• Η αρχή είναι το ήμισυ του παντός… πάντα!

  • Η Αποικία μας επί τα ίδια λημέρια!!!

  • Που και που περνόντας και από το Facebook

  • Επικοινωνία

  • PageRank

    Free Google PageRankChecker Script
  • Ανά την υφήλιο από 9-2-09

    free counters
  • Παγκόσμια όραση από 30-9-08

  • Εσείς τώρα είστε στην παρέα μου

    website stats
  • Επισκέψεις φίλων και περαστικών

    • 600,689 μελέτες ή ματιές από 10-11-2007
  • οι ερχόμενοι μετά πολλών επαίνων

    free web stats
  • Φρέσκα σχόλιαααα…

    Wag the Dog: Το μετα… στο Περί γάμου στη Μεγάλη Σύνοδο τ…
    manitaritoubounou στο Γάμος εν γένει και ορθόδοξος χ…
    Ιβάν ο οχληρός στο Γάμος εν γένει και ορθόδοξος χ…
    Ηθικισμός στην Ορθοδ… στο Να μην χάσουμε τα πάθη – Να τα…
    Κριτικά υποστηρικτικ… στο Δυνατότητες και κίνδυνοι στην…
    Ιβάν ο οχληρός στο Οι βασικοί άξονες του Μισθολογ…
    Στέργιος (Αλέξανδρος… στο Το άτομο ως «ομφάλιος λώρος» τ…
    Το Zωντανό Iστολόγιο… στο Να μην χάσουμε τα πάθη – Να τα…
    Χρηματίτες, στεφανίτ… στο «Παραδοσιακό» αλώνισμα στην Κέ…
    Yiannis Zagos στο Ο Δαρβίνος, ο Σεραφείμ Ρόουζ κ…
    manitaritoubounou στο Ο Δαρβίνος, ο Σεραφείμ Ρόουζ κ…
    Yiannis Zagos στο Ο Δαρβίνος, ο Σεραφείμ Ρόουζ κ…
    manitaritoubounou στο Άξιος!!!! Εψηφισμένος Επίσκοπο…
    eleni στο Άξιος!!!! Εψηφισμένος Επίσκοπο…
    Οι 19+2 εκκλησιές τη… στο Η Παναγιά της Κέρτεζης ως ΜτΒ…
  • Καλά, μ΄αυτά φάγατε το χρόνο σας αυτές τις μέρες;

  • Του μήνα μας, μέρες λόγου και σιωπής

    Μαΐου 2008
    Κ Δ Τ Τ Π Π Σ
    « Απρ.   Ιον. »
     123
    45678910
    11121314151617
    18192021222324
    25262728293031
  • Τα τελευταία σφυρίγματα του τραίνου

  • Πρώτες κουβέντες στο Μανιτάρι του Βουνού

  • RSS Φιλαλήθης / Philalethe00

  • RSS Εκπαιδ. Παρέμβαση Αχαΐας

  • RSS Τσουκνίδα θεολογική

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Ἀγαθὸν τὸ ἐξομολογεῖσθαι…

  • RSS Κόκκινη Πιπεριά

  • RSS π. Λiβυος

  • RSS Στον ίσκιο του Ήσκιου

  • RSS ο Σα της Στροφής

  • RSS Άλιος φίλος

  • RSS Ιδιωτική Οδός

  • RSS Το ζωντανό ιστολόγιο

  • RSS Το βλέμμα κάθε Βδομάδας

  • RSS Black Cat ★ Red Cat

  • RSS Το μικρό κελλάρι

  • RSS Η ΣΠΗΛΙΑ ΤΟΥ ΝΟΣΦΕΡΑΤΟΥ

  • RSS Πόντος και Αριστερά

  • RSS Απλή και ήσυχη ζωή…

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • Ανασκαφές στο ορυχείο μας

  • Ομάδες μανιταριών στο καστανόδασος των αναστεναγμών

  • a

  • Ενώ σας καλώ κοντά μου, εσείς πάτε μακρυά μου

  • Μεταστοιχεία

  • RSS Κίν. Υπεράσπισης προσφύγων-μεταναστών Αχ

  • RSS ΚΥΝΟΚΕΦΑΛΟΙ

  • RSS Το εγκόλπιο του Ναύκο

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Πατρινή εκπ. Γκρίνια

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Εξαποδώ

  • RSS Καλλιτεχνική πατρινή διάδραση

  • RSS Θεαμαπάτες & Δικτυώματα

  • RSS OMADEON

  • RSS Ιθαγενείς

  • RSS utopia vs pragma

  • RSS GREEK RIDER

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Herr K.

  • RSS Άρωμα Ασίας πατρινής

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Το κονάκι του Αντώνη

  • RSS α-εργώδες

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS οοδε-Ιστολόγιο

  • RSS Θεολογία Ζάντε – περιβάλλοντος

  • RSS Theoprόvlitos

  • RSS Ardalion’s Weblog

  • RSS ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ

Άγνωστες λέξεις στο σχολείο της αμάθειας

Για το θέμα της γλώσσας χθες απολαύστε μια σημαντική εναλλακτική κριτική αντιμετώπιση από ένα νέο συνάδελφο της Αχαΐας, που μου έστειλε πριν λίγο. «…Είναι προφανές ότι οι υπεύθυνοι, με την κίνησή τους αυτή, έσπευσαν να προλάβουν τον ευτελισμό της ίδιας της διαδικασίας των εξετάσεων και, κυρίως, το απόλυτο «ξεγύμνωμα» του εκπαιδευτικού μας συστήματος…».

του ΓΙΩΡΓΟΥ ΜΑΛΦΑ

Πρεμιέρα, την Τρίτη (20 Μαΐου), των Πανελλαδικών εξετάσεων, με πρώτο εξεταζόμενο μάθημα τη Νεοελληνική Γλώσσα (γενικής παιδείας) και στους μαθητές δόθηκε προς πραγμάτευση κείμενο-απόσπασμα από τις Δοκιμές του Γ. Σεφέρη. Εντύπωση προκάλεσε το γεγονός, ότι η κεντρική επιτροπή των εξετάσεων έδωσε στους μαθητές, εκ των προτέρων

(με τη μορφή επεξηγηματικών υποσημειώσεων) τη σημασία επτά λέξεων του κειμένου. Οι λέξεις ήταν οι εξής: ψεγάδια, περασμένων, υπόδικη, ροπές, παρωχημένα, ανδροειδούς και εξοβελιστεί.

Είναι προφανές ότι οι υπεύθυνοι, με την κίνησή τους αυτή, έσπευσαν να προλάβουν τον ευτελισμό της ίδιας της διαδικασίας των εξετάσεων και, κυρίως, το απόλυτο «ξεγύμνωμα» του εκπαιδευτικού μας συστήματος. Άλλωστε, δεν είναι και λίγοι αυτοί που θυμούνται ακόμη τον αλήστου μνήμης σάλο (κλαυσίγελο) που προκλήθηκε πριν από αρκετά χρόνια, με τις «άγνωστες» λέξεις «αρωγή» και «ευδοκίμηση» στο μάθημα της Έκθεσης. Μια ποιοτική (και ποσοτική) διαφορά του τότε από το σήμερα: τότε ζητούσαν οι μαθητές την επεξήγηση των όρων «αρωγή» και «ευδοκίμηση», σήμερα προνοεί προληπτικώς η ίδια η Επιτροπή των Εξετάσεων, επεξηγώντας προκαταβολικώς τις λέξεις «ροπές», «ψεγάδια», «υπόδικη» και μερικές ακόμη πιο … δυσνόητες!

Η Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων (Π.Ε.Φ.) σχολιάζοντας αρμοδίως τα θέματα των εξετάσεων σε ανακοίνωσή της -υπερβαίνοντας εαυτήν- έκρινε, με μια διατύπωση επιδέξιας κομψότητας, ότι «αρκετές από τις λέξεις των οποίων δίνεται η ερμηνεία (π.χ. εξοβελιστεί, ψεγάδια, παρωχημένες, υπόδικη) δεν μπορούν να θεωρηθούν άγνωστες για μαθητές της Γ΄ Λυκείου» επικρίνοντας εμμέσως την εν λόγω επιλογή, σημειώνοντας μάλιστα, ότι «η παράθεσή τους δεν επιτρέπει τη διαβάθμιση στην αξιολόγηση των μαθητών». Αυτός ήταν όλος ο καημός τους, το ανέφικτο της αντικειμενικής πιστοποίησης (βαθμολόγησης) της γνώσης και όχι το άγος της γενικευμένης αγλωσσίας των αποφοίτων του Λυκείου στην Ελλάδα σήμερα! Μα είναι τόσο πρόδηλο και εξωφρενικό. Στο τέλος μιας δωδεκάχρονης εκπαιδευτικής διαδικασίας, με χιλιάδες ωρών παράλληλης φροντιστηριακής παραπαιδείας, με ασύλληπτο για τη λαϊκή οικογένεια οικονομικό κόστος και με ελάχιστο ελεύθερο πια χρόνο (κι αυτόν ψυχαναγκαστικά καθηλωμένο ενώπιον της τηλεοπτικής βλακείας) να τρομάζουν οι μαθητές μας μπροστά σε λέξεις, όπως «παρωχημένα» και «εξοβελιστεί»; Τα ίδια αυτά παιδιά μας, που από την ηλικία των δεκαπέντε τους χρόνων -από τα πρώτα στην Ευρώπη- μαζεύουν το ένα μετά το άλλο τα πιστοποιητικά γλωσσομάθειας ξένων πανεπιστημίων… Η απόλυτη σχιζοφρένεια!

Από την άλλη, ο γενικός γραμματέας του Υπουργείου Παιδείας, απαντώντας σε σχετική με το θέμα ερώτηση, δήλωσε ότι το ζητούμενο είναι οι μαθητές να μάθουν να εκφράζονται και όχι να γνωρίζουν και την τελευταία λέξη ενός κειμένου (sic), υπονοώντας, ενδεχομένως, ότι και με λίγες μόνο λέξεις μπορείς να κάνεις τη δουλειά σου! Μάλιστα κύριε Γενικέ, τόσες λέξεις όσες απαιτούνται για την απάντηση σε ερωτηματολόγιο εταιρείας δημοσκοπήσεων, άντε και για τη σύνταξη ενός βιογραφικού. Κατά τα άλλα, μικροί και μεγάλοι έχουμε χαθεί στις λεωφόρους της «Κοινωνίας της Πληροφορίας» και στη φενάκη της «δια βίου μάθησης».

Στο εξής λοιπόν, ας διερευνήσουν οι ειδικοί σοβαρά το ενδεχόμενο αντικατάστασης του αδίδακτου («άγνωστου») κειμένου στην εξέταση του μαθήματος των Αρχαίων Ελληνικών από κείμενα του δοκιμιακού νεοελληνικού λόγου με τις απαραίτητες βεβαίως… λεξιλογικές διευκρινίσεις. Επιπλέον, ας προβληματιστούμε οι υπόλοιποι, δίχως προκαταλήψεις, επανεξετάζοντας την παλαιά και τόσο «παρεξηγημένη» πρόταση της κ. Αν. Διαμαντοπούλου (υπεύθυνης Παιδείας του ΠΑ.ΣΟ.Κ. σήμερα!) για την καθιέρωση της αγγλικής γλώσσας ως επίσημης και ισότιμης, δίπλα στην ελληνική, για το σύνολο της δημόσιας διοίκησης. Η πιο διορατική επιλογή πολιτικού ρεαλισμού σε καιρούς σκληρού ανταγωνισμού θα μας πουν οι «εκσυγχρονιστές» κοσμοπολίτες. Σε συνθήκες χυδαίου εθνομηδενιστικού πολυπολιτισμού θα απαντούσαμε κάποιοι από εμάς.

Και η παράδοση…

Το απόσπασμα από τις Δοκιμές του Γ. Σεφέρη, στο οποίο εξετάστηκαν οι μαθητές και η αξία του οποίου παραγνωρίστηκε εξαιτίας του προκλητικού γλωσσικού υπομνηματισμού του, αναφέρεται στη σημασία και το ρόλο της παράδοσης. Ένα εκπληκτικής ομορφιάς και απλότητας αριστοτέχνημα που γονιμοποιεί τους προβληματισμούς όσων διαλέγονται δημιουργικά και ελεύθερα με τη διαχρονία του πολιτισμού που τους γέννησε, στο σήμερα. Διαβάζοντάς το, θυμήθηκα τον ορισμό της παράδοσης που έδωσε ένας σύγχρονος θεολόγος, o Jaroslav Pelikan: « παράδοση είναι η ζωντανή πίστη των κεκοιμημένων, παραδοσιολατρία είναι η νεκρή πίστη των ζωντανών». Στο ελληνικό σχολείο των περασμένων δεκαετιών η παρουσία μιας «παράδοσης» βάραινε καταθλιπτικά τους ώμους των μαθητών και των δασκάλων με την αφόρητη εθνοκάπηλη κενοδοξία της. Διαστρέβλωνε τη σημασία των λέξεων, απονέκρωνε το νόημα ζωής του πολιτισμού μας. Στο σύγχρονο σχολείο της υπερφίαλης αμάθειας, αυτή η «παράδοση» ξεψυχάει πια μέσα σε επιθανάτιους σπασμούς. Και η γνήσια παράδοση του τόπου/τρόπου μας, του Λαού μας και του Σεφέρη παραμένει κάπου εκεί στα αζήτητα. Σαν άγνωστη λέξη …

Σημείωση: Δείτε και το σχετικό κείμενο του Γ. Σεφέρη που δόθηκε.

ΚΕΙΜΕΝΟ

Βρισκόμαστε σ’ ένα σταυροδρόμι· δεν ήμασταν ποτέ απομονωμένοι· μείναμε πάντα ανοιχτοί σ’ όλα τα ρεύματα − Ανατολή και Δύση· και τ’ αφομοιώναμε θαυμάσια τις ώρες που λειτουργούσαμε σαν εύρωστος οργανισμός. […] Συνταραζόμαστε κι εμείς, δικαιολογημένα ή αδικαιολόγητα, από διαδοχικές κρίσεις, αποκαλυπτικές εφευρέσεις και φόβους, που δεν αφήνουν τον ανθρώπινο νου να ηρεμήσει − σαν την καλαμιά στον κάμπο. Μπροστά σ’ αυτά, τι μας μένει για να βαστάξουμε αν απαρνηθούμε τον εαυτό μας; Δε μένω τυφλός στα ψεγάδια1 μας, αλλά έχω την ιδιοτροπία να πιστεύω στον εαυτό μας. Σας παρακαλώ να με συγχωρήσετε που μνημονεύω εδώ προσωπικές εμπειρίες· δεν έχω άλλο πειραματόζωο από εμένα. Και η προσωπική μου εμπειρία μου δείχνει πως το πράγμα που με βοήθησε, περισσότερο από κάθε άλλο, δεν ήταν οι αφηρημένοι στοχασμοί ενός διανοουμένου, αλλά η πίστη και η προσήλωσή μου σ’ έναν κόσμο ζωντανών και περασμένων2 ανθρώπων· στα έργα τους, στις φωνές τους, στο ρυθμό τους, στη δροσιά τους. Αυτός ο κόσμος, όλος μαζί, μου έδωσε το συναίσθημα πως δεν είμαι μια αδέσποτη μονάδα, ένα άχερο στ’ αλώνι. Μου έδωσε τη δύναμη να κρατηθώ ανάμεσα στους χαλασμούς που ήταν της μοίρας μου να ιδώ. Κι ακόμη, μ’ έκανε να νιώσω, όταν ξαναείδα το χώμα που με γέννησε, πως ο άνθρωπος έχει ρίζες, κι όταν τις κόψουν πονεί, βιολογικά, όπως όταν τον ακρωτηριάσουν.

[…]

Κι όλα τούτα θα μπορούσα να τα ονομάσω με τη λέξη παράδοση, που την ακούμε κάποτε ψυχρά και μας φαίνεται υπόδικη3. Αλήθεια, υπάρχουν ροπές4 που νομίζουν πως η παράδοση μας στρέφει σε έργα παρωχημένα5 και ανθρώπους παρωχημένους· πως είναι πράγμα τελειωμένο και άχρηστο για τις σημερινές μας ανάγκες· πως δεν μπορεί να βοηθήσει σε τίποτε τον σημερινό τεχνοκρατικό άνθρωπο που γνώρισε φριχτούς πολέμους και φριχτότερα στρατόπεδα συγκεντρώσεως· αυτόν τον άνθρωπο που αμφιταλαντεύεται ανάμεσα στην κατάσταση του θηρίου και την κατάσταση του ανδροειδούς6. Η παράδοση είναι λοιπόν ένα περιττό βάρος που πρέπει να εξοβελιστεί7. Μου φαίνεται πως αυτές οι ροπές εκπορεύουνται από τη σύγχρονη απελπισία για την αξία του ανθρώπου. Είναι τα συμπτώματα ενός πανικού, που εν ονόματι του ανθρώπου τείνουν να κατακερματίσουν την ψυχή του ανθρώπου. Όμως τι απομένει αν βγάλουμε από τη μέση τον άνθρωπο;

Γ. Σεφέρη, Δοκιμές, τ.2, εκδ. Ίκαρος, Αθήνα 1974, σσ. 175-177

(Και οι …επεξηγηματικές υποσημειώσεις που δόθηκαν στους μαθητές.)

1. ψεγάδια: ελαττώματα

2. περασμένων: ανθρώπων που έχουν φύγει από τη ζωή

3. υπόδικη: υπόλογη, ένοχη

4. ροπές: απόψεις

5. παρωχημένα: ξεπερασμένα

6. του ανδροειδούς: του ανθρωπόμορφου

7. εξοβελιστεί: διωχτεί

Advertisements

3 Σχόλια

  1. βασικά τα παιδιά σήμερα καλύπτουν τις ανάγκες της καθημερινότητας τους με διαφορετικές λέξεις γιαυτό και δεν τις ήξεραν.

  2. @ xamogelo
    Νομίζω ναι ισχύει αυτό σε ένα βαθμό.

    Πάντως αξίζει ναούμε ότι είμαστε σε μια εποχή «εικονικής και συνθηματικής πραγματικότητας» η οποία μάλιστα επιβάλλεται και βίαια από τα μεγάλα κυρίως ΜΜΕ, τα περισσότερα Περιοδικά ελαφροζωής, κινητά τηλέφωνα κλπ.

    Από την άλλη έχουμε τεράστια μείωση της επιστολογραφίας, της συμμετοχής σε θέατρα, εκκλησιαστικές ακολουθίες και διάβασμα λογοτεχνικών βιβλίων, ποιημάτων κλπ.

    Το σχολείο μέσα σ αυτή τη δίνη έχει χάσει τόσο την αποκλειστικότητά του, όσο και τον μορφωτικό του ρόλο, τα οπία με τις νέες αλλαγές της αγοραίας γνώσης και της αντικατ’αστασης από σκέτες δεξιότητες και πίεση δυσανάλογη με την ηλικία τον ξετινάζουν σε … σχολείο της αμάθειας…

    Οι εξεταστές απλά επιβεβαίωσαν το «θάνατο’ της γλώσσας, αλλα χρειάζεται και «ανάσταση»…

    Οψόμεθα…

  3. «Από την άλλη έχουμε τεράστια μείωση της επιστολογραφίας, της συμμετοχής σε θέατρα, εκκλησιαστικές ακολουθίες και διάβασμα λογοτεχνικών βιβλίων, ποιημάτων κλπ.»
    Θα έλεγα ότι αυτό είναι ο βασικός λόγος για τον οποίο παρατηρείτε αυτό το φαινόμενο. Γιατί;
    Πέρα από τους λόγους που ανέφερες θα πρέπει να προσθέσουμε και την έλλειψη χρόνου την έλλειψη χρημάτων κτλ. Γενικά συμφωνώ σε αυτό που λες τα άτομα κατευθύνονται αυτή την στιγμή προς τέτοιες ασχολίες. Το πως αντιμετωπίζεται πιστεύω ότι ξεπερνάει κατα πολύ τα όρια του σχολίου.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: