
    14151617181920
    21222324252627
    28293031  
  • Τα τελευταία σφυρίγματα του τραίνου

  • Πρώτες κουβέντες στο Μανιτάρι του Βουνού

  • RSS Φιλαλήθης / Philalethe00

  • RSS Εκπαιδ. Παρέμβαση Αχαΐας

  • RSS Τσουκνίδα θεολογική

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Ἀγαθὸν τὸ ἐξομολογεῖσθαι…

  • RSS Κόκκινη Πιπεριά

  • RSS π. Λiβυος

  • RSS Στον ίσκιο του Ήσκιου

  • RSS ο Σα της Στροφής

  • RSS Άλιος φίλος

  • RSS Ιδιωτική Οδός

  • RSS Το ζωντανό ιστολόγιο

  • RSS Το βλέμμα κάθε Βδομάδας

  • RSS Black Cat ★ Red Cat

  • RSS Το μικρό κελλάρι

  • RSS Η ΣΠΗΛΙΑ ΤΟΥ ΝΟΣΦΕΡΑΤΟΥ

  • RSS Πόντος και Αριστερά

  • RSS Απλή και ήσυχη ζωή…

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • Ανασκαφές στο ορυχείο μας

  • Ομάδες μανιταριών στο καστανόδασος των αναστεναγμών

  • a

  • Ενώ σας καλώ κοντά μου, εσείς πάτε μακρυά μου

  • Μεταστοιχεία

  • RSS Κίν. Υπεράσπισης προσφύγων-μεταναστών Αχ

  • RSS ΚΥΝΟΚΕΦΑΛΟΙ

  • RSS Το εγκόλπιο του Ναύκο

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Πατρινή εκπ. Γκρίνια

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Εξαποδώ

  • RSS Καλλιτεχνική πατρινή διάδραση

  • RSS Θεαμαπάτες & Δικτυώματα

  • RSS OMADEON

  • RSS Ιθαγενείς

  • RSS utopia vs pragma

  • RSS GREEK RIDER

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Herr K.

  • RSS Άρωμα Ασίας πατρινής

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Το κονάκι του Αντώνη

  • RSS α-εργώδες

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS οοδε-Ιστολόγιο

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Θεολογία Ζάντε – περιβάλλοντος

  • RSS Theoprόvlitos

  • RSS Ardalion’s Weblog

  • RSS ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ

Η λύση στην κρίση;

Ο μεσσιανικός μαρξισμός-λενινισμός, ο κοινωνικός Χριστιανισμός

Του Φιλαλήθη

Εισαγωγικά

Σχετικά με την εν εξελίξει διεθνή, χρηματοπιστωτικής προελεύσεως, κρίσι στην οικονομία του κόσμου, είδαμε από κάποιες μεριές ριζοσπαστικές, την επίκλησι του Καρλ Μαρξ. Διοργανώθηκαν εκδηλώσεις πολλαχού, π.χ. στον πανεπιστημιακό χώρο, εξώφυλλα πολιτικού περιεχομένου περιοδικών εκδόσεων μας μίλησαν για την προσέλευσι στον Μαρξ, και διάφοροι «προοδευτικοί» δημοσιογράφοι, πλην του J. M. Keynes, μας είπαν και για τον Μαρξ, που τον «έβλεπαν να έρχεται».

karllmarx1Εδώ θα προσπαθήσουμε να καταγράψουμε ένα βασικό ιδεόγραμμα των λόγων που δεν μπορεί ο μαρξισμός, πολλώ δε μάλλον ο δογματικός μαρξισμός, να είναι η πλήρης και επαρκής λύση, και επί πλέον όχι σε λειτουργικό και τακτικό, αλλά σε στρατηγικό επίπεδο, όραμα. Ακόμη θα καταγράψουμε και ορισμένα καταφανή αμαρτήματά του προς το ριζοσπαστικό «σοσιαλιστικό» κίνημα.

Ζήτηση για μία νέα άλογη εμμονή;

Είναι όντως, κατ’ αρχάς, αποκαρδιωτικό, ότι όποιος πράττει την – ευλογημένη, απαραίτητη δε και αυτονόητη χριστιανικά – να απορρίψη, δυναμικά και αγωνιστικά, το δαιμονόπνευστο καπιταλιστικο σύστημα λατρείας του Μαμμωνά και του κερδώου Ερμή, έρχεται σε επαφή βασικά με επιλογές που συμμερίζονται πολλά στοιχεία με αυτό αφ’ ενός και, αφ’ ετέρου, είναι αβάσιμες, ευάλωτες στην κριτική και, εν τέλει, καταστροφικές. Και δεν είναι μόνον ή βασικά αυτό που έλεγε ο ελευθεριακός της κοινωνικής οικολογίας Μάρει Μπούκτσιν,

marraiybookchin_1

περί αποδοχής της ιδιοκτησίας σε κρατικό επίπεδο από τον Μαρξ, που καταδεικνύει και αποδεικνύει τον αστικό, δυτικιστικό χαρακτήρα της ιδεολογίας αυτής, κάτι που δεν επικρατεί, βεβαίως, στην Ορθοδοξία…

«Και έσται η εσχάτη πλάνη χείρων της πρώτης»;

Ιδιαίτερα σήμερα, δεν μπορεί να υπάρξη καμμία δικαιολογία, πλην της παντελούς άγνοιας, όταν κάποιος επιμένη να θεωρή τον μαρξισμό ως ένα, οιονεί, θρησκευτικό σύστημα, το οποίο απαντά σε κάθε ερώτημα του ανθρώπου δια της διανόησης, δηλαδή μία μεταφυσική με «εκκλησία», την πολυδιασπασμένη σήμερα Κομμουνιστική Διεθνή, με κοσμικού τύπου θεία πρόνοια την προοδευτική κίνηση της ιστορίας με βάσι τους «νόμους της ύλης», αλλά και της Ιστορίας πάλι.

Ο μαρξισμός δεν είναι γηραλέος σήμερα, αλλά ήταν πολύ-πολύ πιο πριν, ήταν ήδη στον μεσοπόλεμο. Αναθυμάται εδώ κανείς την έκπληξη της Ρόζας Λούξεμπουργκ,

louzebourg-rosa-1όταν οι εργάτες της Γερμανίας επιδόθηκαν, καταλύοντας κάθε έννοια διεθνιστικής εργατικής αλληλεγγύης και «διεθνούς προλεταριάτου», σε μία σφαγή που είχε σε σημαντικότατο βαθμό κερδοσκοπικά όντως κίνητρα. Αναθυμάται και την κατηγορηματική πρόβλεψι και διάψευσι είτα, του Λ. Τρότσκι, όταν έγραφε, ότι αρχινούσε η γαλλική σοσιαλμαρξιστική επανάσταση με την κατάληψη των εργοστασίων του 1936.

leon-trotskiΉταν η νέα πλάνη που θα συντάραζε τις μάζες,  οι οποίες δεν μπορούσαν να τον/την ελέγξουν κριτικά, όπως είχε προβλέψη σε μία τυπική αστική ισοπεδωτική θεώρησι της «ψυχολογίας», κοινωνικής εν προκειμένω, ο G. Le Bon, πατήρ της ομαδικής ψυχολογίας, και καθ’ ότι οι εργάτες έμεναν, έγραφε, τελείως εκτραχηλισμένοι μετά το κρήμνισμα των αστών που είχαν επιτελέση κατά των «παραδοσιακών αξιών» (π.χ. Δυτικός Χριστιανισμός), έστω στην νόθα τούτη, δυτική τους μορφή.

Ιδού οι λόγοι:

1) Ο μαρξισμός κατ’ αρχάς, έχει την τάσι να είναι λίαν αδιάλλακτος. Είναι ενδεικτικός ο πολλαχόθεν χαρακτηρισμός του Μαρξ ως «δημοκρατικού δικτάτορα» (Annenkoff), που επιβεβαιώνεται από πάρα πολλά γεγονότα στην ζωή του. Όταν είχε έλθη να τον επισκεφθή κάποιος σημαίνων συνδικαλιστής του καιρού του με οράματα και αξίες περί κοινωνικής δικαιοσύνης κ.τ.ο., ο Μαρξ του είπε για τις (υποτιθέμενες) «επιστημονικές βάσεις του σοσιαλισμού» και, εν τέλει, τον απέπεμψε με το απόφθεγμα, ότι η απαιδευσία ποτέ δεν ωφέλησε κανένα (!).

Αυτήν την διάθεσι, της εριστικότητας, δογματικότητας, υπεραυτοπεποίθησης την κληροδότησε σε πολλούς συνεχιστές του, ιδιαίτερα στον Lenine. Το φυλλάδιο του τελευταίου με τίτλο «Ιμπεριαλισμός: το ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού», που ο ίδιος αναφέρει ως εν πολλοίς δάνειων ιδεών (βλ. «Η εποχή της αβεβαιότητας», J. K. Galbraith, 1976, φερώνυμο κεφάλαιο), είναι δείγμα αυτών.

lenin_1920Πρόκειται για απεγνωσμένη και ευδήλως χαμηλής ποιότητας προσπάθεια στήριξης των ιδεών που είχε απορριφθή από το σύνολο των «συντρόφων» του σε σχετική σύναξι που έλαβε χώρα.  Παραταύτα, το προϊόν τούτο μίας ορισμένης άκρας αδιαλλαξίας προσέχουμε σε πάσα προθήκη ή μπροστά σε πλείστους  «πάγκους’ των «κομμουνιστικών» βιβλιοπωλείων, σε εκδηλώσεις των οργανώσεων, όπως η ΚΝΕ, η ΚΟΕ, κττ.

2) Ο μαρξισμός προβλέπει πολύ ορισμένα πράγματα, αν και ο Μαρξ απέφευγε κάποιες κατηγοριοποιήσεις βάσει της θεωρίας του, που θα προκαλούσαν κατάδηλη αμφιβολία για την ορθότητά τους. Έτσι, η πορεία της Ιστορίας είναι αυστηρά ορισμένη. Έχουμε το ένα στάδιο μετά από το άλλο, πρωτόγονο, αγροτικό, φεουδαρχικό, καπιταλιστικό, παγκόσμιο μαρξιανό κομουνιστικό, από το οποίο ξεκινά και τελειούται και η Ιστορία κατά αρκετούς σοβιετικούς σταλινομαρξιστές ιστορικούς και τους μαρξιστές Ερυθρούς Χμερ της Καμπότζης.

Είναι σαφές δε, ότι ουδεμία οπισθοδρόμηση (ή «σοσιαλμαρξισμός σε μία χώρα») δεν μπορεί να ύπαρξη, όπως είδαμε στην εποχή κινήματος Γιέλτσιν από τον κατά Μπερντιάγεφ «παρηλλαγμένο καπιταλισμό» του σοβιετικού μαρξισμού, στον εκ των ακραιότερων καπιταλισμών της Ιστορίας, δηλαδή με εκ των πλέον γενικευμένων χρήσεων του μηχανισμού της αγοράς.

berdiayev-pneymantostoyefski3) Ακόμη, όπως έλεγε ο μέγιστος δυτικόφιλος και δυτικοτραφής θεωρητικός του μαρξισμού Ρώσσος Πλεχάνωφ, ο διαλεκτικός υλισμός κατάγεται από το γαλλικό οικονονομικό υλισμό του 18ου αιώνα, και προς τον οποίον, μετά το γερμανικό ιδεαλιστικό εγελιανό ρεύμα, αποτελεί οπισθοδρόμησι.

Είναι σαφές δε, ότι αντλεί κύρος από τον ολότελα ξεπερασμένο «υλισμό των φυσικών επιστημών», μόνον που τούτος έχει πεθάνη στα τέλη του 19ου αιώνα με αρχές του 20ου. Κανείς δεν γνωρίζει, π.χ., τον Driesch (ή τον Haecker), ώστε να μας μιλήση για τις θεωρίες του(ς).

4) Ο  Λένιν ισχυρίζεται σε κείμενό του περί «σοσιαλ(μαρξ)ισμού και θρησκείας», ότι ανέχεται, σαφώς – ως αναγκαιότατο συμβιβασμό…- τους Χριστιανούς στο κόμμα, και ότι δεν πρέπει να είναι εμπόδιο η πίστη στην βασιλεία του Θεού για την συνεργασία περί της βασιλείας του Θεού επί της Γης, όπως διακήρυτταν και οι χριστιανοί κομουνιστές της εποχής του Μαρξ, αυτοί της Λίγκας των Δικαίων («League of the Just»), στα θεωρητικά τους κείμενα, αλλά όπως και ο δικός μας πρωταρχικός θεωρητικός του σύγχρονου σοσιαλισμού Πλάτων Δρακούλης, που έβλεπε τον σοσιαλισμό ως πραγμάτωσι του Χριστιανισμού στο κοινωνικοπολιτικό επίπεδο (πρβλ. «Εγχειρίδιο του εργάτου», κ.α.).

drakoulis-platwn-1Αλλά, πάντως, ο Λένιν ισχυρίσθηκε, ότι οι περισσότεροι σοσιαλιστές είναι άθεοι. Είναι προφανές, ότι ο Λένιν εδώ είχε κατά νου τους λεγόμενους ναρόντνικους και τους μαρξιστές, το πολύ. Με αυτήν την έννοια αντιλαμβάνεται και ο μέγιστος Ορθόδοξος Ρώσσος φιλόσοφος του 19ου αιώνα Βλαντιμίρ Σολόβιεφ τον όρο σοσιαλισμός, όταν αποφθέγγεται, ότι πρέπει να δεχθούμε την αλήθεια του σοσιαλισμού, προκειμένου να νικήσουμε το ψέμμα του (=υλισμός, αθεϊσμός, κ.τ.ο.). Αλλά, πάντως, είναι χαρακτηριστικό το πνεύμα της περιφρόνησης έως και μη-αναγνώρισης έναντι όλων των άλλων θεωρητικών του σοσιαλισμού, του κολλεκτιβισμού, του κοινοτισμού, του κομμουνισμού, που ελληνιστί αποδίδεται ως … «κοινοκτημοσύνη».

soloviev-vladimirΑλλά για τούτο θα μιλήσουμε «κάτωθι».

5) Ο ίδιος ο Karl Marx, ιδιοφυής εν τινί μέτρω, δημιουργικός, οπωσδήποτε ζηλωτής, μνήμων, αγχίνους κ.τ.ο., και δεδιωγμένος, υπήρξε μάλλον ένας «μαχόμενος άθεος», όπως οι φιλοσοφικοί του πρόγονοι και αστοί Ντιντερό, Χόλμπαχ, κ. π. α.. Συνέδεε τον θρησκειοποιημένο και εν μέρει όντως νεοπλατωνίζοντα και, άρα, ιδεαλιστικό αιρετικό επίσημο Δυτικό Χριστιανισμό με κάποια στρεβλή μορφή της συνειδήσεως.

Το σύνθημα περί «οπίου του λαού», που βρίσκουμε και στον Μπωντλέρ (!) τα χρόνια εκείνα αυτούσιο, αλλά και πανταχού γραμμένο στην μεταοκτωβριανή Σοβιετία, το ακούμε και σήμερα να ανακηρυκάζεται από διαφόρους ιδεολόγους, θεωρητικούς και «ινστρούχτορες»/ομαδάρχες του μαρξισμού.

Αυτό που πολλοί εξ αυτών δεν έμαθαν, είναι ότι αυτό το σύνθημα, διατυπωμένο στα 1844 σε «κριτική της φιλοσοφίας του Δικαίου του Hegel», όπως και όλες, ίσως ανεξαιρέτως, οι ιδέες που εκφράζει εκεί ο νεαρός Marx, είναι δάνειες ιδέες από τον διδάσκαλό του Λουδοβίκου Φόυερμπαχ, υλιστή και ανθρωποθεϊστή που έγραψε την «Ουσία του Χριστιανισμού». Με άλλα λόγια, ο «αντιθρησκευτικός μαρξισμός» δεν είναι παρά φοϋερμπαχιανισμός!

8eseis-foierbaxΟ Φόυερμπαχ είναι, βεβαίως, ελάχιστα γνωστός στον κόσμο σήμερα, όπως και η ανθρωπολογική θεωρία της θρησκείας που διατύπωσε. Παρά ταύτα, οι μαρξιστές ευλαβικά επικαλούνται και διαδίδουν τις απόψεις αυτού του παρωχημένου διδασκάλου, θεωρώντας επί πλέον, δυστυχώς, ότι … μιλούν επιστημονικά

Αλλά, βέβαια, άλλο είναι η επιστήμη και άλλο ο επιστημονισμός, κατά ευρεία παραδοχή «αστική» θεωρία. Και αυτό που επιθυμούμε να συμπεράνουμε και σημάνουμε είναι, ότι για μία ήσσονος βαρύτητας θεωρητικολογία, ο σοσιαλισμός με την ευρεία έννοια μένει, εν πολλοίς, και λόγω του έωλου ενστερνισμού του ουσιαστικά υλοζωιστικού, και μεταφυσικού «διαλεκτικού υλισμού» και της αθεΐας κ.α., κατάστικτος από αυτά τα (ψευδή) στοιχεία και δεν ελευθερώνει το πρόσωπο, τους φτωχούς και αδικημένους από τους «πλουτούντας» αστούς.

Η προσφορά των αγωνιζομένων πολιτικά-κοινωνικά  Χριστιανών

Αλλά πρέπει να γίνη μνεία και σε ορισμένα πρόσωπα που αγωνίστηκαν για την Πατερική, άλλωστε, κοινωνική δικαιοσύνη και ισότητα και καταστάσεις που στάθηκαν «μόνιμες επαναστάσεις εν τω κόσμω», και ο μαρξισμός, μέσα στον δογματικό του οίστρο, «λησμονεί».

Τελείως ενδεικτικά:

1) Η Εκκλησία όχι μόνο η αρχαία Ιεροσολυμίτικη, αλλά και αυτή των διωγμών, εφαρμόζει μία υπερδημοκρατική – ο όρος του κορυφαίου θεολόγου Ν. Μπουγάτσου – κοινοκτημοσύνη (= «χριστιανικός κομμουνισμός»). Κατόπιν, έχουμε το κοινόβιο, βέβαια, και τον «φλογερό μαχητή» Χρυσόστομο (του οποίου έργο και η συνήθης Θ. Λειτουργία) να καταδίκαζη αυτήν την έκπτωσι, και να κήρυττη την κοινοκτημονική οργάνωσι στην Κωνσταντινούπολη.

xrisostomos-iwannis-1

2) Ο Βαρθολομαίος Las Casas (1474-1566), Ισπανός παπικός δομινικανός «κληρικός», συγκλονίζεται και αναλαμβάνει με ποικιλόμορφο χριστιανικό ακτιβισμό την παύσι κάθε βασανιστηρίου, υποδούλωσης, καταπίεσης, βίας των προσηλύτων ιθαγενών της Λατινικής Αμερικής. Αφιερώνει την ζωή του σε αυτό, αν και «ευγενής», πάντοτε με επιχειρήματα αντλημένα από το Ευαγγέλιο. Η αναγνώρισή του είναι πολύ ευρεία.

bartolomedelascasas

3) Όλοι γνωρίζουμε την Σοβιετική Ένωση (ΕΣΣΔ), και σήμερα με άγαν αρνητική προσήμανση, αλλά ποιος γνωρίζει την Χριστιανική Δημοκρατία της Παραγουάης; Διήρκεσε υπερδιπλάσιο (1610-1768) χρονικό διάστημα, σε τμήμα της Ουρουγουάης, και όλη την Παραγουάη, δεν υπήρξε καταπίεσι, η ισοκατανομή και ισότητα είχε κατορθωθή σε απαράμιλλα μεγαλύτερο βαθμό, και μάλλον δίχως κρατική βία.

paraguay4) Τέλος, ποιος θυμάται τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ ως ετερόδοξο Χριστιανό (Βαπτιστή) ιερωμένο; Ποιος θυμάται τους εξαιρετικά τελεσφόρους αγώνες των πολυπληθών Ευρωπαίων και, ειδικότερα, εδώ, Άγγλων χριστιανοσοσιαλιστών ή / και ρεκτών, π.χ. του Wilberforce (1759-1833) για την χειραφέτηση των δούλων και την οριστική παύση του δουλεμπορίου (πρβλ. και του Α. Λίνκολν)  ή του Ludlow;

martin-luther-king-1Μέχρι και σήμερα, το Christian Socialist Movement κατέχει στην Αγγλική Βουλή των Λόρδων δεκάδες έδρες, χωρίς να το γνωρίζουμε σχεδόν… Για να μην αναφερθούμε, βεβαίως, στον χριστιανοσοσιαλιστικό Ισημερινό ( Ραφαέλ Κορέα),

korea-rafaelΒενεζουέλα (Ούγκο Τσάβεζ),

tsavez-ugoΠαραγουάη (Λούγο) ή στην εναλλακτική στην σοσιαλμαρξιστική έκπτωση πολωνική «Αλληλεγγύη» («Solidarity») του Lech Walesa (τότε) και του χριστιανικού αυτοδιαχειριστικου σοσιαλισμού

lech-walesa-1ή, προσέτι, την παλαιότατη Διεθνή των Χριστιανικών Συνδικάτων…

Μήπως ισχύει για όλους το «ώρα ημάς ήδη εξ ύπνου εγερθήναι»;;

Τελικές αποσαφηνίσεις

Όλα αυτά δεν λέγονται με πνεύμα κατακριτικό ή αφοριστικό. Ο μαρξισμός ως αντικαπιταλισμός είναι εκτιμητέος και πολύ περισσότερο οι στρατευμένοι στον αυτόχρημα χριστιανικά δικαιωμένο αγώνα της κοινωνικής δικαιοσύνης και απάλειψης της εργασιακής εκμετάλλευσης, όπου εφαρμόζεται πολλάκις και το αγιογραφικό «μείζονα ταύτης αγάπη ουδείς έχει, ίνα τις θη (=θέση) την ψυχήν (=ζωή) αυτού υπέρ των φίλων αυτού».

Οι προθέσεις είναι φιλικά αφυπνιστικές…

Advertisements

18 Σχόλια

  1. @ Φιλαλήθη

    πολύ καλό, για αρχή βέβαια, το θεωρητικό – ιδεολογικό σου άρθρο, θέλοντας να πλασάρεις κάπως τον «κοινωνικό χριστιανισμό», σε αντιπαράθεση περισσότερο προς τον μαρξισμό-λενινισμό.

    Νομίζω όμως ότι υπάρχουν κάποια προβλήματα στο κείμενο:

    α) Δεν γίνεται σχεδόν καθόλου φανερό σε ποιες ακριβώς κατευθύνσεις απέτυχε στην πράξη (20ος αιώνας) ο μ-λ χώρος, πέραν του στρατευμένου αθεϊσμού του.

    β) Δεν αναφέρονται, έστω και δι’ ολίγων οι άλλοι χώροι αμφισβήτησης του καπιταλισμού (π.χ. αναρχικός χώρος, ριζοσπαστικός οικολογικός χώρος, χώρος άμεσης και περιεκτικής δημοκρατίας κλπ).

    γ) Η παρουσίαση του κοινωνικού χριστιανισμού μάλλον εισάγεται και ελλειπτικά και επικίνδυνα.

    Εξηγούμαι:

    1) «Ελλειπτικά», γιατί από τους θεωρητικούς εκφραστές του «κοινωνικού χριστιανισμού», από το χώρο της παγκόσμιας ορθόδοξης χριστιανοσύνης αναφέρονται μόνο οι Μπερδιάγιεφ και Σολόβιεφ (Ρώσοι).
    Από τη ρωμαίϊκη έκφραση αναφέρεται μόνο ο Πλάτων Δρακούλης και αποσιωπούνται πολλοί (π.χ. Γιάννης Μακρυγιάννης, Απόστ. Μακράκης, Ιωάννης και Γαβριήλ (υιός) Αρνέλλος, Μαρίνος Αντύπας, Αναστ. Πιέριος, παπα-Ανυπόμονος (= Αρχιμ. Γερμανός Δημάκος), Νικ. Ψαρουδάκης, κίνημα «Χριστιανική Δημοκρατία», ΕΧΟΝ, ΧΣΚ (δεκαετία 1970-1980) και πολλοί άλλοι που στις μέρες μας λειτουργούν μη πομποδώς σε πολλά κινήματα, ανεξάρτητα από την κριτική που μπορούν να δεχτούν.

    2) Επικίνδυνα, διότι δεν σχολιάζονται με κάποιο τρόπο οι όσοι εκπρόσωποι του Ρωμαιοκαθολικού κοινωνικού χριστιανισμού (κυρίως της λατινικής Αμερικής) στην ιδιομορφία της «θεολογίας της απελευθέρωσης), η οποία είναι και απόρροια μιας απόλυτα κρατικής-βατικάνειας αντίληψης του κοινωνικού χριστιανισμού.
    Φυσικά δεν αναφέρονται και άλλοι εκπρόσωποί της όπως ο Καμίλο Τόρες, ο Χέλντερ Καμάρα, κλπ.

    Οι σχολιασμοί μου αυτοί γίνονται για να διευρυνθεί το θεωρητικό και ιστορικό ζήτημα που πολύ όμορφα άνοιξες από το χώρο αυτό που με χαρά δέχεται τη διεύρυνση των αρθρογράφων.

    Και πάλι χρόνια πολλά και από εδώ. «Χριστός ετέχθη», αδελφέ και συναγωνιστή.

  2. Τις ευχές μου για Χρόνια Πολλά και καλά!

  3. @ manitaritoubounou

    Αδελφέ,
    σεβαστές κι’ οικοδομητικές οι παρατηρήσεις σου.

    Και συμφωνώ με αρκετές.

    Προσπαθώ κατ’ αρχάς να δώσω κάποιες βασικές αρχές.
    Αν ήθελα να είμαι πιο πλήρης, θα ανέφερα και τον άμοιρο τον Ε. Κέττελερ, τους ιερείς και ριζοσπάστες χριστιανούς του «Temoignage chretien», τον ριζοσπάστη Χριστιανό και » Ριζοσπάστη Ανθρωπιστή (Ε. Φρομ) συγγραφέα του «Κοινωνία χωρίς σχολεία» Ίβαν Ίλλιτς, το γερμανικό χριστιανοκοινωνικό κίνημα και τον μεγάλο «Χριστιανοδημοκράτη» οικονομολόγο Adolph Wagner που έφτιαξε το πρόγραμμά του που ήταν Κρατικοσοσιαλιστικό, θα έλεγα για τους μεθοδιστές στην Αγγλία που προσέφεραν διάφορα δημόσια αγαθά, όταν αυτά απουσίαζαν, για τους Κουάκερους – Εταιρεία των Φίλων, για πλείστους άλλους ετεροδόξους Χριστιανούς, για τον χριστιανίζοντα Σαιν-Σιμόν, και τον χριστιανό Φουριέ, τον χριστιανοκολλεκτιβιστή Ετιέν Καμπέ κ.π.α.. Όμοια ισχύουν και για τους δικούς μας. Απλώς, ο Δρακούλης ήταν ο ΠΡΏΤΟΣ σύγχρονος σοσιαλιστής θεωρητικός και ρέκτης του Ρωμαϊικου!!!

    Δεύτερον, να μην ξεχνούμε, ότι το Βατικανό είχε … αφορίση κάποια μορφή της θεολογίας της Απελευθέρωσης. Ο μόνος που έχει κάποια παραπάνω σχέσι με αυτό είναι μάλλον ο Las Casas. Το δε Christian Socialist Movement είναι κάποιας οργάνωσης προτεσταντών «For the common good»…

    Τρίτον, οπωσδήποτε εκτιμώ πολλές από τις προτάσεις που αμφισβητούν τον σοσιαλμαρξισμό, όπως και κινήματα εντός του μαρξισμού. Τέτοια υπήρξαν ο «νόμιμος μαρξισμός» του κατόπιν χριστιανοσοσιαλιστή και ιερέα Ορθόδοξου Σέργιου Μπουλγκάκωφ, ο ηθικοσοσιαλισμός του πρωιμότατου και κατόπιν Ορθόδοξου χσοσιαλιστή επίσης, Νικολάι Μπερντιάγεφ του 1900 («Ο υποκειμενισμός στην κοινωνική φιλοσοφία»). Ακόμη, ο «αναλυτικός μαρξισμός». Υπήρξαν ακόμη και περιπτώσεις συνδυασμού χριστιανισμού και μαρξισμού όπως αυτή του πασίγνωστου ακροαριστερού Γερμανού Ρούντι Ντούτσκε (επί εποχής σύστασης της RAF πυροβολήθηκε από κάποιον ναζίζοντα…) στην Γερμανία ή του Ροζέ Γκαρωντύ.

    Ακόμη, εκτιμώ, βέβαια, και την «περιεκτική δημοκρατία» στο «δια ταύτα» και όχι στο «επειδή», βέβαια, όπου είναι μάλλον απογοητευτική, κατά την ταπεινή μου γνώμη.

    Αλλά όλα αυτά δεν είναι δυνατόν να τεθούν στα πλαίσια ενός σύντομου άρθρου. Ευχαριστώ για την ανοχή υμών και υπόσχομαι να προοδεύσω επί τα βελτίω. 🙂

    @ N.Ago
    Ευχαριστούμε για τις ευχές!!!

  4. @ N.Ago

    Ανταποδίδω τις ευχές!

    @ Φιλαλήθης

    οι απλές παρατηρήσεις μου σε οδήγησαν να ξεδιπλώσεις και άλλα στοιχεία.
    Αυτό που μένει είναι να εμβαθύνουμε στις κοινωνικές διαστάσεις της Ορθοδοξίας,
    χωρίς τα όποια θεολογικά προβλήματα των Μακράκη, Αρνέλλου, Ψαρουδάκη… και
    να δώσουμε μεγαλύτερη ριζοσπαστικότητα και εμβάθυνση στο «δια ταύτα» τύπου «περιεκτικής δημοκρατίας».

    Ευχαριστώ, και πάλι, για τον κόπο σου!

  5. Α, ναι. 🙂

    Να συμπληρώσω και για τον μ-λ χώρο. Αυτό που λέω είναι, ότι έχει αποτύχη θεωρητικά, διότι ο Μαρξ προέβλεπε με «scientific infallibility», δηλαδή με επιστημονική αλαθητότητα, ας πούμε, ότι έρχεται ο μαρξιστικός σοσιαλισμός, λαμβάνοντας το ακραίο παράδειγμα ενός άκρατου καπιταλισμού, θεωρώντας, ότι είναι το πιο δυσαπόδεικτο μίγμα συνθηκών.

    Επίσης, ότι θεωρητικά είναι τελείως έωλη η ιδεολογία του, και δεν δικαιολογεί ανόητες βεβαιότητες τύπου Μαρξ και Λένιν, που πάντως παριστάνεται και ως έχων και αναλαμπές-εξυψώσεις ταπεινότητας… Ενώ έχει δανεισμένα πολλά στοιχεία.

    Τα πρακτικά στοιχεία, φυσικά, είναι άπειρα. Εγώ αναφέρω απλώς την εισοδηματική ανισότητα που ήταν παροιμιώδης. Αλλά τι να πρωτο…..θαυμάσουμε; Ποιο στοιχείο είναι το κάλλιστο; Ο άκρως αιματοβαμμένος κολλεκτιβισμός της γης; Οι δίκες της Μόσχας; Η μαρξιστική «κόκκινη τρομοκρατία», που στο τέλος «έφαγε» και τον συνήγορό της Λ.Τρότσκι, όπως το θυμίζει και ο μαρξιστής παληά Σ. Καργάκος; Οι απίστευτες σταλινικές εκκαθαρίσεις όλων των ανταγωνιστών στο Κ.κόμμα; Οι εγκλεισμοί στα …….. ψυχιατρεία όσων διαφωνούσαν με το τέλειο καθεστώς επί τούτου και οι εκτοπίσεις; Οι εξορίες όσων ζητούσαν πνευματική/καλλιτεχνική/εκφραστική ελευθερία, μαζί με την Λούξεμπουργκ, όπως αυτή του Μπερντιάγεφ στα 1922, και του Μπουλγκάκωφ στα 1923; Η κυνικότατη συμφωνία της Γιάλτας που περιγράφει ο Τσώρτσιλ στα απομνημονεύματά του; Η ρήξη και τέλεια απουσία βοήθειας με/προς τον κινέζικο σοσιαλμαρξισμό; Τα 20 εκατομμύρια των νεκρών που έφαγαν οι «σταλινικοί»;

    Αυτά δεν τιμούν ουδόλως τον αγώνα για την κοινωνική δικαιοσύνη, τον εξισωτισμό, την ανεξιθρησκεία και ανοχή, την κοινωνικοποίηση των μέσων παραγωγής… Και, βέβαια, όμοια, δυστυχώς, ισχύουν και για τον εφηρμοσμένο μαοϊσμό και τον …… Πολ Ποτ (πολύ περισσότερο).

    Οι Δυτικοί, μετά από αυτά, βρήκαν τις τέλειες δικαιολογίες, για να πουν και τον Αλλιέντε και τον Περόν, και σήμερα τον κατακαϋμένο Τσάβεζ …………. δικτάτορες με απίστευτο προπαγανδιστικό μηχανισμό και τα βλέπουμε και τώρα, προκειμένου να τους κτυπήσουν με πραξικοπήματα… Και βρήκαν ευκαιρία να πουν, ότι οι αντικαπιταλιστές είναι αντιδημοκράτες. Ε, λοιπόν, αυτά είναι σχεδόν ασύγγνωστα αμαρτήματα της ιδεολογίας αυτής προς το όλο σχετικό κίνημα…

  6. Πολλες και ειλικρινεις ευχες. Καλα Χριστουγεννα και τον νέο χρονο με ομονοια και υγεια.

    Μια παρατηρηση μονο επί του κειμενου: Αν και το κατανοω πλήρως και το συμμεριζομαι αρκετα, δεν μου αρεσει που οι χριστιανοί αναγκαζονται να αυτοπροσδιορίζονται και ακόμα χειρότερα να προσδιορίζουν την πιστη τους με βάση τα σχήματα του κοσμου τουτου. Είτε προκειται περι ιδεολογιών, είτε περί αλλοτριων -ισμων, είτε κομματων. Ενιοτε αντιληπτο ως αναγκαιοτητα προς χαριν της συζητησης, αλλα δινουμε την εντυπωση πως είναι οι Χριστιανοί που με απολογητικη διαθεση ακολουθουν ως ουραγοι. Δηλαδη μαλλον θα έπρεπε να προσδιορίζουμε εκεινους σε σχεση με τον Χριστό με θεολογικους όρους.

    Το κειμενο δεν λεει κατι τετοιο βεβαια αλλα αν κολλησουμε στον Χριστό και τον «Χριστιανισμό» όρους όπως σοσιαλισμός, πατριωτισμός, διεθνισμός, ανθρωπισμός, κομμουνισμός, εθνικισμός, κοινωνισμός κλπ οπωσδήποτε τον μειώνουμε στο επίπεδο μιας ακομα ανθρωπινης κοσμοθεωρίας.

    Την εννοια σοσιαλισμος τι την θελουμε ας πουμε διπλα στον χριστιανισμο; για να περιγραψουμε τα αυτονοητα; Ή είσαι Χριστιανός και ζεις με τον διπλανο σου με αδελφόσύνη, δικαιοσύνη και αλληλεγγυη ή δεν είσαι. Επομενως προς τι οι επιθετικοί προσδιορισμοί;

    Αυτα,

    και πάλι ευχες στην Πάτρα

  7. @ theoprovlitos

    Αγαπητέ αδελφέ, κατ’ αρχάς, σε ευχαριστώ «de profundis», κατ’ αρχάς για το σχόλιό σου.

    Χριστός ετέχθη – και αμήν στις καρδιές μας και στους θεσμούς κατά το «μαθητεύσατε έθνη και βασιλέας» του Αγίου Ρωμανού του Μελωδού! 🙂

    Όσον αφορά τα όσα καταθέτεις. Βεβαίως, είναι σεβαστές οι ενστάσεις σου. Αλλά οπωσδήποτε κάπως πρέπει να συνεννοηθούμε. Δηλαδή όταν εμείς λέμε σοσιαλισμός εννοούμε κοινων(ικ)ισμός, εννοούμε σύστημα που βασίζεται
    στην πρόταξι του κοινωνικού στην οικονομική οργάνωση. Ένα σύστημα που κάνει πράξι αυτό που έλεγε ο αείμνηστος Ψαρουδάκης ωραία «ένας για όλους και όλοι για έναν», και όχι το καπιταλιστικό «ο θάνατός σου η ζωή μου» ή το «Change or die» που έλεγε και ο χρυσοπληρωμένος και σκληροτράχηλος J. Welch, CEO της General Electric…

    Βεβαίως, όπως λέει και ο Μπερντιάγεφ και αντιγράφει αργότερα ο «μαρξιστής» Β. Ραφαηλίδης, σοσιαλισμός και κομμουνισμός (μπορεί να) έχουν και άλλες έννοιες ή άλλες προϋποθέσεις, όπως αυτές οι έννοιες εξελίχτηκαν από το 1848 και έπειτα.

    Όσο για τον κοινοτισμό, αυτός είναι ολότελα δικός μας, αν θυμηθούμε τον Δραγούμη, τον Καραβίδα κ.π.α. αξιολόγοτατους συγχρόνους κοινοτιστές, καθώς και τις αυτοδιοικούμενες «κοινότητες των Ελλήνων», που κατά τον Δ. Σαββόπουλό μας «φτιάχνουν άλλο γαλαξία». 🙂

    Το μεγαλείο και η Αλήθεια της Ορθοδοξίας εν τοις μυστηρίοις σημαίνεται, για να παραφράσω τον Αγ. Νικόλαο Καβάσιλα. Δηλαδή, ο άφατος και ΜΥΣΤΗΡΙΑΚΌΣ πόνος από τον κεκαθαρμένο καρδιακά που βιώνεται για την ανισότητα, την αδικία, την εκμετάλλευσι, την βία κτλ., όπως τέλεια έλεγε και ο π.Στανιλοάε κάπου. Δηλαδή ΒΙΏΝΟΥΜΕ, ότι η «αγαπώσα καρδία» που περιέχει το «πυρ καταναλίσκον» που είναι η παρουσία του Πνεύματος δεν ΑΝΈΧΕΤΑΙ την ανισότητα, την αδικία, την εκμετάλλευσι, τον καπιταλισμό κατ’επέκτασι. (Κάτι που και για εμένα, βέβαια, είναι το πρωταρχικό κίνητρο.)

    Αλλά δεν πρέπει να ξεχνούμε, ότι το βίωμα των θεουμένων ιδιαίτερα, που βλέπουν καθαρά με «μάτια που έχουν γίνει τηλεσκόπια», που έλεγε και ο γέροντας Παϊσιος, ρηματοποιείται εν μέρει, γίνεται λόγια, γίνεται δόγμα, γίνεται γραπτό, γίνεται λόγος και «εκφορά»(βέβαια), και για αυτό για να γίνη απαιτείται γλώσσα τρόπον τινά «φιλοσοφική», όπως έλεγε και ο Εφραίμ ο Κατουνακιώτης, μιλώντας για τον Γρηγόριο τον Παλαμά.

    Η εμπειρία, λοιπόν, κάνει το δόγμα στην Ορθοδοξία, όπως παραδεχόταν εντυπωσιακά ο μέγας, όντως, μαρξιστής και υλιστής (και επιφανές μέλος του ΚΚΕ) Κ. Μοσκώφ. Και το δόγμα έχει μία ιδιαίτερη αξία που μας οδηγεί και πάλι στο βίωμα. Και μας οδηγεί σε κοινότητες χριστιανικές, πολιτείες χριστιανικές, συστήματα οργάνωσης πολιτικά(αρκεί να δούμε αυτό του προκαπιταλιστικού – ακατανόητο για τον μαρξισμό – «κομμουνιστή» Χρυσόστομου). Αν, τώρα, συγκρίνουμε με τα κοσμικά συστήματα, μπορούμε να έχουμε μία ορολογία, όπως και οι Πατέρες χρησιμοποίησαν διάφορους φιλοσοφικούς, αρχαιοελληνικούς όρους, δίνοντάς τους νέο νόημα γενικά.

    Πάντως, να τονίσω και το, ότι αναδιφώντας κάποιος στους αγωνιστικό Χριστιανισμό ανά την Ιστορία, μένει ΆΝΑΥΔΟΣ από τα παραδείγματα που υπάρχουν και τα όσα έχουν κατορθωθεί. Και η ευχή μου είναι να μιμηθούμε ΕΚΕΊΝΟΥΣ και ο μαρξισμός να «μείνει στα κυβικά του», για να το πω κοινώς. 🙂

    Τις ευχές μου!!!

  8. Αυτο το τελευταιο που γραφεις ειναι σωστο. Το κοινωνικο μοντελο του Χριστιανισμου ελαχιστα εχει αναδειχθει. Γι αυτο και εχω βαλει στο blog μου αναφορα στην ταινια «Αποστολη/Mission» .

    Απλα έτσι το αναφερω, πως όποτε είχα αυτην την επιλογη ο χωρος της ΧΔ ήταν η εκλογικη μου προτίμηση. Δηλαδη μεχρι και αφισσοκολληση έχω κάνει στα νειατα μου αλλά χωρις να υπήρξα ποτέ κομματικο στελεχος. Τις άλλες φορες κατα συνειδηση.

    Και ενα μυστικο: Επειδή προέρχομαι από καθόλα κοσμική (όχι παντως ασεβή) οικογένεια, αυτό που με οδήγησε στο να δεχθώ τον Χριστό δεν είναι καμμια ανασφαλεια, αρρώστεια, θάνατος, αδυναμία, ανάγκη και άλλα φαιδρα και ανόητα που διατείνονται σαν δογμα και σαν καραμελλα διαφοροι αθεϊστές για να απαξιώσουν τους Χριστιανούς σαν ανθρωπάκια, αλλά τουνατίον η δίψα για ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ σε έναν κοσμο παραδωμενο στο παθη του.

    Καλή Χρονια σε όλη την οικογένεια.

  9. @ theoprovlitos

    ανταποδίδω τις ευχές. Αφού αρχίσατε να τα βρίσκετε με τον Φιλαλήθη, εγώ περισσεύω!

    @ Φιλαλήθης

    Κάνεις καλή θεωρητική δουλειά αδελφέ. Μας περιμένουν πολλά και στην πράξη… και χωρίς να αφήσουμε την εμβάθυνση στην κοινωνική – κοινοτική – οικουμενική διάσταση της ορθόδοξης πίστης, η πράξη είναι η «λυδία λίθος» πάντα…

  10. Είναι όντως, κατ’ αρχάς, αποκαρδιωτικό, ότι όποιος πράττει την – ευλογημένη, απαραίτητη δε και αυτονόητη χριστιανικά – να απορρίψη, δυναμικά και αγωνιστικά, το δαιμονόπνευστο καπιταλιστικο σύστημα λατρείας του Μαμμωνά και του κερδώου Ερμή, έρχεται σε επαφή βασικά με επιλογές που συμμερίζονται πολλά στοιχεία με αυτό αφ’ ενός και, αφ’ ετέρου, είναι αβάσιμες, ευάλωτες στην κριτική και, εν τέλει, καταστροφικές. Και δεν είναι μόνον ή βασικά αυτό που έλεγε ο ελευθεριακός της κοινωνικής οικολογίας Μάρει Μπούκτσιν περί αποδοχής της ιδιοκτησίας σε κρατικό επίπεδο από τον Μαρξ, που καταδεικνύει και αποδεικνύει τον αστικό, δυτικιστικό χαρακτήρα της ιδεολογίας αυτής, κάτι που δεν επικρατεί, βεβαίως, στην Ορθοδοξία…

    Υποτίθεται ότι το κράτος δρα ως ο «καλός αντιπρόσωπος» της κοινωνίας», τουλάχιστον στο σοσιαλιστικό στάδιο. Στο κομμουνιστικό δε θα υπάρχει καθόλου κράτος. Φαντασιοπληξίες κατά τη γνώμη μου, απλά το αναφέρω.

    Ιδιαίτερα σήμερα, δεν μπορεί να υπάρξη καμμία δικαιολογία, πλην της παντελούς άγνοιας, όταν κάποιος επιμένη να θεωρή τον μαρξισμό ως ένα, οιονεί, θρησκευτικό σύστημα, το οποίο απαντά σε κάθε ερώτημα του ανθρώπου δια της διανόησης, δηλαδή μία μεταφυσική με «εκκλησία», την πολυδιασπασμένη σήμερα Κομμουνιστική Διεθνή, με κοσμικού τύπου θεία πρόνοια την προοδευτική κίνηση της ιστορίας με βάσι τους «νόμους της ύλης», αλλά και της Ιστορίας πάλι.

    Οι «μεγάλες αφηγήσεις» πέθαναν ή μάλλον ήταν ήδη νεκρές. Είναι από τα λίγα στα οποία συμφωνώ με τη «μεταμοντέρνα» σχολή στην ιστορία… Άγνοια, μεσσιανισμός και μισαλλοδοξία οδήγησαν σε αυτό. Η «σοσιαλιστική κοινωνία», η δικτατορία του προλεταριάτου είναι η άλλη όψη του νομίσματος που οι μαρξιστές υποτίθεται πως θέλουν να αποσύρουν απ’την κυκλοφορία, μόνο που τόσο οι «ορθόδοξοι» κομμουνιστές και οι «αναθεωρητές» δεν το έχουν καταλάβει και ούτε πρόκειται…

    1) Ο μαρξισμός κατ’ αρχάς, έχει την τάσι να είναι λίαν αδιάλλακτος.

    Εγώ θα το έλεγα κάπως αλλιώς: Δεν είναι αδιάλλακτος με την έννοια του μονολιθικός, έχει πολλά ρεύματα πλην του γνωστού, «ορθόδοξου» μαρξισμού του ΚΚΕ. Όμως κάθε ρεύμα έχει τις ιδεοληψίες και, από αυτή την άποψη, είναι αδιάλλακτο το ρεύμα ως σύνολο.

    2) Ο μαρξισμός προβλέπει πολύ ορισμένα πράγματα, αν και ο Μαρξ απέφευγε κάποιες κατηγοριοποιήσεις βάσει της θεωρίας του, που θα προκαλούσαν κατάδηλη αμφιβολία για την ορθότητά τους. Έτσι, η πορεία της Ιστορίας είναι αυστηρά ορισμένη.

    Πολύ σωστά φίλε μου. Ο μαρξισμός ερμηνεύει την ιστορία με νομοτέλειες και όχι με τάσεις, με πιθανότητες, μηχανιστικά και όχι δυναμικά, προσδιοριστικά και όχι στοχαστικά για να χρησιμοποιήσω οικονομετρική ορολογία. Γι’αυτό άλλωστε και δεν κατάφερε να ερμηνεύσει αποτελεσματικά τη φύση της οικονομίας της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, υποτίμησε ή είδε μανιχαϊστικά τη σημασία του Ανατολικού ζητήματος (κακοί Ρώσοι, ηλίθιοι Βαλκάνιοι, το δυτικό προλεταριάτο φέρνει την πρόοδο) και δεν είδε τις δυνάμεις «παλινόρθωσης του καπιταλισμού», όπως τις αποκαλούν, παρά μόνο όταν ήταν ήδη πολύ αργά για το σοσιαλιστικό τους παράδεισο…

    3) Ακόμη, όπως έλεγε ο μέγιστος δυτικόφιλος και δυτικοτραφής θεωρητικός του μαρξισμού Ρώσσος Πλεχάνωφ, ο διαλεκτικός υλισμός κατάγεται από το γαλλικό οικονονομικό υλισμό του 18ου αιώνα, και προς τον οποίον, μετά το γερμανικό ιδεαλιστικό εγελιανό ρεύμα, αποτελεί οπισθοδρόμησι. Είναι σαφές δε, ότι αντλεί κύρος από τον ολότελα ξεπερασμένο «υλισμό των φυσικών επιστημών», μόνον που τούτος έχει πεθάνη στα τέλη του 19ου αιώνα με αρχές του 20ου. Κανείς δεν γνωρίζει, π.χ., τον Driesch (ή τον Haecker), ώστε να μας μιλήση για τις θεωρίες του(ς).

    Οπωσδήποτε αντλούσε το κύρος του από την αιτιοκρατία και δεν εκσυγχρόνισε ποτέ, καμία τάση του, την ανάλυσή του σε επίπεδο πιθανοτήτων και τάσεων από τις χοντροκομμένες τους νομοτέλειες και το μονισμό της ταξικής πάλης. Εδώ η φυσική αναγκάστηκε να αποδεχθεί την απροσδιοριστία θέσης – ταχύτητας του ηλεκτρονίου και οι μαρξιστές δεν μπόρεσαν ποτέ να αποδεχθούν την απροσδιοριστία του μέλλοντος, την ύπαρξη τάσεων, δυνάμεων αλλά όχι νομοτελειών που προσομοιάζουν στο νόμο της βαρύτητας. Θλιβερό.
    Για να μη μιλήσω για το χυδαίο υλισμό, την επίκληση του ιδεαλισμού μόνο όσον αφορά την «ταξική πάλη» ή γενικά την «κοινωνική πάλη», την υποτίμηση της σημασίας του πνεύματος, των ιδεών, των μη υλικών κινήτρων. Ένας συνεπής υλισμός κατά τη γνώμη μου θα έπρεπε να μην υποτιμά αυτό που λέμε πνεύμα αλλά (σχεδόν) πάντα πέφτει σε αυτή την παγίδα…

    4) Αλλά, πάντως, είναι χαρακτηριστικό το πνεύμα της περιφρόνησης έως και μη-αναγνώρισης έναντι όλων των άλλων θεωρητικών του σοσιαλισμού, του κολλεκτιβισμού, του κοινοτισμού, του κομμουνισμού, που ελληνιστί αποδίδεται ως … «κοινοκτημοσύνη».

    Η πιο «σύγχρονη» άποψη λέει το εξής: Μέχρι να έρθει η αταξική κοινωνία, ανεχόμαστε τη θρησκεία διότι οι κοινωνικές συνθήκες είναι τέτοιες που κάνουν τους ανθρώπους να θρησκεύονται… Αυτό είναι απόρροια της μονοσήμαντης ερμηνείας της θρησκείας ως «όπιο του λαού». Νομίζω το 5 είναι παρόμοιο επιχείρημα.

    Πάντως φίλε μου αυτά που λες είναι γενικότερες αδυναμίες του μαρξισμού και όχι απαραίτητα τα αίτια για τα οποία δεν εξηγεί ικανοποιητικά την παρούσα κρίση. Φυσικά μια λάθος δομημένη θεωρία θα δίνει και λάθος ερμηνείες αλλά νομίζω ότι μπορούσες να γράψεις και για πιο συγκεκριμένα λάθη πχ η παρούσα κρίση δεν προήλθε από την «υπερπαραγωγή» αλλά από ένα απίστευτα διογκωμένο χρηματοπιστωτικό σύστημα.

    Αυτά και καλή Πρωτοχρονιά!

  11. @ Pegasus1589

    Εύγε, φίλε μου! «Σκάρωσες» πολύ καλό σχολιασμό! : )

    Να προσπαθήσω να αντισχολιάσω, λοιπόν, σχόλιο προς σχόλιο:
    1) Βεβαίως, το Κράτος είναι ….. «εργατικό», και όχι αστικό. Έτσι, μπορεί να προβαίνη στα χειρότερα εγκλήματα, όμοια ή χειρότερα αυτών της άκαρδης Καπιταλιστικής Δύσης. Killing in the name of… Ούτως ή άλλως, ο μηχανιστικός αυτός «διαλεκτικός» υλισμός βλέπει τον άνθρωπο ως ένα ……. «ζώο που φκιάχνει εργαλεία». Από την άλλη, ο θεϊστικός ή αθεϊστικός αστικός υλισμός τον βλέπει ως Homo Oeconomicus, που τόσο βλέπουμε γύρω μας, στις οικογένειές μας, στους συμφοιτητές μας, στην ευρύτερη κοινωνία και ….. Εκκλησία κ.α.. Μιλούμε για …..διαφορά, όχι αστεία. 🙂 (Από την άλλη, τι λένε οι Πατέρες; «Είδες αδελφόν σου, είδες Κύριον τον Θεό σου»…)

    2) Συμφωνώ και εγώ. Ο μεταμοντερνισμός στο φιλοσοφικό πεδίο είναι μακράν του φωταδιστικού μοντερνισμού, τουλάχιστον. Είναι κι αυτό κάτι. Για αυτό και ένας ορισμένος αποφατισμός είναι αρκετά σωστός. Λόγω ποικιλομορφίας φαινομένων, που δύσκολα μπορούν να θεωρητικοποιηθούν δια της επιστήμης.

    3) Συμφωνώ. Το πρόβλημα ξεκινά με τους υποτιθέμενους «νόμους της ύλης», που έλεγε κι ένας εξαιρετικά «ανοιχτόμυαλος» μαρξιστής, ο Κωστής Μοσκώφ, που, όπως έλεγαν κάποιοι Σοβιετικοί ακαδημαϊκοί, μπορούν να γίνουν γνωστοί, μπορεί να επισπευστή η ενέργειά τους, αλλά δεν μπορούν να αλλάξουν. Όλα αυτά θυμίζουν ΠΆΡΑ πολύ την Θεία Πρόνοια, και τις προφητείες των Αγίων (της Εκκλησίας). Μόνο που οι τελευταίες έχουν ΕΠΑΛΗΘΕΥΤΕΊ εντυπωσιακά. Από την άλλη, έχουμε και τους ψευδοπροφήτες…

    4) Έτσι. Ο Μαρξ αρνείτο την προσωπικότητα του ανθρώπου. Ο Βαρθολομαίος Las Casas ξεκίνησε ως αποικιοκράτης, για να καταλήξη ριζοσπάστης και συνήγορος της «αντιαποικιοκρατίας» στο πλευρό των ιθαγενών!!! Πώς το εξηγεί αυτό ο Μαρξισμός, που βλέπει μόνο κοινωνιολογικές ομάδες και όχι υπαρξιακές κινήσεις;

    5) Και πάλι συμφωνώ. Ο μαρξισμός υπήρξε ένα ρεύμα ξεκάθαρα στο πλαίσιο του φοϋερμπαχιανισμού (sic), και αυτό το βλέπει κανείς ακόμη και στα γραπτά κάποιων εκτός-τόπου-και-χρόνου ιδεολόγων μαρξιστών, που καταγγέλουν τον ……… ιδεαλισμό, σαν να ζούσαν στον 19ο αιώνα και να πάσχιζαν για την στροφή της γερμανικής φιλοσοφίας από αυτόν, όπως το έκανε κάπως και ο Φόυερμπαχ.

    6) Σωστό είναι αυτό που λες. Και επειδή υπάρχουν τεράστια εμπόδια, αν διακηρύξουν με συνέπεια «αντιθρησκευτική» εχθρότητα, ανέχονται την «θρησκεία», έχοντας σημαντικά ερείσματα και σε κάποια γραπτά του Μαρξ και άλλων. Ο μαρξισμός ιδιαίτερα εκεί συμβιβάστηκε, καλώς μάλλον. Ο Μπερντιάγεφ, ας πούμε, θεωρεί τρόπον τινά, «οπορτουνισμό» την ανοχή Χριστιανών στο Μαρξιστικό Κόμμα.

    7) Σωστά, απλώς πρόσεξε, ότι αναφέρω, ότι δεν μπορεί να αποτελή λύσι! Ο Μαρξ πρέπει να θεωρήται ως εκείνος ο άνθρωπος που υπήρξε ένας ειδικής μορφής Δυτικόφρων σοσιαλιστής θεωρητικός, εκ του οποίου μπορούμε να κρατήσουμε στοιχεία, αλλά σύμμετρα, ενώ οπωσδήποτε όχι τις φιλοσοφικές καταβολές του. Αυτό λέγεται και εκλεκτικισμός. Φίλος μεν Μαρξ, φιλτέρα δε η αλήθεια, για να το πω και αλλοιώς… 🙂

    Ευχές!

    @ theoprovlitos

    Δυστυχώς, εγώ πετυχαίνω ένα ΦΚ του οποίου οι εκ της Ορθοδοξίας ορμώμενοι αναγκάζονται να ενταχτούν σε μαρξιστοειδή, μάλλον, σχήματα. Και δυστυχέστατα η Χριστιανική Σοσιαλιστική Κίνηση δεν δραστηριοποιείται πλέον στα πανεπιστήμια, όπως έκανε, και με πάταγο, μεταδικτατορικά ως προ 10-15 ετών.

    «Και ενα μυστικο: Επειδή προέρχομαι από καθόλα κοσμική (όχι παντως ασεβή) οικογένεια, αυτό που με οδήγησε στο να δεχθώ τον Χριστό δεν είναι καμμια ανασφαλεια, αρρώστεια, θάνατος, αδυναμία, ανάγκη και άλλα φαιδρα και ανόητα που διατείνονται σαν δογμα και σαν καραμελλα διαφοροι αθεϊστές για να απαξιώσουν τους Χριστιανούς σαν ανθρωπάκια, αλλά τουνατίον η δίψα για ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ σε έναν κοσμο παραδωμενο στο παθη του.»

    Ομοίως. Και να που σε τέτοιες περιπτώσεις η ‘αγία ανυπακοή’ του Λόγου που εσκήνωσεν εν ημίν και που «πυρ ήλθε βαλείν» γίνεται καθημερινή πρακτική… 🙂 Όσο για τα κίνητρά μου, δεν χρειάζομαι άλλη εξήγησι πέραν του προσωνυμίου!…

    Χαιρετώ, αγαπητέ μας αδελφέ, και σε θέλουμε, ώστε να μας σχολιάζης συχνά!!!

    Υ.Γ. Συγγνώμην για τα λάθη…… (Οποία αισχύνη ενίοτε…)

  12. Είμαι άμουσος περί τα οικονομικά. Και θαυμάζω την πολύπλευρη ενημερότητα των εδώ σχολιαστών. Κι όμως, παρόλο τούτο δεν αντέχω στον πειρασμό να μην προσθέσω την ερασιταχνική μου παράμετρο. Έστω κι αν είναι…λάθος!

    το λάθος…

    Κρώζουν χαιρέκακα οι κόρακες του καπιταλιστικού φιλελευθερισμού για τη χρεοκοπία του υπαρκτού σοσιαλισμού. Και μαζί τους πανηγυρίζουν και συγχαίρουν και οι φαρισαίοι του διεθνούς θρησκευτικού κατεστημένου. Και θέλουν όλοι αυτοί οι άσωτοι στυλοβάτες του καπιταλισμού να σώσουν τα απολωλότα πρόβατα του σοσιαλισμού.

    Το ότι ο καπιταλιστικός φιλελευθερισμός είναι το κοινωνικό καθεστώς του νόμου της ζούγκλας είναι γεγονός αναμφισβήτητο. Όπως επίσης γεγονός είναι ότι ο μονόδρομος του καπιταλισμού, μετά την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού, θα οδηγήσει σε έναν άνευ προηγουμένου μεσαίωνα.

    Και δεν είναι καθόλου ουτοπικό να πούμε ότι η μοναδική διέξοδος απ’ το μεσαίωνα του καπιταλισμού δεν μπορεί να είναι άλλη απ’ τον τόσο συκοφαντημένο απ’ τους εχθρούς του και χιλιοπροδομένο απ’ τους «φίλους» του σοσιαλισμό.

    Όχι όμως τον άθεο σοσιαλισμό. Ο οποίος μαραίνει την πνευματική ικμάδα και τη δημιουργική πνοή του ανθρώπου. Γιατί δεν μπορεί να δημιουργήσει ισχυρό ηθικό έρεισμα, αφού δεν διαθέτει μεταφυσικό όραμα.

    Ο άθεος σοσιαλισμός υπήρξε γέννημα ιστορικού λάθους. Προέκυψε σαν αντίδραση προς τις εγκληματικές αυθαιρεσίες του θρησκευτικού κατεστημένου, το οποίο υπήρξε το ανηθικότερο «ηθικό» στήριγμα του καπιταλισμού. Και το ιστορικό και συνάμα τραγικό λάθος ήταν που στη συνείδηση πολλών ανθρώπων ταυτίστηκε η Εκκλησία του Χριστού με το αντίχριστο θρησκευτικό κατεστημένο.

    Και θεωρήθηκαν έτσι οι λογής- λογής «ελέω Θεού» τύραννοι και λήσταρχοι του λαού σαν αντιπρόσωποι του…Χριστού! Με αποτέλεσμα, αντί ο σοσιαλισμός να κάμει σημαία του το Ευαγγέλιο, να αποδυθεί σε έναν ακατανόητο διωγμό εναντίον του χριστιανισμού. Και να δημιουργηθεί έτσι, μεταξύ των χριστιανών και των σοσιαλιστών ένα βαθύτατο ρήγμα αμοιβαίας δυσπιστίας και αποστροφής…

    Και το λάθος αυτό δεν αδίκησε μόνο το Ευαγγέλιο και την Εκκλησία. Αδίκησε και τον ίδιο το σοσιαλισμό, που έχασε τον πολυτιμότερο φυσικό σύμμαχό του. Αφού ο Χριστιανισμός θα του πρόσφερε το όραμα και το έρεισμα, που χρειάζεται ένα κοινωνικό καθεστώς, που στηρίζεται στις πνευματικές και ηθικές αρχές (όπως ο σοσιαλισμός) και όχι στα κτηνώδη ένστικτα της επιβολής και της κυριαρχίας (όπως ο καπιταλισμός).

    Κι όχι μόνο αυτό. Αλλά ενίσχυσε περισσότερο από κάθε άλλη φορά τη θέση του καπιταλισμού. Ο οποίος, καπηλευόμενος το θρησκευτικό συναίσθημα του λαού, έδωκε στην πολεμική του εναντίον του σοσιαλισμού χαρακτήρα ιερού πολέμου.

    Και φτάσαμε, έτσι, στην οξύμωρη και τραγική ειρωνεία: Να παρουσιάζεται σαν υπερασπιστής του χριστιανισμού ο καταχθονιότερος εχθρός του: ο καπιταλισμός! Παρά τις πισώπλατες μαχαιριές, που, πέραν της ληστρικής πολιτικής, δίνει εναντίον του θρησκευόμενου λαού.

    Για να εισπράττει, παρόλα αυτά, ως αντιπαροχή και τα εύσημα των θρησκευόμενων ομοϊδεατών του!….

  13. @ παπα-Ηλίας Υφαντής

    Πάτερ, κατ’ αρχάς, ευχαριστώ για τον σχολιασμό σας. Αμφότεροι εδώ, κατά βάσιν, σχετιζόμαστε με τα οικονομικά ως αντικείμενο σπουδών, οπότε είναι αναμενόμενη η ενημερότητά μας.

    Αλλά αυτά τα θέματα είναι βασικά θέματα Ηθικής και ο (επαναστατικός) Μαρξισμός δεν είναι άλλο από ‘ακραίο κοινωνικό ηθικισμό’, καταπώς έλεγε και ο Μπερντιάγεφ, αν και αυτονόητο. Ο Μαρξ γίνεται γελοίος, όταν μιλή περί επιστημονικών βάσεων του σοσιαλισμού και ουδόλως δικαιολογείται αλλοιώς, ει μή με την ηθική ή ηθικιστική εξήγησι, η έκδηλη κατά των απανθρώπων και δαιμονικών, για να θυμηθώ τον Χρυσόστομο για τους πλεονέκτες, καπιταλιστών ηθική αγανάκτηση του ιδίου και των επιγόνων του μαρξιστών θεωρητικών, από την οποία είναι γεμάτος.

    Ο μακαρίτης ο Β. Ραφαηλίδης, που υπήρξε πιο ανοικτών οριζόντων άνθρωπος από πολλούς δικούς μας, εδώ, μαρξιστές που ζουν φαντασιακά ακόμη στην Γερμανία του 19ου αιώνα και ….. καταπολεμούν τον ιδεαλισμό στην γερμανική φιλοσοφία,
    αυτό προσπάθησε να το εξηγήση, ή μάλλον να το αναιρέση, λέγοντας, ότι δεν δικαιολογείται η αγανάκτηση αυτή μαρξιστικά…

    Ήδη πλατιάζω, οπότε να περιοριστώ στο να πω, ότι γενικώς ΣΥΜΦΩΝΏ στις περισσότερες από τις οξυδερκέστατες επισημάνσεις που θέτετε, και θα ευχόμουν να σκέπτονταν περισσότεροι ιερωμένοι όπως εσείς…

    Αυτό που προσπάθησα σε αυτό το κείμενο να τονίσω είναι, ότι υπάρχει ένας σοσιαλισμός που οι επιστημονιστές και αδιάλλακτοι ως ο Μαρξ και λιγότερο ο Ένγκελς (που παραδέχθηκε λάθη) μαρξιστές προσπάθησαν να καταπολεμήσουν με διάφορες μάλλον ανόητες θεωρίες.

    Και υπάρχει και στην πράξη. Το αγγλικό σοσιαλιστικό κίνημα έχει υπάρξη, τουλάχιστον ως τον Β’ Π. Π. τελείως χριστιανοσοσιαλιστικό Οι οργανωμένοι χριστιανοσοσιαλιστές εργάτες οπωσδήποτε ξεπερνούσαν τις πολλές εκατοντάδες χιλιάδων.

    Ακόμη, ο ίδιος ο Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι, που υπήρξε «πρώιμος σοσιαλιστής» (ουτοπικός κατά τους μαρξιστές), υπήρξε Χριστιανός Σοσιαλιστής. Ο συγγραφέας Μ. Μακράκης έχει γράψη ολόκληρο βιβλίο πάνω στον «σοσιαλισμό του Ντοστογιέφσκυ». Ο Μπερντιάγεφ – που έλεγε, ότι πρέπει να διατηρηθή η κληρονομιά της «Οκτωβριανής Επανάστασης» (νομική, έστω) στο κοινωνικοοικονομικό επίπεδο – ο Μπουλγκάκωφ (πρώην μαρξιστές και οι δύο, αλλά κριτικοί μαρξιστές) υπήρξαν για μένα, και πάρα πολλούς άλλους, σαφέστατα οξυδερκέστεροι και βιωσιμότεροι στις (πρωτότυπες) ιδεες τους από τον Μαρξ. Παραταύτα, τι βλέπουμε;

    Βλέπουμε, ότι συνήθως …. θάβονται από τον οργανωμενους μ-λ σοσιαλιστές, τους τροτσκιστές, τους μαοϊστές, τους …… αλβανόφιλους χοτζικούς και τα λοιπά. Και με τι δικαιολογίες: ήσαν μικροαστοί, μυστικιστές, ανορθολογιστές και Θεός οίδεν τι άλλες μικρονοϊκές ανοησίες…….

    Παρ’όλ’ αυτά, πρέπει να συγκρατήσουμε την οργή μας και να δούμε αυτό που υποστήριζε και ο Αλέξανδρος Τσιριντάνης πριν 50 χρόνια ήδη και 55. Ότι «δι’ ημάς βλασφημείτι το όνομα του Θεού εν τοις έθνεσιν». Ο Μπερντιάγεφ έλεγε, ότι ο «κομμουνισμός» (μ-λ) είναι μία μομφή κατά των Χριστιανών για την ΑΝΑΞΙΌΤΗΤΆ τους να αναλάβουν τα καθήκοντά τους εν τινί μέτρω στο κοινωνικοπολιτικό επίπεδο. Και αυτό πρέπει να κρατήσουμε βασικά από όλα τούτα. Ο σοσιαλισμός για εμάς τους Ορθοδόξους είναι μία ευκαιρία ο άνθρωπος να αναπτύξη τις δυνάμεις του σε ψυχωφελείς κατευθύνσεις. Να μελετήση, να προσευχηθή, να κοινωνήση τις σκέψεις του με τον αδελφό, να συμπνευματιστή με την κοινότητα.
    Όταν κάποιος ζη για να «δουλεύη» βιοποριστικά, τότε πάει κατά Διαβόλου η πνευματική και διανοητική ζωή και όλα τα υπόλοιπα.

    Και έχουμε και τον «ευλαβή» νομάρχη κο Ψωμιάδη να αποκαλή όσους δεν θέλουν να υπάρξη Κυριακή εργασία ……………. τεμπέληδες!!!

    Δηλαδή, τι να πη κανείς πια σε αυτόν τον κόσμο του παραλογισμού και της άκρας υποκρισίας….

    Αυτά και συγγνώμην αν στενοχώρησα κάποιους. Η αλήθεια είναι κάτι που πνίγει, μαζί με το αδιάβλητο πάθος του «παραπόνου».

    Ευχές! 🙂

  14. @ φιλαλήθης,

    πρόσεξε ιδιαίτερα τι «μας» προσάπτουν οι «τύποι»:

    Μεσσιανικός ιουδαιοχριστιανικός μαρξισμός-λενινισμός:
    Ένα εκτρωματικό mix που συγκεντρώνει τα πιο σάπια στοιχεία από τις πιο σκατένιες εβραϊκές ιδεολογίες και
    συνοψίζει περίφημα την κοσμοθεωρία του φασιστοειδούς ρομπότ.

    http://battlefield.gr/index.php?topic=8196.msg64769

  15. Φίλε Φιλαλήθη

    Ευχαριστώ κι εγώ για την ανταπόκριση. Οι συνιστώσες της δικής μου σκέψης είναι το Ευαγγέλιο και η πραγματικότητα. Πάντα στο βαθμό, που μπορώ να κατανοήσω και το ένα και το άλλο.

  16. @ MτΒ

    Μη περιμένεις να συμμεριστούν περισσότεροι από τους, ούτως ή άλλως, ολίγιστους φιλοθέως φιλαδέλφους τις αγωνίες σου.
    Οι περί ολιγάρκειας και φιλοπτωχείας τοποθετήσεις τού αγ. Ιωάννου του Χρυσοστόμου προκάλεσαν πρωτίστως το εκκλησιαστικό κατεστημένο και δευτερευόντως τους άρπαγες πολιτικούς άρχοντες.

    Άσε που με «φιλοφρονήσεις», σαν κι αυτές που μνημόνευσες, πιθανόν και να σβήνουν πνευματικά βερεσέδια.

    To όντως δύσκολο άθλημα σε παρόμοιες περιστάσεις θεωρώ πως είναι η διατήρηση της ταπεινής, αγαπητικής διαθέσεως προς τους λοιδωρούντας.

    «Η οδός του Θεού σταυρός καθ ημέραν εστίν » (Ισαάκ Σύρος)

  17. @ παπα-Ηλίας Υφαντής

    Καταγράφτηκε στα θετικά ο διάλογός σας!

    @ Misha

    ε, ναι! Φίλοι καλοί είναι. Φαίνεται τους αρέσουν τα ποστ, αφού νομίζω πρόκειται τρίτη φορά, αν δεν τους μπερδεύω.

    Καλό θείο φωτισμό εύχομαι… το κατά δύναμη.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: