• Η αρχή είναι το ήμισυ του παντός… πάντα!

  • Η Αποικία μας επί τα ίδια λημέρια!!!

  • Που και που περνόντας και από το Facebook

  • Επικοινωνία

  • PageRank

    Free Google PageRankChecker Script
  • Ανά την υφήλιο από 9-2-09

    free counters
  • Παγκόσμια όραση από 30-9-08

  • Εσείς τώρα είστε στην παρέα μου

    website stats
  • Επισκέψεις φίλων και περαστικών

    • 602,062 μελέτες ή ματιές από 10-11-2007
  • οι ερχόμενοι μετά πολλών επαίνων

    free web stats
  • Φρέσκα σχόλιαααα…

    Βασιλικη στο Οι τελευταίες θετικές εξελίξει…
    Wag the Dog: Το μετα… στο Περί γάμου στη Μεγάλη Σύνοδο τ…
    manitaritoubounou στο Γάμος εν γένει και ορθόδοξος χ…
    Ιβάν ο οχληρός στο Γάμος εν γένει και ορθόδοξος χ…
    Ηθικισμός στην Ορθοδ… στο Να μην χάσουμε τα πάθη – Να τα…
    Κριτικά υποστηρικτικ… στο Δυνατότητες και κίνδυνοι στην…
    Ιβάν ο οχληρός στο Οι βασικοί άξονες του Μισθολογ…
    Στέργιος (Αλέξανδρος… στο Το άτομο ως «ομφάλιος λώρος» τ…
    Το Zωντανό Iστολόγιο… στο Να μην χάσουμε τα πάθη – Να τα…
    Χρηματίτες, στεφανίτ… στο «Παραδοσιακό» αλώνισμα στην Κέ…
    Yiannis Zagos στο Ο Δαρβίνος, ο Σεραφείμ Ρόουζ κ…
    manitaritoubounou στο Ο Δαρβίνος, ο Σεραφείμ Ρόουζ κ…
    Yiannis Zagos στο Ο Δαρβίνος, ο Σεραφείμ Ρόουζ κ…
    manitaritoubounou στο Άξιος!!!! Εψηφισμένος Επίσκοπο…
    eleni στο Άξιος!!!! Εψηφισμένος Επίσκοπο…
  • Καλά, μ΄αυτά φάγατε το χρόνο σας αυτές τις μέρες;

  • Του μήνα μας, μέρες λόγου και σιωπής

    Ιουνίου 2008
    Κ Δ Τ Τ Π Π Σ
    « Μάι.   Ιολ. »
    1234567
    891011121314
    15161718192021
    22232425262728
    2930  
  • Τα τελευταία σφυρίγματα του τραίνου

  • Πρώτες κουβέντες στο Μανιτάρι του Βουνού

  • RSS Φιλαλήθης / Philalethe00

  • RSS Εκπαιδ. Παρέμβαση Αχαΐας

  • RSS Τσουκνίδα θεολογική

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Ἀγαθὸν τὸ ἐξομολογεῖσθαι…

  • RSS Κόκκινη Πιπεριά

  • RSS π. Λiβυος

  • RSS Στον ίσκιο του Ήσκιου

  • RSS ο Σα της Στροφής

  • RSS Άλιος φίλος

  • RSS Ιδιωτική Οδός

  • RSS Το ζωντανό ιστολόγιο

  • RSS Το βλέμμα κάθε Βδομάδας

  • RSS Black Cat ★ Red Cat

  • RSS Το μικρό κελλάρι

  • RSS Η ΣΠΗΛΙΑ ΤΟΥ ΝΟΣΦΕΡΑΤΟΥ

  • RSS Πόντος και Αριστερά

  • RSS Απλή και ήσυχη ζωή…

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • Ανασκαφές στο ορυχείο μας

  • Ομάδες μανιταριών στο καστανόδασος των αναστεναγμών

  • a

  • Ενώ σας καλώ κοντά μου, εσείς πάτε μακρυά μου

  • Μεταστοιχεία

  • RSS Κίν. Υπεράσπισης προσφύγων-μεταναστών Αχ

  • RSS ΚΥΝΟΚΕΦΑΛΟΙ

  • RSS Το εγκόλπιο του Ναύκο

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Πατρινή εκπ. Γκρίνια

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Εξαποδώ

  • RSS Καλλιτεχνική πατρινή διάδραση

  • RSS Θεαμαπάτες & Δικτυώματα

  • RSS OMADEON

  • RSS Ιθαγενείς

  • RSS utopia vs pragma

  • RSS GREEK RIDER

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Herr K.

  • RSS Άρωμα Ασίας πατρινής

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Το κονάκι του Αντώνη

  • RSS α-εργώδες

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS οοδε-Ιστολόγιο

  • RSS Θεολογία Ζάντε – περιβάλλοντος

  • RSS Theoprόvlitos

  • RSS Ardalion’s Weblog

  • RSS ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ

Ναοί kitsch, λατρευτές trendy και emo;

«Άλλοι σκάφτουν και κλαδεύουν κι άλλοι πίνουν και μεθούν», λέει λαϊκή παροιμία. Ιεραπόστολοι χάθηκαν σε μακρινά μέρη και αγίασαν, άλλοι μόνοι σχεδόν την ώρα που γράφουμε αγωνίζονται, αλλά στην ελλαδίτσα μας περί άλλων τυρβάζουμε.

Μετά τις κάμερες σε ναούς πολυτελείας, που δημοσιεύσαμε πριν δυο μέρες με τίτλο: «Το μάτι του Θεού, το δικό μας μάτι και το μάτι της κάμερας», ας φανερώσουμε άλλη μια όψη που χρήζει κριτικής, πριν το αυγό του φιδιού μεγαλώσει.

Η σταδιακή μεταστροφή των Ελλήνων σε μια τυπική σχέση με τη θεία λατρεία σε μεγάλο ποσοστό έχει να κάνει – αρνητικά ή θετικά ανάλογα – με τη θεολογία βεβαίως που εκπορεύεται, τόσο από τη θεσμική εκκλησία αρνητικά, όσο και από την όποια μερίδα αγίων και στην εποχή μας (λαϊκούς, μοναχούς και κληρικούς). Αν εξαιρέσουμε τις γιαγιάδες και παπούδες emo, οι υπολοιποι συχνά είμαστε κυριλάτοι και κυριλάτες trendy…

Όμως το καρακιτσαριό σε ναούς αυξάνεται σε πολλά επίπεδα. Δεν φτάνει που οι κωδωνοκρουσίες δεν γίνονται χειροποίητα, έχουμε φαινόμενα αδιανόητα για εποχές έστω και πριν πενήντα χρόνια. Στη Χίο κυκλοφόρησε υπόμνημα που καταγγέλλει[1]:

«…Σύμφωνα με ένα επίτροπο, έπρεπε επειγόντως να προσαρμόσουμε το ύφος του ψάλλειν ώστε να ξυπνήσουμε τον κόσμο που κοιμόταν…. Επειδή σκοπός του υπομνήματος δεν είναι οι σοφιστικές στρεψοδικίες ούτε η αντιδικία και η διατάραξη του εκκλησιαστικού φρονήματος αλλά η προσέγγιση της αλήθειας, θα επιχειρηματολογήσουμε για να φωτίσουμε ορισμένα ιεροψαλτικά ζητήματα….».

Έξω από τους ναούς τα «θρησκευτικά» πανηγύρια γίνονται μία, δύο ή και τρεις μέρες πριν (π.χ. δεκαπενταύγουστο) την εκκλησιαστική εορτή, ως εμποροπανήγυρα και ως ξεφαντώματα. Δεν περιμένουν καν να τελειώσει η Θ. Λειτουργία! Συχνά μάλιστα στο τριήμερο της Πεντηκοστής εορτάζεται η «γιορτή του τσοπάνη»[2], η «γιορτή των κερασιών» και αργότερα η «γιορτή της σαρδέλας»…

Εάν οι θεσμική εκκλησία πρόσεχε τα «τυχερά», τα πλαστικά λουλούδια, τα μικρόφωνα στη διαπασών, τους ψάλτες με ή χωρίς το δικό τους κομμάτι και τους παπάδες που συχνά συμπεριφέρνονται ως αστυνομικοί, πολιτικοί ή μαυραγορίτες στο πλήρωμα, θα είχαμε τέτοια φαινόμενα;

Βεβαίως ορισμένοι επίσκοποι έχουν κατανοήσει ότι τα καρκινώματα ( αρκούν όμως; ) είναι προχωρημένα και προσπαθούν ποικιλοτρόπως:

Α) Ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος Β΄ ξεκίνησε στη Μητρόπολη Αθηνών από τα μέσα Μάρτη, με μια πρώτη προσέγγιση, να θέτει πρωτόλεια το ζήτημα της συνοδικότητας και των τυχερών.

Β) Ο Μητροπολίτης Ναυπάκτου Ιερόθεος στο περιοδικό «Παρέμβασις» έχει ανοίξει το ζήτημα της ψαλτικής με κάθε τρόπο. «…Οι παρατάσεις, εξάλλου, της φωνής χωρίς μέτρο δεν έχουν θέσιν στην Εκκλησία του Χριστού, η δε ακριβής εκτέλεση της Βυζ. Μουσικής στηρίζεται κυρίως..» γράφει εκεί ο πρωτοψάλτης Βασίλης Καυκόπουλος.

Γ) Ο νέος Μητροπολίτης Αλεξανδρουπόλεως Άνθιμος επιμένει – ανάμεσα σε πολλά – από τις 1.12.2006, ότι: «…Είναι περιττός και μάταιος ο στολισμός του ναού με άνθη και χαλιά, εξαιρούνται μόνο δύο ανθοστήλες εκατέρωθεν του γαμπρού και της νύφης, όπως και χωρίς ουσία είναι η επίδειξη και επίστρωση με μοκέτες και διαδρόμους, ακόμα και του προαυλίου του ναού. Ανοίκεια και αινιγματική είναι η πρόσφατη κακή συνήθεια βεγγαλικών έξω από το ναό, η εκπυρσοκρότηση δύο κανονιών με πλαστικές ή χάρτινες πολύχρωμες «καρδούλες», τα βεγγαλικά και τα διάφορα εφέ στο προαύλιο του ναού κατά την άφιξη της νύφης..».

Παρ’ όλα αυτά τόσο το ιερατικό κατεστημένο και αυτό των επαγγελματιών ψαλτάδων, αλλά και των διορισμένων επιτρόπων, δεν μπορεί να ξεφύγει από το πολυποίκιλο κιτς[3].

Ας δούμε π.χ. το κιτς στην αρχιτεκτονική. Κατά τον κ. Πέτρο Μαρτινίδη, αρχιτέκτονα – συγγραφέα για το «Βυζαντινό κιτς»: «…Ένας μεγάλος βυζαντινός ναός, με τη μαστοριά της πλινθοδομής του, αποτελεί στατικό αριστούργημα. Ένας ναός από μπετόν, με διαστάσεις ποδοσφαιρικού γηπέδου, τείνει σαφώς στο κιτς, αφού δεν απαιτεί καμιά στατική δεξιοτεχνία…».

Ας δούμε το κιτς στα εικονοστάσια. Ο κ. Ηλίας Χ. Παπαδημητρακόπουλος, ενώ αναφέρει ότι «…Η συνομιλία των απλών ανθρώπων με τους νεκρούς τους ιδωμένη λοξά μέσα από το τελετουργικό ­ διαφορετικό κάθε φορά ­ που ακολουθούν για να κρατήσουν ζωντανή τη μνήμη τους με ένα εικονοστάσι…», κατόπιν φανερώνει και την παρεμβολή των πλαστικών λουλουδιών:

«…Μέσα στην κόγχη τοποθετείται, κορνιζαρισμένη, έγχρωμη φωτογραφία του νεκρού, ενίοτε αφού προηγουμένως υποβληθεί σε ειδική πλαστική επεξεργασία, ώστε να καταστεί αδιάβροχη, τα δε χρώματα να διατηρηθούν επί πολύ. Ένα βαζάκι με πλαστικά λουλούδια, θυμιατήρι και εικόνες αγίων συμπληρώνουν τον υπόλοιπο χώρο της κόγχης, η οποία ενίοτε κλείνει με ένα συρόμενο τζάμι…»

Αντίθετα μακριά μας, είτε σε χώρες με προσφυγοποίηση και γενοκτονίες, όπως στην Πόλη, έχομε στους ναούς απλότητα και φιλανθρωπία, γράφει στο διήγημα «Στην Πόλι για τη γιορτή μου», ο πανοσ. Αρχιμ. Δοσίθεος Κανέλλος:

«… Όπως π.χ. εις το νοσοκομείον της Μονής του Παντοκράτορος Χριστού (το σημερινόν Zeyrek Cami) όπου όχι μόνον δεν εδέχοντο «φακελάκια» αλλά τουναντίον έδιδαν οικονομικήν ενίσχυσιν εις τους αποθεραπευομένους διά τα πρώτα τους έξοδα. Υπέμνησα εις τους παρευρισκομένους να εμμένουν -έστω και αυτοί οι ολίγοι- στην Πολίτικη αρχοντιά, να αισθάνωνται υπερήφανοι γιατί είναι Χριστιανοί Ορθόδοξοι και να έχουν πλήρη εμπιστοσύνη στον Πατριάρχη μας, που είναι δικός τους αλλά και δικός μας…»

Παρόμοια στοιχεία βρίσκουμε σε χώρες με πρόσφατη την είσοδο στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Έτσι σε συνέντευξη με … μία Ιεραπόστολο[4] για την Εκκλησία στην Κεντρική Αφρική μάθαμε ότι:

«…Οι Congolaisi είναι λαός του Θεού. Με την παράδοσή τους, με το νόμο της συνειδήσεως και με τούς νόμους του Κράτους, που όμως υπολειτουργούν. Είναι λόγος κι αυτός που δέχονται καταιγισμό αιρέσεων. Σε κάθε τετράγωνο λατρευτικοί χώροι, γκρούπ, θρησκείες , ομάδες, όλοι διαλαλούν και φωνασκούν για Θεό, για Χριστό. Ο λαός όμως ακούει και ψάχνει, πότε από εδώ και πότε απ’ εκεί πηγαίνουν απολωλότα πρόβατα, κάπου να ενταχθούν, ζητούν κάποιος να νοιάζεται αληθινά γι’ αυτούς.

Είναι καλοπροαίρετοι και αισιόδοξοι.Αυτό, λοιπόν, προσπαθεί να καλύψει η Ορθόδοξη Ιεραποστολική Εκκλησία. Τούς έχει αγκαλιάσει με πόνο και αγάπη, τούς μιλά για τον Σταυρό και την Ανάσταση του Χριστού και Θεού μας. Ο μεγάλος Πατέρας, όπως αποκαλούν τον Ιεραπόστολο, τον π. Μελέτιο τώρα, προσπαθεί να ανταποκριθή στην κραυγή τους. Πείνα και δίψα πνευματική και υλική…».

Δεν νομίζει η Ιεραρχία της Εκκλησίας να συνεχίσει και με ορατές αποφάσεις την προσπάθεια, που ξεκίνησε μετά τον καταιγισμό σκανδάλων το 2005, με επικεφαλής τον σημερινό Αρχιεπίσκοπο;


[1] Ολόκληρο το υπόμνημα και σχετική συζήτηση εδώ:

http://www.analogion.com/forum/showthread.php?p=6276

[2] Διαγωνισμός κουρέματος προβάτων: Σάββατο 14 Ιου­νίου, 2η Γιορτή Τσοπάνη, Κυριακή Αγ. Τριάδος 15 Ιουνίου (Στο χωριό Κέρτεζη Καλαβρύτων φέτος).

[3] «.. Η λέξη KITSCH φαίνεται ότι πρωτοεμφανίστηκε στη γερμανική γλώσσα κατά το δεύτερο ήμισυ του 19ου αιώνα. Προέρχεται από την ιδιωματική έκφραση Kitschen η οποία σημαίνει βάφω, αλείφω, πασαλείβω, αναμαζεύω (σκουπίδια), γλιστρώ. Το επίθετο Kitsch στην τέχνη χρησιμοποιήθηκε για το χαρακτηρισμό του ευτελούς, του φτηνού, του κακόγουστου. Duden (1963) και Brockhaus (1972).

O Gillo Dorfles στο Kitsch, An anthology of bad taste, αναφέρει ότι η λέξη έχει συσχετιστεί από μετρικούς με το αγγλικό sketch. Σχετικά όμως με τη γερμανική προέλευση του όρου, ο Dorfles θεωρεί ότι το Kitsch συνδέεται με το «αναμάζωμα σκουπιδιών», και το συσχετίζει με την «junk art», την τέχνη δηλαδή, που Αμερικάνοι και Άγγλοι συγγραφείς χαρακτηρίζουν από την χρήση, στην κυριολεξία, σκουπιδιών παρμένων από τον σκουπιδεντενεκέ…».

[4] Την κ. Θεανώ Μουσδελεκίδου,

Advertisements

19 Σχόλια

  1. Αγαπητό Μανιτάρι βλέπω δεν διστάζεις να βάλεις το μαχαίρι στο κόκκαλο….Μαζί σου.
    Ντροπές και πόνος για αυτούς που αγαπούν την Εκκλησία του Χριστού

  2. @ Αναστασία,

    ναι, τι μανιτάρι είμαι εξάλλου.

    Πάντως το χρώσταγα από το προπροηγούμνεο ποστ με την κάμερα σε Μητροπολιτκό Ναό. Αν τους αφήσουμε στο τέλος θα βαλουν και «εκκλησιαστική αστυνομία» μέσα στους ναούς.

  3. Αγαπητό Μανιτάρι..
    το θέμα που αναφέρεις είναι πολύπλευρο και δίκοπο. Δε ξέρω αν έχω τα κότσια να τα βάλω μαζί του αυτή την στιγμή… Θα σταθώ σε ένα κομμάτι του το οποίο αγκαλιάζει όλα τα άλλα νομίζω. Τέλος πάντων θα κάνω παραληρηματικά τον δικηγόρο του κακόγουστου (το οποίο με απελπίζει συχνά και δεν αστειεύομαι, τελείως 🙂 )θέλοντας να κινήσω το φιλότιμο όσων μόνο διαπιστώνουν τα κακώς κείμενα δίχως να καταλαβαίνουν ότι αυτό είναι ένα κάλεσμα
    ξεκινώ… και όποιον πάρει ο Χάρος

    -οι αριστοκρατικές απαρέσκειες των καλόγουστων είναι άγονες και ύποπτες αν δεν γενούν εκκλησιάστική τέχνη και μόνον απαγορεύουν ή προτείνουν, απολύτως, τρόπους και έκφρασεις της εκκλησίας άλλων εποχών.

    -πρέπει όλη η ζωή ολόκληρη να προσληφθεί και να μεταμορφωθεί χωρίς όρους, υπάρχει τρόπος η γιορτή του τσοπάνη να συνυπάρχει με ιερές γιορτές

    -Οι λέξεις ανθρωπιά, απλότητα, μεράκι, καλαισθησία και δε ξέρω και γω τι άλλο δεν ωφελούν διότι μοιάζει να ξέρουν για τι μιλούν ενώ η φωνή μας έχει σχεδόν χαθεί αντί του κιτς φολκλόρ προτείνουμε το καθαρό φολκλόρ.. δεν νομίζω πως φτάνει, ή μάλλον… φτάνει πια!!! Στο κακόγουστο πλαστικό λουλούδι υπάρχει κάποτε περισσότερη ζωή!

    – Το άθλιο γούστο είναι απλώς δείκτης του επιπέδου της θεολογίας (τρόπου ζωής του θαύματος της θείας οικονομίας) της Ελλαδικής μας Εκκλησίας. Με άλλα λόγια αξίζει για αυτοκριτική όσων δε παράγουν καλλιτεχνική έκφραση κι όχι για κριτική όσων είναι κιτς αλλά αυτό καταλαβαίνουν

    -Έχετε δει τους συνεπής σαν ιδέα Καθολικούς ναούς, πόσο «καλόγουστοι» μπορούν να είναι; Κι αυτό σεβαστό αλλά δεν αρκεί νομίζω.

    -Η ιεραρχεία της εκκλησίας πρέπει αντί να παίρνει αποφάσεις να κάνει πράξεις, να μορφωθεί λίγο για τις τυπολογίες των ναών και την σύνδεση των διαφόρων χαρακτηριστικών της έντεχνης έκφρασης με το θαύμα και τον πόνο της ζωής αντί να ψάχνουν Βυζαντινή Μεγαλοπρέπεια όλη την ώρα. Ο σεβαστός Αρχιεπίσκοπος έκανε μια γενικόλογη έκκλιση στους καλλιτέχνες.. δεν φτάνει. Ας δώσει η «ιεραρχεία» βάση και λεφτά σε όσους με πόνο ψυχής και αγώνα θα μιλούσαν με τρόπο καινό την γλώσσα της εκκλησίας, να τους αναζητήσει ακόμα και να καλέσει καλλιτέχνες αθόρυβα και απλά αν το κρίνει πάντως να κάνει κάτι που να μιλά «έμπρακτα» για κάλλος μέτρο καθαρότητα των μορφών, πολυπλοκότητα μες την απλότητα και άλλα που αναφέρονται σε πνευματικού ενδιαφέροντος χαρακτηριστικά που διδάσκουν βουβά με το ήθος τους και δίνουν γαλήνη δύναμη και ευαισθησία στον άνθρωπο να αφουγκραστει τον ντροπαλό μπροστα στην ελευθερία του ανθρώπου, τριαδικό φωτεινό Θεό, την ελπίδα όλων των όντων, το μεγάλο μυστικό, την αιτία όλων των αιτιών και τον πόθο που γεννά όλους τους πόθους…
    συγνώμη για την έκταση σταματώ εδώ, το παράκανα δε συνεχίζω δε πρόλαβα να πω τίποτα, μη κολλήσουμε στο γράμμα, το θέμα αυτό με βασανίζει, σας φιλώ

  4. φίλτατε Ορεσίβιε Μύκητα,
    πού θα βρεθεί ένας σύγχρονος κυρ Φωτης Κόντογλους να βάλει τις φωνές για την ασχήμια που πλημμυρίζει τις ζωές μας;
    ειδικά σημερα, η δημοσιευση σου αποτελεί χρήσιμη νύξη αυτομεμψίας καθώς μετά την πρώτη καταδίκη εν ενεργεία επισκόπου της ελλαδικής εκκλησίας έχουμε πολλά να συλλογιστούμε για την αρρώστια της θρησκείας που μάς κατατρώγει και τους φορείς της,μεγαλόσχημους και μη.

  5. @ stinathina,

    θα αποδεχτώ τον αντίλογο χωρίς να ανταπαντήσω. Θα ον δεχτώ ως κριτική στα δικά μου λεγόμενα. Αν απαντήσω, αυτό θα γίνει αφού περάσει λίγος χρόνος ή τουλάχιστον να έχουν ενδιάμεσα γραφτεί και κάποια ακόμα μηνύματα.

    Ένα μόνο θέλω να τονίσω, αναλάμβανοντας την ευθύνη αυτού που γράφω: Η Θεία Οικονομία πραγματώνεται και μέσα στο κιτς, και με τη γιορτή του τσοπάνη ενδιάμεσα και με το μεθύσι μτης παραμονής. Ουέ όμως….

    @ Misha,

    ίσως τώρα είναι η ώρα να (συν) προσευχηθούμε και για τον πλούσιο φυλακισθέντα πρωην Αττικής, ιδίως αν αποδεχτεί την ευκαιρία που του δίνεται στα … γεράματά του…

  6. Εγώ δε νομίζω να έκανα κάποια κριτική… Μια άλλη οπτική γωνία βασικά, τίποτ’ άλλο. Με θεολογικούς όρους η μία άποψη δυναμώνει την άλλη αντί να την καταργεί (δε κάνω παραπομπές και λοιπά…)

  7. Είναι ένα τεράστιο θέμα αυτό που ανοίγεις και σε συγχαίρω γιατί είναι ένα θέμα που περνάει απαρατήρητο ενώ είναι ουσιαστικό. Χαίρομαι για την αναφορά σου στον Πέτρο Μαρτινίδη, είναι παλιός καθηγητής μου και είναι ένας εξαιρετικός θεωρητικός. Συμφωνώ απόλυτα με την παρατήρηση του. Βεβαίως υπάρχει μια ιστορία της ναοδομίας και οφείλουμε να την σεβαστούμε αλλά η αναπαραγωγή αρχιτεκτονικών προτύπων είναι λάθος με τον τρόπο που γίνεται. Πρέπει ή να επιστρέψουμε στις παραδοσιακές μεθόδους κατασκευής ώστε να υποστηρίξουμε τα υπάρχοντα αρχέτυπα, πράγμα αδύνατο και εξόχως αντιοικονομικό, είτε να να δηιμιουργήσουμε μια νέα ναοδομία που θα ανταποκρίνεται στα σύγχρονα μοντέλα δόμησης και ταυτόχρονα δεν θα χάνει το πνευματικό στοιχείο. Υπάρχουν εκπληκτικές εκκλησίες που κανείς μπορεί να αισθανθεί πράγματα και δεν είναι απαραίτητα βυζαντινές.

    Σου στέλνω ενδεικτικά μερικές εικόνες, δεν είναι απαραίτητο να συμφωνήσουμε ότι είναι όλες ωραίες αλλά σίγουρα είναι πιο προσεγμένες από τις ελληνικές που τις τυλίγουν οι εργολάβοι με σταμπωτό τουβλάκι…

    http://farm1.static.flickr.com/70/188281668_1339fdabcd.jpg?v=0

    http://farm1.static.flickr.com/61/224677969_b72b8b55a5.jpg?v=0

    http://www.arcspace.com/architects/siza/Santa_Maria_Church/

    http://intro2arch.arch.hku.hk/arch/Ando/church_1.htm

    http://www.bc.edu/bc_org/avp/cas/fnart/Corbu2.html

    (Είναι πολύ δύσκολο να αισθανθεί κάποιος το μπετόν ως ευγενές υλικό μάλλον επειδή δυστυχώς έχει εκφυλιστεί λόγω της κακής του χρήσης, όμως σε όποιο επίπεδο και να το δούμε είναι ένα ευγενές, είναι χυτή πέτρα)

  8. Ο ορισμός της ρίζας τηλ λέξης Kitsch είναι ακριβέστατος.

  9. @ stinathina,

    ναι δεν είναι, τουλάχιστον άμεση. κριτική προς εμένα, αλλά θέτει μια όψη για την οποία υπάρχει κινδυνος να ξεχαστεί. Όμως έχει φτάσει τα πράγμα κοντά στον εκφυλισμό και η σιωπή μάλλον δεν είναι χρυσός. θα επανέλθω.

    @ harisheiz,

    ο ορισμός της λέξης Kitsch δεν είναι δικός μου (εξάλλου δεν είμ αι ξενόγλωσσος), αλλά δόξα τω θεώ μπορούμε με λίγο ψάξιμο να βοηθήσουμε..

    Όσον αφορά το σχόλιό σου θεωρώ είναι είναι μια συνεισφορά για το θέμα και με αυτο καθαυτό και με τις ζεύξεις.

    Την καλημέρα μου.

  10. Ναι με τον ορισμό αυτό εννοώ, ότι έκανες πολύ καλό ψάξιμο και είναι προφανές από τις αναφορές σου. Καλημέρα κι από εμένα

  11. συγχαρητήρια για την ανάρτηση…
    αν μπορούσες να έγραφες κάτι και για κάτι λυπηρά σούπερμάρκετ (Άγιος Ραφαήλ- Λέσβου και Πανορμίτης Σύμης) που έχω πάει τη μητέρα μου και ντρέπομαι ακόμα….

  12. @ roidis,

    Ευχαριστώ και είναι κάπως αναμενόμενο να σου αρέσει.

    Όσον αφορά το ζήτημα που θέτεις δεν έχω ταξιδέψει μέχρι εκεί και δεν γνωρίζω από πρώτο χέρι. Είναι όμως γνωστό ότι σε ορισμένα «προσκυνήματα» ή όντως Προσκυνήματα που ο λαός ή ο Λαός του Θεού για πολλούς λόγους αφήνει χρήματα ή άλλα αφιερώματα.

    Θεωρώ όμως ότι υπάρχουν δυο ζητήματα για διερεύνηση:
    α) Ο τρόπος που τους οδηγεί να καταθέτουν χρήματα.
    β) Που πηγαίνουν τα χρήματα κατόπιν. Είναι όμως κατακριταία εκ των προτέρων η όποια ιδιοποίηση από κάποια πρόσωπα (π.χ. πρώην αττικής, όπως δικαστικά απεδείχθη).

  13. ότι χτυπά την ανηθικότητα είμαι στο πλάι του, τουλάχιστον αυτό έπρεπε να το ξέρεις…

    Άλλος ο στίβος των ιδεών και άλλος ο στίβος των αγριμιών. Δεν με ενδιαφέρει τι αντιπροσωπεύει ο οποιοσδήποτε, φτάνει να ανήκει έντιμα στον πρώτο στίβο.

  14. συγνώμη…
    είπες: α) Ο τρόπος που τους οδηγεί να καταθέτουν χρήματα.
    Μην επισκεφτείς τα εν λόγω σούπερμάρκετ γιατί ειδικά εκεί που ανέφερα είναι οφθαλμοφανές… όσο για το β) δεν μιλώ χωρίς αποδείξεις.

    Γιατί δεν μίλησα για τον Ταξιάρχη, κι αυτός στη Λέσβο είναι, αλλά το μέρος αυτό δικαιούται επαξίως τον σεβασμό μου, έστω τον άπιστο, αυτόν διαθέτω.

  15. @ roidis,

    όντως η ανηθικότητα, ειδικά όταν ζυνδιάζει συσσώρευση πλούτου που ιδιοποιείται από κάποια πρόσωπα και «θρησκευτικότητα» είναι μια από τις πιο προχωρημένες ασθένειες του πνεύματος…

    Ο λόγος είναι νομίζω εμαφανέστατος σε κάθε άνθρωπο καλής θέλησης.

    Εάν τώρα τα πράγματα με οδηγήσουν εκεί στα νησιά που αναφέρεις, ε τότε θα δω και από κοντά. Το πως θα αντιδράσω δεν μπορώ να το ξέρω διαπιστώνοντας διακονία αγριμιών.

    Πάντως η προβολή θετικών που αξίζουν το σεβασμό, είναι νομίζω απαραίτητος και προσωπικά το αισθάνομαι συχνά, παροτι και εγω δυστυχώς παρασύρομαι στις συχνές στηλιτεύσεις.

    Οι άνθρωποι έχουμε ανάγκη από αληθείς ισοροπίες, αλλοιώς οδηγούμαστε σε μηδενισμούς. Προσωπικά δεν το καταφέρνω συχνά.
    Καλό βράδυ.

  16. Μανιταρι,
    θα συμφωνησω απολυτως μαζι σου και θα συμφωνησω και με τον stinathina.

    Όντως τα παντα εχουν μετατραπεί σε απιστευτη κιτσαρια. Αλλα εχω την αισθηση πως η ΚΑΡΑκιτσαρα καποιων ξωκλήσιων ως εκφραση καποιων λαϊκων ψυχων με συγκινει. Ας πουμε κατι δακρυβρεκτα κεντηματα με DMC που καποια κυρα ή έστω κυρατσα με κοπο δημιουργησε ως προσφορα στο Θεό παρ όλο που δεν με εκφραζουν καθολου το κατανοω απολύτως.

    Επίσης με συγκινουν καποιες παμπαλαιες βυζαντινες εκκλησιες που διατηρουν στο ακεραιο το αρχαίο υφος που σε οδηγει προς τον Ουρανό.

    Λιγωτερο με συγκινουν καποια άψογα εκκλησακια ή εκκλησιες πιό συγχρονα ή «αναπαλαιωμενα» γιατι εκει η ευταξία φαινεται καπως ιδεολογικοποιημενη όπως υπονοεί και ο stinathina. Δηλαδη δινεται στην καλαισθησία ενας ιδεολογικός ακομα και δογματικος χαρακτηρας ενω ο Χριστος ειναι εις παντας τα παντα και στον κιτσατο κιτσατος.

    Αυτο που θεωρω δε ως ΑΠΟΛΥΤΟ κιτς ΔΕΝ ειναι το πραγματικο κιτς αλλα το εκσυγχρονισμενο, το μονδερνο. Οι καμπανες που χτυπουν αυτοματως δεν ειναι ακριβως κιτς, ειναι εκσυγχρονισμος. Εκσυγχρονισμος ειναι και οι πολυελαιοι αλουμινιου κακεκτυπα βυζαντινων, το ηλεκτρονικο ισον, οι γλομποι στα καντηλια, οι γαμοι με τα στρας και τα μπαλονια όπου μεσα από την Ωραία Πύλη όπου ναναι θα πεταγεται και η Ζωζω Σαπουντζακη και θα λεει το Ησαία χορευε σε διασκευη τσιφτετέλι με ευχες για το ζευγαρι κλπ.

    Γενικα πιστευω πως ο εκσυγχρονισμος σε ολα τα επιπεδα ειναι μαστιγα γιατι δεν καλυπτει καμμια πραγματικη αναγκη αλλα ερχεται άνωθεν να επιβληθει ως «λυση» καλυπτωντας «αναγκες» που ούτε η κοινωνία ούτε η αισθητικη μας τις είχε πραγματικα αναζητησει πριν την εμφανιση της «λύσης».

    Εχω αναρωτηθεί πολλες φορες τι θα εκανα αν ημουν παπας και μια κυρα εφερνε ως αφιερωμα στην Εκκλησια μια γιγαντιαια χάρτινη επικολλημενη εικονα της Παναγιας, δυτικου τυπου με καλυμα από τσιγκο; (Θα ταχετε δει φανταζομαι). Την πετας στα σκουπιδια ως φρικτης αισθητικης (και μαζι της το ταμα ή την ευχαριστια της ψυχης που την προσεφερε) ή την κρεμας και μετατρεπεις τον ναο σε συγχρονο μουσειο του θρησκευτικου κιτς (ΙΔΕΑΡΑ Ε;)

    Παντως τελικα, το κιτς καταδυναστευει την ζωη του νεοέλληνα. Πως θελουμε λοιπον να ειναι οι λατρευτικοι μας οικοι καλύτεροι;

  17. Αγαπητό Μανιτάρι, φαντάζομαι πως ο ρυθμός των γεγονότων δεν σε άφησε να επιστρέψεις στο παρόν θέμα. Ας το ξαναδούμε κάποια στιγμή πάντως…

  18. @ stinathina,

    Ναι αδελφέ και οφείλω να το συζητήσουμε.

    Κατ αρχήν επαναλαμβάνω ότι στον κεντρικό μου προβληματισμό είναι η ΑΝΑΦΟΡΑ και ο όχι ο περιβάλλων χωροχρόνος. Όμως η πολλαπλή εμπειρία μου λέει ότι παίζει τεράστιο ρόλο και για τα παιδιά (μας) και για τους μεγάλους, και για τους αρχάριους και για τους ώριμους (έστω και λίγο).

    Εμείς οι πολλοί τι είμαστε;

    Θα συνεχίσω μόλις έχω χρόνο.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: