• Η αρχή είναι το ήμισυ του παντός… πάντα!

  • Η Αποικία μας επί τα ίδια λημέρια!!!

  • Που και που περνόντας και από το Facebook

  • Επικοινωνία

  • PageRank

    Free Google PageRankChecker Script
  • Ανά την υφήλιο από 9-2-09

    free counters
  • Παγκόσμια όραση από 30-9-08

  • Εσείς τώρα είστε στην παρέα μου

    website stats
  • Επισκέψεις φίλων και περαστικών

    • 603,850 μελέτες ή ματιές από 10-11-2007
  • οι ερχόμενοι μετά πολλών επαίνων

    free web stats
  • Φρέσκα σχόλιαααα…

    Βασιλικη στο Οι τελευταίες θετικές εξελίξει…
    Wag the Dog: Το μετα… στο Περί γάμου στη Μεγάλη Σύνοδο τ…
    manitaritoubounou στο Γάμος εν γένει και ορθόδοξος χ…
    Ιβάν ο οχληρός στο Γάμος εν γένει και ορθόδοξος χ…
    Ηθικισμός στην Ορθοδ… στο Να μην χάσουμε τα πάθη – Να τα…
    Κριτικά υποστηρικτικ… στο Δυνατότητες και κίνδυνοι στην…
    Ιβάν ο οχληρός στο Οι βασικοί άξονες του Μισθολογ…
    Στέργιος (Αλέξανδρος… στο Το άτομο ως «ομφάλιος λώρος» τ…
    Το Zωντανό Iστολόγιο… στο Να μην χάσουμε τα πάθη – Να τα…
    Χρηματίτες, στεφανίτ… στο «Παραδοσιακό» αλώνισμα στην Κέ…
    Yiannis Zagos στο Ο Δαρβίνος, ο Σεραφείμ Ρόουζ κ…
    manitaritoubounou στο Ο Δαρβίνος, ο Σεραφείμ Ρόουζ κ…
    Yiannis Zagos στο Ο Δαρβίνος, ο Σεραφείμ Ρόουζ κ…
    manitaritoubounou στο Άξιος!!!! Εψηφισμένος Επίσκοπο…
    eleni στο Άξιος!!!! Εψηφισμένος Επίσκοπο…
  • Καλά, μ΄αυτά φάγατε το χρόνο σας αυτές τις μέρες;

  • Του μήνα μας, μέρες λόγου και σιωπής

    Μαΐου 2008
    Κ Δ Τ Τ Π Π Σ
    « Απρ.   Ιον. »
     123
    45678910
    11121314151617
    18192021222324
    25262728293031
  • Τα τελευταία σφυρίγματα του τραίνου

  • Πρώτες κουβέντες στο Μανιτάρι του Βουνού

  • RSS Φιλαλήθης / Philalethe00

  • RSS Εκπαιδ. Παρέμβαση Αχαΐας

  • RSS Τσουκνίδα θεολογική

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Ἀγαθὸν τὸ ἐξομολογεῖσθαι…

  • RSS Κόκκινη Πιπεριά

  • RSS π. Λiβυος

  • RSS Στον ίσκιο του Ήσκιου

  • RSS ο Σα της Στροφής

  • RSS Άλιος φίλος

  • RSS Ιδιωτική Οδός

  • RSS Το ζωντανό ιστολόγιο

  • RSS Το βλέμμα κάθε Βδομάδας

  • RSS Black Cat ★ Red Cat

  • RSS Το μικρό κελλάρι

  • RSS Η ΣΠΗΛΙΑ ΤΟΥ ΝΟΣΦΕΡΑΤΟΥ

  • RSS Πόντος και Αριστερά

  • RSS Απλή και ήσυχη ζωή…

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • Ανασκαφές στο ορυχείο μας

  • Ομάδες μανιταριών στο καστανόδασος των αναστεναγμών

  • a

  • Ενώ σας καλώ κοντά μου, εσείς πάτε μακρυά μου

  • Μεταστοιχεία

  • RSS Κίν. Υπεράσπισης προσφύγων-μεταναστών Αχ

  • RSS ΚΥΝΟΚΕΦΑΛΟΙ

  • RSS Το εγκόλπιο του Ναύκο

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Πατρινή εκπ. Γκρίνια

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Εξαποδώ

  • RSS Καλλιτεχνική πατρινή διάδραση

  • RSS Θεαμαπάτες & Δικτυώματα

  • RSS OMADEON

  • RSS Ιθαγενείς

  • RSS utopia vs pragma

  • RSS GREEK RIDER

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Herr K.

  • RSS Άρωμα Ασίας πατρινής

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Το κονάκι του Αντώνη

  • RSS α-εργώδες

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS οοδε-Ιστολόγιο

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Θεολογία Ζάντε – περιβάλλοντος

  • RSS Theoprόvlitos

  • RSS Ardalion’s Weblog

  • RSS ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ

Οι επιστήμες στο φρενοκομείο ως θρησκείες;

Δεν θα ήθελα σήμερα να είμαι «πολιτικά ορθός». Τις τελευταίες μέρες ασχολήθηκα με δυο ενδιαφέροντα θέματα: Τα αναλυτικά προγράμματα και τα νέα βιβλία και το ζήτημα των θρησκευτικών στα σχολεία. Το ευτύχημα είναι πως με το 2ο πυροδοτήθηκε ένα πλούσιος διάλογος. Άλλα τέσσερα ιστολόγια πήραν το θέμα και έκαναν ποστ κατά χρονολογική σειρά, plagal, theologylar, tsouknida, roides, όπου φυσικά το καθένα το αντιμετώπισε με το ιδιαίτερα δικό του τρόπο.

Με το ζήτημα των αναλυτικών προγραμμάτων δεν έγινε το ίδιο. Μάλιστα από την ερχόμενη Πέμπτη για τρεις μέρες στα Χανιά κοντά τριακόσιοι εκπαιδευτικοί της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης θα ανοίξουν συλλογικά το ζήτημα για τρεις μέρες. Γιατί όμως στο διαδίκτυο δεν πυροδοτήθηκε πλούσιος διάλογος; Αυτό με προβλημάτισε ιδιαίτερα.

Προσπαθώντας να βρω κάποιες αιτίες, στάθηκε η προβληματική μου σε μία, που δεν είναι κυρίαρχη στη σκέψη και αντίληψη των πολλών. Γι’ αυτό θα προκαλέσω και τη δική σας σκέψη. Αφορά τη σχέση επιστήμης και θρησκείας, αλλά όχι με τον τρόπο που ήδη συζητείται από την εποχή της αναγέννησης.

Μέχρι τώρα συνήθως οι τίτλοι είναι: επιστήμη και θρησκεία, θρησκεία και επιστήμη, σχέσεις επιστήμης και θρησκείας ή ακόμη η επιστήμη εναντίον της θρησκείας. Δεν έχω διαβάσει κανένα βιβλίο (στα ελληνικά τουλάχιστον) με θέμα η επιστήμη ως θρησκεία. Πρόσφατα όμως διάβασα θεολογικό-επιστημονικό σύγγραμμα του Χρ. Γιανναρά Ενάντια στη θρησκεία, όπου

«…Η θρησκευτικότητα τεκμαίρεται ως έκφανση της ορμής για αυτοσυντήρηση. Ανήκει στα αντανακλαστικά που αναπτύσσει η ανθρώπινη φύση (στις αυτοματικές, ακούσιες ψυχοσωματικές αντιδράσεις) προκειμένου να συντηρηθεί στην επιβίωση….». Ο ίδιος στην Πάτρα τόνισε: «…θέλει να φέρει στο φως τη θεμελιακή διαφορά στη σχέση θρησκείας και εκκλησιαστικού γεγονότος (το οποίο αποτελείται από τους λαϊκούς και τους προεδρεύοντες επισκόπους και πρεσβυτέρους).

Παρουσιάζει το αντιθετικό ζεύγος θρησκεία (περιέχει τον θάνατο και τη θνητότητα για τον άνθρωπο) και εκκλησιαστικό γεγονός (περιέχει την έξοδο από την αναγκαιότητα της φύσεως και του θανάτου) και παραβάλλει αυτό το ζεύγος με το αντίστοιχο ζεύγος της ιδιοτέλειας και του έρωτα…».

Έχω διαβάσει κάποιες πλάγιες αναφορές για την μη μετατροπή της επιστήμης σε θρησκεία ή κάποια πρωτόλεια άρθρα. Επομένως πρόκειται για ένα νέο θέμα. Μέχρι στιγμής τέσσερις ομάδες επιστημών, κατά την γνώμη μου, έχουν ήδη πλησιάσει στο φρενοκομείο, δηλαδή να αρχίζουν να μετατρέπονται σε «θρησκείες». Οι φυσικές, οι πολιτικές, οι ιστορικές και οι θεολογικές.

Οι πρώτες νομίζω που τα κατάφεραν να αγγίξουν το φρενοκομείο ήταν οι «θεολογικές» επιστήμες όλων σχεδόν των κλασσικών θρησκειών. Με την δημιουργία μάλιστα θεολογικών σχολών στην καθ’ ημάς Ανατολή, ο «ιός» χτύπησε σιγά – σιγά και κατά κάποιο τρόπο και αυτές.

Νομίζω ότι το πρώτο στοιχείο της θρησκειοποίησης είναι η ιδεολογικοποίηση των ερευνών. Το επόμενο έρχεται φυσιολογικά: Η αυτονόμηση της έρευνας από τη ζωή και η μετατροπή της σε φετίχ. Καρπός μάλιστα της θρησκειοποίησης των σύγχρονων επιστημών ο κόσμος που παραδίδουμε στα παιδιά μας (και δεν είναι μόνο φυσικά οι κλιματικές αλλαγές…)

Ακολούθησε η θρησκειοποίηση και των άλλων επιστημών, πράγμα που φαίνεται είτε στον τρόπο που κηρύττουν πολλοί επιστήμονες πέρα από τις έρευνές τους ή με τον τρόπο που μεταφέρονται στο διαδίκτυο «στοιχεία» ερευνών. Η αποσπασματικότητα, η απόκρυψη όσων δεν μας αρέσουν, η παραποίηση (συχνά ηθελημένη) αποδεικνύεται συχνά και σε ιστολόγια ή σε φόρουμ. Τι να πούμε για τις πολιτικές επιστήμες; Παλιότερα κυρίως οι μαρξιστικές, σήμερα κυρίως οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές επιστήμες, του «πολιτικά ορθού», έχουν σχεδόν «θρησκειοποιηθεί»: Δογματισμός, φανατισμός, παραποιήσεις, νόθευση της πορείας προς την έρευνα για την αλήθεια. Οι εξαιρέσεις φυσικά υπαρκτές.

Για να δούμε μερικά «δόγματα» της θρησκείας της επιστήμης:

1) Η έρευνα που οργανώνεται για να αποδειχτεί κάτι που είναι «προαποφασισμένο» στο άρθρο «θρησκεία και επιστήμη, 20-10-2005 στο www.physics4u.gr:

«….Ακριβώς, όπως οι θρησκευόμενοι πηγαίνουν στην εκκλησία και προσεύχονται για να επιβεβαιωθούν και να ισχυροποιηθούν οι πεποιθήσεις τους, έτσι και οι εξελικτικοί επιστήμονες κάνουν την έρευνα για να επιβεβαιώσουν ότι η εξέλιξη συμβαίνει επίσης….».

2) Όλα οφείλουν να εξηγούνται. Ό, τι δυσκολεύει την εξήγηση, οφείλουμε να το απορρίπτουμε στο άρθρο Τάκη Μίχα για Ρίτσαρντ Ντόκινς: www.enet.gr:

«…Ο σχεδιασμός δεν μπορεί ποτέ να είναι η τελική εξήγηση, διότι και η ύπαρξη του σχεδιαστή χρειάζεται ερμηνεία. Αν, όπως έχει υποστηριχθεί, η ζωή στον πλανήτη μας ξεκίνησε από ένα φορτίο μικροβίων που το έστειλαν με ένα πύραυλο κάποια όντα από έναν άλλο πλανήτη, χρειαζόμαστε πάλι μια ερμηνεία της ύπαρξης αυτών των ευφυών εξωγήινων που τα έστειλαν. Σε τελική ανάλυση, θα πρέπει να έχουν εξελιχθεί σταδιακά από κάποιο πιο απλό προηγούμενο στάδιο. Μόνον η θεωρία της φυσικής επιλογής μπορεί να σταματήσει αυτήν τη συνεχή παλινδρόμηση…»

3) Οι νέες επιστημονικές υποθέσεις ή ανακαλύψεις γενικεύονται και θρησκειοποιούνται όχι μόνο από τους ερευνητές. Απορρίπτεται με ευκολία η χωνεμένη και παραδοσιακή γνώση υπό την επήρεια του καινούριου, πριν ακόμα επαληθευτεί και μελετηθούν τα όρια του. Είναι γνωστό πως το παλιό συχνά στις επιστήμες «εμπεριέχεται» στο καινούριο και σπάνια απορρίπτεται. Δείτε λοιπόν πρόσφατη άποψη δημοσιογραφούντος στην Ελευθεροτυπία, 15-04-2008:

«…Είναι φυσικό να βάζει ο Νιλ Τούροκ «στοπ» στις θρησκευτικές δοξασίες που εξηγούν το Σύμπαν επί τροχάδην και μέσα σε… εφτά μέρες. Έχει προτείνει, μαζί με τον Πολ Τ. Στάινχαρτ, μια θεωρία που αφήνει πίσω της ακόμη και την περίφημη Big Bang…

Ο δυσεύρετος καθηγητής μαζί με τον «ομόλογό» του στο Πρίνστον Πολ Στάινχαρτ έγραψαν το «Αέναο Σύμπαν» (που κυκλοφορεί και εδώ από τις εκδόσεις Αβγό). Σε αυτό αναπτύσσουν την υπόθεση πως ούτε ο χρόνος ούτε το Σύμπαν έχουν αρχή ή τέλος. Και η διάσημη, ως «Μπιγκ Μπανγκ», Μεγάλη Εκρηξη αντιπροσωπεύει μόνο ένα μικρό στάδιο ενός απείρως επαναλαμβανόμενου κύκλου της συμπαντικής διαστολής και συστολής…».

4) Ακόμη και οι πιο σύγχρονες μαρξιστικές απόπειρες απλά επιθυμούν να «χρησιμοποιήσουν επαναστατικά» τους θρήσκους και … τέλος: άρθρο του Αλ. Αναγνωστάκη στο politikokafeneio.com:

«…Η θρησκεία, ούσα μορφή κοινωνικής συνείδησης, ενταγμένη στις κοινωνικές δομές, είναι ενταγμένη στη πάλη των τάξεων. Και ακριβώς αυτό ερμηνεύει το άνοιγμα της βεντάλιας σ’ ό,τι αφορά την κοινωνική συμπεριφορά των θρησκευόμενων και του κλήρου. Υπεραντιδραστική συμπεριφορά από τη μια, αλλά και με το όπλο στο χέρι στο πλευρό των επαναστατών στη Νικαράγουα, στην Αφρική, στο Μεξικό, δίπλα στον Άρη Βελουχιώτη ο παπά – Ανυπόμονος, ορισμένοι επίσκοποι, παπάδες και λαός. Αυτό ακριβώς επαληθεύει στην πράξη την πολιτική θέση πως δεν είναι όρος ένταξης ή μη στο αριστερό κίνημα, οι αθεϊστικές ή όχι αντιλήψεις των αγωνιστών…».

Αντίθετα στο βιβλίο του HEDLEY BROOKE JOHN, «Επιστήμη και θρησκεία» Μια ιστορική προσέγγιση, θεωρείται ότι:

«…Στόχος του είναι να αποκαλύψει τη λεπτή δομή, την πολυπλοκότητα και την ποικιλομορφία της αλληλεπίδρασης μεταξύ επιστήμης και θρησκείας, όπως αυτή εκτυλίχθηκε κατά το παρελθόν και κατά τον εικοστό αιώνα.

Ο συγγραφέας δεν αντιμετωπίζει την επιστήμη και τη θρησκεία ως διακριτές και καθορίσιμες οντότητες. Προτιμά αντιθέτως μία ιστορική προσέγγιση, η οποία απαιτεί ευαισθησία απέναντι στη διαρκή μεταβολή των μεταξύ τους ορίων αλλά και ένα βλέμμα πρόθυμο να συλλάβει τα πλαίσια μέσα στα οποία συγκεκριμένες μορφές «επιστήμης» χρησιμοποιήθηκαν για σκοπούς τόσο θρησκευτικούς όσο και κοσμικούς.

Υπάρχει λοιπόν μια επικρατούσα άποψη ότι «η επιστήμη και η θρησκεία έχουν χωριστά γνωστικά πεδία». Αυτό είναι εν μέρει αληθινό. Ποια επιστήμη και ποια θρησκεία κατ’ αρχήν. Εξ άλλου η Ορθόδοξη θεολογία δεν είναι μόνο «θρησκεία» κίνηση του ανθρώπου για το νόημα της ζωής, αλλά είναι και αποκάλυψη του Ακτίστου.

Με ένα γενικό τρόπο λέμε ότι « η επιστήμη αναφέρεται στον κτιστό κόσμο και η θρησκεία στον άκτιστο». Όμως δεν είναι ακριβώς έτσι. Παρατηρούμε βεβαίως την τάση των θρησκειών να εισχωρούν στο χώρο της επιστήμης, αφού υφίστανται και οι επιστήμες της «θεολογίας» τους.

Ραγδαία ανερχόμενη είναι όμως και η τάση να μετατρέπονται οι επιστήμες σε θρησκείες. Να θέτουν ερωτήματα και να απαντούν για το … Άγνωστο, γι’ αυτό που δεν μπορούν να ερευνήσουν, παρά μόνο να υποθέσουν. Αλλά οι επιστημονικές ή επιστημιολογικές υποθέσεις είναι απλά μόνο ένα εργαλείο των επιστημών και όχι ένα μαχαίρι με το οποίο «όλα τα σφάζουν, όλα τα μαχαιρώνουν»…

Θα αναφέρω δυο αποσπάσματα από δυο Έλληνες ενασχολούμενους με το επιστημολογικό ζήτημα.

► Ο πρώτος είναι ο Νίκος Παύλου και το άρθρο του έχει τίτλο «ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗ» (Μια μικρή απάντηση στους Ακαδημαϊκούς φίλους) αναρτημένο στο ριζοσπαστικά αριστερό politikokafeneio.com:

«… Σε αυτό το σημείο να τονιστεί ότι ένα αντικείμενο ( βιολογικό, ιστορικό, θρησκευτικό κλπ), το οποίο ενδιαφέρει τη σκέψη, μπορεί να εξετάζεται από διάφορα πεδία ανθρώπινης δραστηριότητας. Κάθε ένα από αυτά, όμως, πρέπει να έχει ως στόχο την απάντηση των ειδικών σκοπών που θέτει (ανάλογα με το αντικείμενο που έχει το συγκεκριμένο πεδίο).

Για παράδειγμα στο ζήτημα της δημιουργίας του κόσμου, που πάντα προκαλεί ενδιαφέρον, η γεωλογική επιστήμη, θα απαντήσει στα ερωτήματα που θέτει το συγκεκριμένο επιστημονικό της πεδίο, η ιστορική στα δικά της κοκ.

Επομένως, το να γίνεται προσπάθεια να αποδειχτούν ή όχι θεολογικές έννοιες με βάση τα πορίσματα φυσικών ή άλλων επιστημών, έχει σχέση με επιδιώξεις αλλότριες με το επιστημονικό έργο, και πρέπει να ονομάζεται ιδεολογία που βέβαια δεν έχει καμία σχέση με τη γνήσια επιστημονική έρευνα. Έτσι λοιπόν, κάθε επιστήμη θέτει τα δικά της ερωτήματα, τους δικούς της στόχους και με απροκατάληπτη έρευνα εξάγει τα πορίσματά της..»

► Ο δεύτερος είναι ο Γιώργος Ζαρκαδάκης, (Διδάκτωρ τεχνητής νοημοσύνης, συγγραφέας) και το άρθρο του έχει τίτλο «Η επιστήμη ως θρησκεία. Η πίστη στην ύπαρξη ή μη ύπαρξη του Θεού βασίζεται σε αναπόδεικτες ιδέες» αναρτημένο στο συγκρότημα του ΔΟΛ www.vimaideon.gr//Article:

«…Ας έρθω τώρα στην κοινωνική οργάνωση της επιστήμης. Τα πρώτα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια οργανώθηκαν με πρότυπο τα μοναστήρια. Όχι τυχαία λοιπόν η επιστημονική κοινότητα διαθέτει όλα τα χαρακτηριστικά ενός οργανωμένου ιερατείου.

Επιπλέον η κοινωνία αντιμετωπίζει τους επιστήμονες με δέος ως σύγχρονους προφήτες, αφού η εξήγηση και η πρόβλεψη είναι δομικά συμμετρικές. Κι όμως, θα έλεγε κανείς ότι υπάρχει μία σημαντική διαφορά ανάμεσα σε θρησκεία και επιστήμη: ο κριτικός ορθολογισμός – η τολμηρή αναζήτηση της αλήθειας χωρίς ιδεοληψίες αλλά με διάθεση σύγκρουσης με το κατεστημένο, η διαρκής εξέλιξη των ιδεών που διαρκώς κρίνονται, το αποκλειστικό προνόμιο της επιστήμης ως της μόνης λογικής μεθόδου σκέψης και διερεύνησης του κόσμου.

Διαφωνώ ως προς την αποκλειστικότητα του προνομίου, αφού και η ιστορία της θεολογίας είναι γεμάτη από παρόμοιες συγκρούσεις με βάση τον ορθολογισμό. Αν βρεθείτε ποτέ σε κάποιο συνέδριο φυσικής για τις χορδές, είναι πολύ πιθανόν να σας φανεί ότι οι σύνεδροι μιλούν λίγο-πολύ για πόσους αγγέλους χωρά το κεφάλι μιας καρφίτσας!..»

Κλείνοντας αυτό το σημείωμα, θεωρώ ότι επιστήμη και θρησκεία, ανεξάρτητα αν η πρώτη «θρησκειοποιείται» συχνά και η δεύτερη «επιστημονικοποιείται», μπορούν να προσληφθούν στο χωρόχρονο των εκκλησιαστικών γεγονότων. Και φυσικά δεν μπορούν να καταλήξουν ούτε στον Άδη, ούτε στο φρενοκομείο της ιστορίας. Μπορούν κάλλιστα να καταλήξουν στο αιώνιο πανηγύρι της υπερ-ιστορίας…

ΥΓ1. Οι σχολιασμοί των πιθανών σχολίων σας θα καθυστερήσουν λόγω ενός επείγοντος ταξιδιού, από το οποίο ελπίζω να φέρω στο φως και ενδιαφέροντα «επιστημονικά» ή μη πράγματα…

UP DATE, 06-05-08, ώρα 15.00: Φίλος μου έστειλε άρθρο με τον τίτλο: «Η επιστήμη ως θρησκεία» και τον καταχωρώ και επί πλέον προβληματισμό. Η ζεύξη του άρθρου είναι:

http://www.apologitis.com/gr/ancient/epistimi_thriskia.htm#ΕΠΙΣΤΗΜΗ_ΘΡΗΣΚΕΙΑ

Advertisements

26 Σχόλια

  1. «Ραγδαία ανερχόμενη είναι όμως και η τάση να μετατρέπονται οι επιστήμες σε θρησκείες. Να θέτουν ερωτήματα και να απαντούν για το … Άγνωστο, γι’ αυτό που δεν μπορούν να ερευνήσουν, παρά μόνο να υποθέσουν. Αλλά οι επιστημονικές ή επιστημιολογικές υποθέσεις είναι απλά μόνο ένα εργαλείο των επιστημών και όχι ένα μαχαίρι με το οποίο «όλα τα σφάζουν, όλα τα μαχαιρώνουν»… »
    Κατ’ αρχήν η «πίστη» στην επιστήμη δεν απαιτεί λατρεία της.Δεν πρόκειται ποτέ κανείς να προσεύχεται ή να ανάψει κερί στο όνομα της επιστήμης..
    Κατά δεύτερον η επιστήμη βασίζεται στην επαναλαμβανόμενη και με ελεγχόμενες συνθήκες δειγματοληψία κατά την πραγματοποίηση πειραμάτων για να βγάλει τα όποια συμπεράσματά της (και ΔΕΝ είναι υποθέσεις αυτά που αποφαίνεται). Η θρησκεία κάνει πειράματα για να βγάλει τα δικά της πιστεύω; Στο κάτω κάτω πολλές φορές που η επιστήμη έσφαλε, αναγνώρισε το λάθος της. Η θρησκεία ποτέ δεν ανέλαβε τις ευθύνες των λανθασμένων πρακτικών και δογμάτων της.
    Κατά τρίτον, η επιστήμη μπορεί να εξετάσει αν τα δόγματα των θρησκειών ευσταθούν, ενώ το αντίστροφο είναι αδύνατον να γίνει.
    Κατά τέταρτον, το να πιστεύω ότι ο κόσμος προήλθε από κάποια θεότητα (πράγμα που λένε όλες οι θρησκείες χωρίς να το αποδεικνύουν) επειδή δεν έχω επαρκή στοιχεία δεν σημαίνει ότι θα τις πιστέψω. Κάποτε ο άνθρωπος του Νεάρντεταλ έβλεπε κεραυνούς και έλεγε ο θεός, ώσπου η επιστήμη το εξήγησε επιστημονικά. Ε κάπως έτσι θα ανοίξουν τα μάτια μας μπροστά στην αλήθεια και θα κλεισουν οι ευσεβείς πόθοι μερικών βοσκών.
    Τελευταίο και σπουδαιότερο είναι πως η θρησκεία ζητεί τυφλή -αναπόδεικτη- πίστη ενώ η επιστήμη ζητεί σκέψη πάνω σε στοιχεία που αποδεικνύουν την προέλευση όλων των φαινομένων και την προέλευση αυτού του κόσμου.

  2. Θα μου επιτρέψεις να συνεισφέρω κι εγώ κάτι στο διάλογό μας:

    Ο επίλογος του βιβλίου του Stephen Hawking «A brief history of time»:

    Up to now, most scientists have been too occupied with the development of new theories that describe what the universe is to ask the question why. On the other hand, the people whose business it is to ask why, the philosophers, have not been able to keep up with the advance of scientific theories. In the eighteenth century, philosophers considered the whole of human knowledge, including science, to be their field and discussed questions such as: did the universe have a beginning? However, in the nineteenth and twentieth centuries, science became too technical and mathematical for the philosophers, or anyone else except a few specialists. Philosophers reduced the scope of their inquiries so much that Wittgenstein, the most famous philosopher of this century, said, “The sole remaining task for philosophy is the analysis of language.” What a comedown from the great tradition of philosophy from Aristotle to Kant!

    However, if we do discover a complete theory, it should in time be understandable in broad principle by everyone, not just a few scientists. Then we shall all, philosophers, scientists, and just ordinary people, be able to take part in the discussion of the question of why it is that we and the universe exist. If we find the answer to that, it would be the ultimate triumph of human reason – for then we would know the mind of God.

    Μέχρι σήμερα, οι περισσότεροι επιστήμονες ήταν πολύ απασχολημένοι με την ανάπτυξη νέων θεωριών που περιγράφουν τι είναι το σύμπαν για να αναρωτηθούν το γιατί. Από την άλλη πλευρά, οι άνθρωποι, που η δουλειά τους είναι να ρωτήσουν γιατί, οι φιλόσοφοι, δεν ήταν σε θέση να παρακολουθήσουν την πρόοδο των επιστημονικών θεωριών. Στο δέκατο όγδοο αιώνα, οι φιλόσοφοι θεωρούσαν το σύνολο της ανθρώπινης γνώσης, συμπεριλαμβανομένης της επιστήμης, πεδίο τους και συζητούσαν θέματα όπως: έχει το σύμπαν μια αρχή; Ωστόσο, κατά τον δέκατο ένατο και εικοστό αιώνα, η επιστήμη έγινε πολύ τεχνική και μαθηματική για τους φιλόσοφους, η για οποιονδήποτε άλλον, εκτός από λίγους ειδικούς. Οι φιλόσοφοι περιόρισαν το πεδίο εφαρμογής των ερευνών τους σε τέτοιο βαθμό που ο Βιτγκενσταιν, ο πιο διάσημος φιλόσοφος του αιώνα μας, είπε: «Το μονό που απομένει για το καθήκον της φιλοσοφίας είναι η ανάλυση της γλώσσας.» Τι κατάντια για τη μεγάλη παράδοση της φιλοσοφίας από τον Αριστοτέλη στον Καντ!

    Ωστόσο, αν ανακαλύψουμε μια πλήρη θεωρία, θα πρέπει με τον καιρό να είναι κατανοητή στις βασικές έννοιες της από όλους, όχι μονό για λίγους επιστήμονες. Τότε όλοι, φιλόσοφοι, επιστήμονες, και ακόμη οι απλοί άνθρωποι, θα μπορούν να είναι σε θέση να λάβουν μέρος στη συζήτηση για το ζήτημα του γιατί εμείς και το σύμπαν υπάρχουμε. Αν βρούμε την απάντηση σε αυτό, θα ήταν ο τελικός θρίαμβος του ανθρωπίνου λογού – γιατί τότε θα γνωρίζουμε τον νου του Θεού.

    Και μια κι αναφέρεται ο Βιτγκενσταιν θα ήθελα να παραθέσω μια μικρή βιογραφία από τον Φώτη Βασιλείου για τον μεγάλο αυτό επιστήμονα-φιλόσοφο

    http://fvasileiou.wordpress.com/2008/05/04/ludwig-wittgenstein/

  3. «Η θρησκεία ποτέ δεν ανέλαβε τις ευθύνες των λανθασμένων πρακτικών και δογμάτων της.»

    «Τελευταίο και σπουδαιότερο είναι πως η θρησκεία ζητεί τυφλή -αναπόδεικτη- πίστη»

    ΔΥΣΤΥΧΩΣ ΟΠΟΥ ΚΑΙ ΟΤΑΝ ΙΣΧΥΟΥΝ ΑΥΤΑ Η ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΣΩς ΕΙΝΑΙ ΔΙΚΑΙΗ

  4. τα λέει ωραία ο μακαριστός παπα Γιάννης Ρωμανίδης:
    «η θρησκεία είναι νευροβιολογική ασθένεια και η ορθοδοξη εκκλησία είναι η θεραπεία της»

    ο όρος θρησκεία αφορά και την επιστήμη,όταν σε αυτή αποδίδονται μαγικές ιδιότητες και όταν πάνω της εναποτίθενται προσδοκίες για μία,δίχως τον Ζώντα Θεό,επίγεια και φιλήδονη αθανασία.

    οι ξύπνιοι βουδιστές καλόγεροι αν και άθεοι,διαπίστωσαν και κατέγραψαν την άμεση διασύνδεση της ηδονής με την οδύνη στον ανθρώπινο βίο.

    όσο δεν μπαίνει ένα τέλος σε αυτό τον φαύλο κύκλο,ο ανθρωπος θα ταλανίζεται έστω και αν φαντασιώνεται πως η νέα του «θεά» επιστήμη ,θα τον απαλλάξει από το αναπόφευκτο πάσχειν και την σωματική φθορά.

  5. @ stardust30

    Καλώς όρισες. Νομίζω ότι είναι «Ηλίου εμφανέστερες» αυτές οι πρωτόλεις επισημάνσεις σου. Αλλού είναι το θέμα. Αναλυτικότερα θα σχολιάσω την άλλη εβδομάδα λόγω αναχώρησης.

    @ Cacofonix

    Όπως γνωρίζεις θεωρώ πάντα καίριες τις συνεισφορές σου. ¨ομορφες οι προσπάθεις των επιστημόνων, αλλά μόνο με την μέθοδο της ανακάλυψης δεν λύνεται το ερώτημα του γιατι ζούμε και όχι μόνο.

    @ Τσουκνίδα

    Ευχαριστώ για την πρόσκληση. Ελπίζω να ανταποκριθώ με τοους δικούς μου ρθμούς.

    Όσον αφορά την παρατηρήσή σου:

    1) Η Θρησκεία δεν είναι μία, αλλά πολλές. Έχουμε και νέες θρησκειοιήσεις που είναι οι επιστήμες όταν προσπαθούμε να τους δώσουμε υψηλότερο νόημ απ αυτο που έχουν. Μπορούμε όμως να απευθυνθούμε σ αυτες και να πούμε «να αναλάβουν κι αυτές τις ευθύνες τους»;

    2) Επιμένω πως η Ορθόδξη Χριστιανική Πίστη έχει προβλήματα όταν μεταλλάσσεται σε θρησκεία. Όταν είναι στο «υψος της» σώσει και απ αυτές.

    @ Misha

    Σωστή η παρατήρηση του π. Ιω. Ρωμανίδη, αλλά το ζήτημα είναι πως το γειώνουμε στον 21ο αιώνα…

  6. Καλησπέρα. Αν κι έχω διαβάσει λίγο διαγωνίως το άρθρο σου, ήθελα να επισημάνω ότι η επιστήμη ως θρησκεία έχει αποτελέσει αντικείμενο κριτικής για την κοινωνιολογία, την ιστορία και την κοινωνική ανθρωπολογία. Ακόμη να θυμίσω τον Thomas Kuhn (Η δομή των επιστημονικών επαναστάσεων) και τον Paul Feyerabend (του λεγόμενου «ριζοσπαστικού σχετικισμού») που αρνούνται τον ορθό λόγο διαπιστώνοντας τον σχετικό χαρακτήρα του προσδιορισμού του ανά εποχή. Κι ο Foucault έχει ασχοληθεί με το ζήτημα στην «Αρχαιολογία της γνώσης».
    Από την εποχή που ο θεωρούμενος ως πατέρας της κοινωνιολογίας, γάλλος θετικιστής Auguste Comte προσπαθούσε να θεμελιώσει με το έργο του την «θρησκεία της ανθρωπότητας» κλειδώνοντας την πόρτα του δωματίου του, πολύ νερό έχει κυλήσει στο αυλάκι.
    Θα προσπαθήσω να επανέλθω αργότερα με περισσότερη τεκμηρίωση, απλώς τώρα δεν έχω πολύ χρόνο για να βρω τους σχετικούς συνδέσμους.

  7. Μανιτάρι, συμφωνώ σχετικά με την επιστημονική θρησκεία (περιμένω και τα λίνκ του Ινρόνγκ. Συμφωνώ ότι το εκκλησιαστικό γεγονός που λέει και ο Γιανναράς είναι πολύ ευρύτερο το θρησκείας.(Ευρύτερο, όχι κατ’ ανάγκην αντίθετο. Ως πολιτισμική απάντηση του ανθρώπου σε αγωνιώδη υπαρξιακά ερωτήματα η θρησκεία δεν είναι a priori προβληματική, το πρόβλημα γίνεται χοντρικά όταν μετατρέπει τον φόβο του θανάτου σε δεκανίκι κάθε εξουσίας).
    Αν το δεις και κοινωνιολογικά ο φουνταμενταλισμός είναι από την αρχή ενδεχόμενο κάθε συστήματος.. Πάντα λοιπόν πρέπει να υπάρχει εσωτερική κινητοποίηση για να αποτραπεί το ενδεχόμενο. Αυτό κάνω και εγώ ως Τσουκνίδα.

  8. Ενδιαφέρον άρθρο και σχόλια. Αντί σχολίου, ανέβασα ένα post στο blog «The Zocalo»:

    http://thezocalo.blogspot.com/2008/05/blog-post.html

  9. Η ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΧΙΛΙΕΤΊΑΣ
    Γ.ΚΑΠΕΤΑΝΑΚΗΣ

    Νεωτερικότητα, ύστερη νεωτερικότητα, μετα νεωτερικότητα, εναλλακτική νεωτερικότητα: μερικές κοινωνιολογικές / φιλοσοφικές /πολιτικές έννοιες για τον προσδιορισμό της σύγχρονης εποχής. Παγκοσμιοποίηση και τοπικισμός, ακόμη δυο έννοιες που δείχνουν το συγκρουσιακό πνεύμα της τρίτης χιλιετίας. Και δίπλα σε αυτές οι θρησκείες ως παράγοντες πολιτισμού και καθορισμού των ανθρώπινων ταυτοτήτων. Η παρεμβατικότητά του ιερού ή/και του βέβηλου στην ιστορία και τη δημόσια ζωή και γνώση είναι από τα κύρια χαρακτηριστικά του καθορισμού των παραπάνω εννοιών (Eliade,2002).
    Στην προνεωτερικότητα (premodernity), την εποχή δηλαδή πριν το Διαφωτισμό, η γνώση και κατ’ επέκταση η επιστήμη βρίσκεται στα χέρια των θρησκειών, σε βαθμό ανάλογο με το πολιτιστικό περιβάλλον, και αποτελεί τη μοναδική και αποκλειστική αντίληψη για την παγκόσμια πραγματικότητα . Η ιεράρχηση των πολιτισμών γίνεται βάσει αυτών των αντιλήψεων.
    Με το Διαφωτισμό η κοσμική επιστήμη αντικαθιστά τη θρησκευτική «αλήθεια» και οι ιερές προσεγγίσεις και στάσεις περνούν σε επίπεδο ατομικής επιλογής. Γι’ αυτό και ο διαχωρισμός εκκλησίας – κράτους είναι ένα από τα βασικά αιτήματα κι αποτελέσματα συγχρόνως του νεωτερισμού (monternity). Ο δημόσιος τομέας απαλλάσσεται από κάθε θρησκευτική επιρροή και παράλληλα το «θρησκεύειν» εξωθείται στη σφαίρα της ιδιωτείας (Παπαρίζος,2001). Το κράτος «εκκοσμικεύεται», γίνεται δηλαδή ουδετερόθρησκο, σε μια προσπάθεια λήξης των μεγάλων θρησκευτικών πολέμων μεταξύ Προτεσταντών και Ρωμαιοκαθολικών. Η συνθήκη της Βεστφαλίας του 1648 σημαίνει το τέλος του δυτικού χριστιανισμού ως πολιτικού παράγοντα στο δημόσιο βίο στην Ευρώπη, ώστε να μην ξαναέχουμε τη θρησκεία ως αιτία πολέμου. Στη συνέχεια, σταδιακά, με μικρά αλλά σταθερά βήματα, με κορύφωση τη Γαλλική επανάσταση του 1789, ο δυτικός χριστιανισμός συμβιβάζεται με την ατομοκρατία (individualism) και στη συνέχεια η θεολογία του επικεντρώνεται στην ιστορική κριτική ανάλυση. Η βιβλική μελέτη γίνεται αφορμή για την αποκατάσταση του κύρους του χριστιανισμού και η Ρωμαιοκαθολική εκκλησία, πριν τη Β΄Βατικανή σύνοδο, καταδικάζει κάθε προσπάθεια υιοθέτησης των αρχών του μοντερνισμού στην εκκλησιαστική έρευνα ( Αγουρίδης, 2000).
    Στις τελευταίες δεκαετίες του 20ου αιώνα, η μετανεωτερικότητα (postmodernity) πρωτοεμφανίζεται στις κοινωνικές επιστήμες και στη συνέχεια διαχέεται σε όλες της επιστήμες εισάγοντας τη θεωρία της σχετικότητας σε όλη τη γνώση. Καμία γνώση δεν μπορεί να χαρακτηριστεί «αντικειμενική», πράγμα που για μερικούς ερευνητές θεωρείται μεγαλύτερη ανακάλυψη από το ότι η γη δεν αποτελεί το κέντρο του σύμπαντος. Οι θρησκείες αποτελούν προϊόντα πολιτισμού, δηλαδή του ανθρώπου και της δημιουργικότητάς του. Η επιστημονική γνώση αμφισβητεί τη βασισμένη στην πίστη θρησκευτική γνώση και ο ορθός λόγος κι η επιστημονική κριτική διεκδικούν την πρωτοκαθεδρία από τη θρησκεία. Όμως κι αυτοί οι παράγοντες αντιμετωπίζονται ως επινοήματα του ανθρώπου μην εξασφαλίζοντας την αδιαφιλονίκητη ερμηνεία του κόσμου σε κανέναν (Βασιλειάδης,2007).
    Οι γνώμες των σύγχρονων επιστημόνων διαφοροποιούνται ως προς τα όρια μεταξύ νεωτερικότητας και μετανεωτερικότητας. Για παράδειγμα, ο J. Habermas υποστηρίζει ότι ακόμα ζούμε στη νεωτερικότητα και οι τελευταίες δεκαετίες αποτελούν το τέλος του κύκλου της, ενώ ο H. White διατυπώνει την αναγκαιότητα του διαλόγου μεταξύ των δυο περιόδων και η «σχολή της Φραγκφούρτης» κάνει λόγο για μετα –οικουμενικό χαρακτηριστικό της ύστερης ή δεύτερης νεωτερικότητας. (Habermas,1993)
    Όπως και να ‘χει, όποιο και να είναι το όνομα της κατάστασης, όλοι βιώνουμε την παγκοσμιοποίηση την Τρίτη χιλιετία του κοινού πολιτισμού μας. Αλλά και πάλι οι γνώμες είναι αντικρουόμενες. Κατά μιαν άποψη τα κύρια χαρακτηριστικά της παγκοσμιοποίησης είναι : 1)Μια Νέα Τάξη Πραγμάτων σε πολιτικοοικονομικό επίπεδο με τελικό στάδιο την επιβολή μιας παγκόσμιας κυβέρνησης με επικεφαλής τον αναμενόμενο μεσσία 2) Μια Νέα Τάξη Πραγμάτων σε θρησκευτικό επίπεδο με τελικό στάδιο την επιβολή μιας πανθρησκείας που θα προκύψει από το ανακάτεμα των θρησκειών. Σε αυτή την περίπτωση, υποστηρίζουν οι οπαδοί των φουνταμενταλιστικών κινημάτων:(α) Περνά ένας οδοστρωτήρας, που ισοπεδώνει γλώσσες, πολιτισμούς, παραδόσεις, εθνικές ιδιαιτερότητες, προωθώντας τον εξαμερικανισμό των εθνών με την έννοια της υιοθετήσεως των υποπροϊόντων του “αμερικανικού τρόπου ζωής”.(β) Εφαρμόζεται η τακτική του “διαίρει και βασίλευε”. Τα δικαιώματα των πραγματικών ή κατασκευασμένων μειονοτήτων, εθνικών και θρησκευτικών, γίνονται μοχλός για την εγκαθίδρυση της Νέας Τάξης Πραγμάτων. Το μοντέλο της πολυπολιτισμικής κοινωνίας προβάλλεται για να χτυπηθούν χώρες, όπως κατ’ εξοχήν η Ελλάδα, που χαρακτηρίζονται από μεγάλη ομοιογένεια εθνική, θρησκευτική και γλωσσική. Στόχος είναι να μεταβάλλουν ανθρώπους και κοινωνίες σ’ έναν άμορφο χυλό. Γι’ αυτό δε θέλουν πρόσωπα και υπεύθυνους πολίτες, αλλά ένα απρόσωπο ανθρώπινο κοπάδι, το οποίο εύκολα θα κατευθύνουν.(γ) Για την προώθηση της πανθρησκείας αυτής έχουν θέσει σε κυκλοφορία το δόγμα ότι όλες οι θρησκείες είναι δρόμοι που οδηγούν στο ίδιο τέρμα. Εξισώνουν έτσι την αλήθεια της Ορθοδοξίας με την πλάνη των αιρέσεων. (Βλιαγκόφτης, 2007)
    Στον αντίποδα αυτής της προσπάθειας ομογενοποίησης που καταβάλουν οι υποστηρικτές της παγκοσμιοποίησης, βρίσκονται οι οπαδοί του τοπικισμού που σε μεγάλο βαθμό ταυτίζονται με την εναλλακτική νεωτερικότητα. Βασική αρχή της σκέψης αυτής είναι η μείωση των ανισοτήτων και η διατήρηση της δημοκρατικής λειτουργίας των κοινωνιών, με κύτταρο τις τοπικές αυτοδιάθετες κοινότητες. Έτσι το πρόταγμα δίνεται στις μικρές οικονομίες και στα ιδιαίτερα πολιτισμικά αγαθά της κάθε κοινότητας.
    Η τοπικοποίηση, εξασφαλίζει τη συνοχή των κοινοτήτων και την ασφάλεια των μονάδων, αναβαθμίζοντας την ποιότητα ζωής, την κοινωνική πρόνοια και την περιβαλλοντική προστασία.
    Η τοπικοποίηση, αποτελεί την ουσιαστική αντίθεση στην παγκοσμιοποίηση, η οποία επικεντρώνεται στην άρση όλων των ελέγχων πάνω στο εμπόριο και παραμορφώνει τις οικονομίες σε παγκόσμιο επίπεδο θέτοντας ως πρωταρχικό τους στόχο τον διεθνή ανταγωνισμό. Η τοπικοποίηση, αντίθετα, προϋποθέτει έναν διαφορετικό δι-εθνισμό της αλληλεγγύης, όπου η κυκλοφορία των ιδεών, των πολιτισμών, της τεχνολογίας και –λιγότερο– των κεφαλαίων λειτουργεί προς την ενίσχυση των τοπικών οικονομιών σε παγκόσμιο επίπεδο. Η έμφαση που δίνεται στο πλαίσιο της τοπικοποίησης δεν αφορά στον ανταγωνισμό για την παραγωγή των φθηνότερων αγαθών, αλλά τη συνεργασία με στόχο το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.. Η πολιτιστική διαφορετικότητα προϋποθέτει την αντικατάσταση της παγκόσμιας βιομηχανίας του θεάματος απ’ όλους εκείνους που ενδιαφέρονται να διασώσουν τις εθνικές και τις τοπικές κουλτούρες. (Heines, 2001)
    Σε όλη αυτή τη ρευστή κοινωνική πραγματικότητα, την απροσδιόριστη ακόμη και από μεγάλους φιλοσόφους και που κύριο χαρακτηριστικό θα λέγαμε ότι είναι η σύγκρουση μεταξύ παλιού – νέου, μεγάλου – μικρού, τοπικού – παγκόσμιου, καλού – κακού, η Ορθοδοξία έχει πρόταση. Αντί θεωριών θυμήθηκα το μεγάλο Ρώσο κοινωνιστή. Ο Dostoevsky, πλησιάζει την ανθρώπινη εγκλωβισμένη ύπαρξη με μερικά λόγια, που βάζει στο στόμα του στάρετς Ζωσιμά: «Μπροστά σε μερικές σκέψεις ο άνθρωπος στέκεται μπερδεμένος, ιδίως μπροστά στη θέα της ανθρώπινης αμαρτίας, και αναρωτιέται αν θα την πολεμήσει με βία ή με ταπεινή αγάπη. Πάντα ν’ αποφασίζεις: «Θα την πολεμήσω με ταπεινή αγάπη» . Αν αποφασίσεις πάνω σ’ αυτό μια για πάντα, μπορείς να κατακτήσεις ολόκληρο τον κόσμο. Η γεμάτη αγάπη ταπείνωση είναι μια τρομερή δύναμη: είναι το πιο δυνατό απ’ όλα τα πράγματα και δεν υπάρχει τίποτε άλλο σαν κι αυτή».
    Το καλό, λοιπόν κατά την ορθοδοξία θα βγει κερδισμένο από αυτή τη σύγκρουση. Μια βεβαιότητα που έχει ως αφετηρία τα έσχατα. Ο εγκλωβισμός μας σε λογικές διεργασίες, η αντίληψη της ιστορίας ως αίτια και αποτελέσματα μπορεί να διαρρηχθεί από μια μεταφυσική αναζήτηση και αποκαλυπτική δράση. Μια δράση που έχει ως οντολογικό θεμέλιο την έννοια του Προσώπου (Ζιάκας ,2001).
    Unus Christianus – nullus Christianus (ένας χριστιανός – κανένας χριστιανός). Ο χριστιανισμός είναι Εκκλησία, είναι κοινότητα, είναι σχέση. Είναι αυτή η κοινότητα που κάνει το Λόγο Θεού να είναι Λόγος Θεού κι αυτός με τη σειρά του συγκροτεί την κοινότητα σε εκκλησία. Το θρησκεύειν δε μπορεί να είναι ιδιωτική υπόθεση για τους ορθόδοξους. Άρα δε μπορεί η εκκλησία να διαλεχθεί και με τη νεωτερικότητα ( με οποιοδήποτε πρόθεμα); Όχι. Πιστεύω ότι μπορεί και είναι υποχρεωμένη να διαλεχθεί. Κι αυτό θα συμβεί εάν πάψουμε να ταυτίζουμε τη Βασιλεία των Ουρανών με ένα συγκεκριμένο κράτος – βασίλειο. Στη διπολική διάκριση μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού θα ήταν χρήσιμο εργαλείο η τριπλή διάκριση σε κρατικό, δημόσιο και ιδιωτικό ( Καλαϊτζίδης, 2007). Η εκκλησία, με αυτό τον τρόπο, θα βγει από την απομόνωση, την ιδιωτεία, που τη θέλουν κάποιοι ¨προοδευτικοί¨ κύκλοι και θα ταυτιστεί με την κοινωνία των πολιτών, χωρίς να ταυτίζεται με την κρατική υπόσταση, που καθώς βλέπουμε στις μέρες μας κάθε άλλο παρά σχέσεις συναλληλίας θέλει να διατηρήσει μαζί της. Παράλληλα θα είναι πιο κοντά στο πρωτοχριστιανικό τρόπο λειτουργίας της, τον Οικουμενικό, όπως εκφράστηκε από τους μεγάλους πατέρες όπως ο Μ. Βασίλειος και ο Γρηγόριος Νύσσης: προηγείται η συγκρότηση του ανθρώπου σε έλλογη οντότητα, δια της υπερνικήσεως των παθών και έπεται η σχέση με το συνάνθρωπο και το Θεό. Έρως, είναι η μεταμόρφωση κι η υπέρβαση του εαυτού, το άνοιγμα προς τον ‘‘αλλον’’, τον διαφορετικό και άσκηση, η επί(μ)πονη πνευματική εργασία για να το πετύχουμε.
    Αγάπη , λοιπόν, είναι το εργαλείο χειρισμού των νέων ( ή και πάντα ίδιων ) προκλήσεων και άξια πίστεως είναι μόνο η Αγάπη (Balthasar,2002). Με άλλα λόγια: ‘‘… η μαρτυρία της (εκκλησίας), όμως, δεν έχει καμιά σχέση ή ταύτιση με κέντρα εξουσίας ή συμπλέγματα βίαιης επιβολής επί των άλλων, αλλά βρίσκει τον χαρακτήρα της από την ταύτιση με τη Σταυρική θυσία και την Ανάσταση του Χριστού, που βεβαιώνουν πως το μέλλον ανήκει σ’ αυτούς που θυσιάζονται, γιατί αγαπούν κι ελπίζουν στο καλό’’ (Κλάψης, 2006:285)

    Βιβλιογραφικές αναφορές
    1. Eliade Mircea (2002) Το ιερό και το βέβηλο, εκδ. Αρσενίδη, Αθήνα.
    2. Balthasar Hans Urs von (2002), Άξια πίστεως είναι μόνο η αγάπη, εκδ. Άρτος Ζωής, Αθήνα.
    3. Colin Heines (2001) Localisation – a Global Manifesto, εκδ. Earthscan
    4. Habermas Jurgen (1993) Ο φιλοσοφικός λόγος της νεωτερικότητας, εκδ. Αλεξάνδρεια, Αθήνα.
    5. Αγουρίδης Σάββας(2000) Ερμηνευτική των κειμένων, εκδ. Άρτος Ζωής, Αθήνα.
    6. Βασιλειάδης Πέτρος (2007) Χριστιανική Θεολογία και Μετανεωτερικότητα, στο: Καλαϊτζίδης Π. – Ντόντος Ν. (επιμ), Ορθοδοξία και νεωτερικότητα, εκδ. Ίνδικτος, Αθήνα.
    7. Βλιαγκόφτης Αρσένιος (2007) Ο Απ. Παύλος έναντι των αιρέσεων, περ. Παρακαταθήκη, τ. 56, Θεσ/νίκη.
    8. Ζιάκας Θεόδωρος (2001) Η έκλειψη του υποκειμένου, εκδ. Αρμός, Αθήνα.
    9. Καλαϊτζίδης Παντελής (2007) Ορθοδοξία και νεωτερικότητα. Προλεγόμενα, εκδ. Ίνδικτος, Αθήνα.
    10. Κλάψης Εμμανουήλ (2006) Εθνισμός, εθνικισμός και ταυτότητα, στο: Κλάψης Εμμανουήλ (επιμ) Ορθόδοξες Εκκλησίες σε έναν πλουραλιστικό κόσμο, εκδ. Καστανιώτη, Αθήνα.
    11. Παπαρίζος Αντώνης (2001) Θεός, εξουσία και θρησκευτική συνείδηση, εκδ. Ελλ. Γράμματα, Αθήνα.

  10. η λατρεία του ξόανου της επιστήμης,που επενδύεται με μεσσιανικές και μαγικές προσδοκίες (αιώνια νεότητα,ερμηνεία της εξέλιξης του σύμπαντος,απόλυτη επικυριαρχία στα φυσικά φαινόμενα κ.ο.κ) είναι αλλη μια μορφή θρησκευτικού αυτισμού,του ανθρωπου που αρνείται να βγεί από την ιδιοτέλεια του και γίνεται αυτείδωλο.

    Μανιτάρι,ευχαριστίες για την πολύ σημαντική δημοσίευση σου.

  11. Να πω καταρχάς ότι βρίσκω πάρα πολύ ενδιαφέρουσα τη συζήτηση, αν και η δική μου αντίληψη είναι αρνητική απέναντι στη θρησκεία (και στις πίστεις, γενικότερα!). Όπως υποσχέθηκα, προτείνω παρακάτω μερικούς συνδέσμους σχετικούς με τις απόψεις της κοινωνιολογίας, της φιλοσοφίας της επιστήμης, της επιστημολογίας και συναφών κλάδων για τη σχέση επιστήμης και θρησκείας (ήτοι, τη θρησκειοποίηση της επιστήμης). Εκτίθενται γνώμες κριτικές προς την επιστήμη και τη θέση του Λόγου στον σύγχρονο κόσμο. Στις περισσότερες περιπτώσεις οι τοποθετήσεις είναι εξ ορισμού εναντίον της θρησκείας. Δεν συμφωνώ με όλα, ούτε είναι όλα πλήρη, αλλά είναι όλα στα ελληνικά και είναι μια αρχή. Εν τάχει τα λινκ, που ελπίζω να φανούν χρήσιμα σ’ όσους τα επισκεφθούν:

    Αύγουστος Κοντ: http://tovima.dolnet.gr/print_article.php?e=B&f=12467&m=B04&aa=1
    Βέμπερ, Λούκατς, Σχολή της Φρανκφούρτης, Χάμπερμας, Μπλοχ: http://www.leviathan.gr/LEV1/Michael%20Landmann%CA%D1%C9%D4%C9%CA%C5%D3%20TO%D5%20%CB%CF%C3%CF%D5.htm
    Φουκό: http://web.auth.gr/virtualschool/3.3/TheoryResearch/KokoyiannisFoucault.html
    Τόμας Κουν (σελίδα 11 κε.): http://www.semfe.gr/files/users/376/Simeiosies%20Filosofias%202.pdf
    Φεγιεράμπεντ: http://politikokafeneio.com/Forum/viewtopic.php?p=103228&sid=1363823870c38d16058899428c85d1ed

  12. Όταν εξετάζουμε το ζήτημα της θρησκείας δεν πρέπει να ξεχνάμε το βασικό: Τις ταξικές (και συνεπώς εξαιρετικά κοσμικές) αναγκαιότητες που μετέτρεψαν τη θρησκεία σε πλευρά των καθορισμένων κοινωνικών σχέσεων, αλλά και σε «εργαλείο» αναπαραγωγής αυτών των σχέσεων.

    Όλες οι θρησκείες, και ο χριστιανισμός, διαπερνώνται από το εξής σχήμα: Πράγματι ο επίγειος βίος δεν είναι τόσο φιλικός με τον άνθρωπο, αλλά η δικαιοσύνη (κάποτε) θα αποκατασταθεί. Θα αποκατασταθεί, όμως, υπό ορισμένες προϋποθέσεις και – κυρίως – σε μια… άλλη ζωή. Ποια ζωή; Α, εδώ είναι που αρχίζουν τα «πίστευε και μη ερεύνα»… Είναι προφανές ότι αυτό το στοιχείο, της μεταθανάτιας ανταμοιβής, που το προβάλλουν όλα τα θρησκευτικά δόγματα, γίνεται πολύ χρήσιμη δύναμη στα χέρια όσων θέλουν να περνούν «μπέικα» στον… μάταιο τούτο κόσμο. Ας το σκεφτούμε: Γιατί να αντιδρούν οι καταπιεζόμενοι εναντίον των καταπιεστών τους, αφού θα πάρουν την «εκδίκησή τους» στον… «παράδεισο»;

    «Η θρησκεία καλλιεργεί, στον στερημένο και εκμεταλλευόμενο αυτού του κόσμου, την παρηγοριά της επουράνιας ανταμοιβής, με ενέχυρο την καρτερικότητα για όσα υφίσταται επί της Γης. Όμως, και οι άλλοι δεν πάνε χαμένοι. Ειδικά σε κείνους που ζουν από ξένη εργασία, η θρησκεία διδάσκει την αγαθοεργία στην επίγεια ζωή, προσφέροντας τους μια πολύ φτηνή δικαίωση για όλη την εκμεταλλευτική τους ύπαρξη και πουλώντας τους σε συμφέρουσα τιμή εισιτήρια για την επουράνια μακαριότητα» Λένιν

    Στο 1ο Πανρωσικό Συνέδριο των Εργατών, ο Λένιν έλεγε ότι «η πιο βαθιά πηγή των θρησκευτικών προλήψεων είναι η εξαθλίωση και η αμάθεια. Αυτά πρέπει να καταπολεμήσουμε». Αλλά ο Λένιν δεν περιοριζόταν εκεί. Όπως σημείωνε, αν η παραπάνω θέση δε συμπληρωθεί από τη θέση πως οι ρίζες της θρησκείας « στις σύγχρονες καπιταλιστικές χώρες είναι κύρια κοινωνικές», τότε θα συνιστά μια μεταφυσική εξήγηση της θρησκείας. Εξήγηση καλή για τους αστούς υλιστές, αλλά όχι για τους προλετάριους.

    Αλλαγή της κοινωνίας, λοιπόν, είναι το ζητούμενο, πολύ περισσότερο σήμερα, στην εποχή της απίθανης προόδου της επιστήμης. Μιας προόδου, όμως, που δεν μπορεί από μόνη της να απελευθερώσει από τη «θρησκευτική καταπίεση της ανθρωπότητας (που) είναι απλώς προϊόν και αντανάκλαση της οικονομικής καταπίεσης στους κόλπους της κοινωνίας». Άλλωστε, πάλι ο Λένιν είχε διαγνώσει ότι «αντιδραστικές προσπάθειες γεννιούνται από την πρόοδο της επιστήμης». Αυτή είναι και η απάντηση στο εύλογο ερώτημα: Γιατί η πρόοδος της επιστήμης και της τεχνολογίας δεν επιφέρει αυτόματα την απαλλαγή από τα δεσμά του θρησκευτικού μυστικισμού; Ούτε καν και σε αρκετούς από τους κατέχοντες τα επιστημονικά εφόδια; Μα, επειδή ακριβώς η πρόοδος αυτή δε συντελείται στο «κενό», αλλά μέσα σε συγκεκριμένα κοινωνικά πλαίσια και αποτελεί (και αυτή) όπλο στα χέρια των «ελέω Θεού» εκμεταλλευτών.

  13. Χριστός ανέστη. Και ό,τι καλό επιθυμείτε…

    Κατ’αρχάς, το θέμα είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον. Στην προσπάθειά μου να ενημερώνομαι από τον Τύπο αναλόγως του όσο προλαβαίνω, είδα, ότι το έταμε και κάποιος κύρος στο «βήμα ιδεών»(τώρα βλέπω, ότι αναφέρεις την περίπτωσι) που κυκλοφόρησε την παρελθούσα Παρασκευή. Βεβαίως, αν και έλαβε θέσι κατά του αστικού επιστημονισμού, έθεσε εαυτόν στο ρεύμα του σκεπτικισμού.

    Από την άλλη, ο μαρξισμός βρίσκεται στο αντιδιαμετρικό φιλοσοφικό άκρο, αυτό του δογματισμού. Ο μέγας δάσκαλος Ν.Μπερντιάγεφ, δάσκαλος μεταξύ πολλών άλλων, και της γαλλικής (χριστιανικής ή μη) Αριστεράς και της γαλλόφωνης Ορθοδοξίας(π.χ. Olivier Clement), το έχει αναλύση αρκετά και πολύ πειστικά αυτό…

    Να δώσω ένα παράδειγμα:
    «Είναι προφανές ότι αυτό το στοιχείο, της μεταθανάτιας ανταμοιβής, που το προβάλλουν όλα τα θρησκευτικά δόγματα, γίνεται πολύ χρήσιμη δύναμη στα χέρια όσων θέλουν να περνούν «μπέικα» στον… μάταιο τούτο κόσμο. Ας το σκεφτούμε: Γιατί να αντιδρούν οι καταπιεζόμενοι εναντίον των καταπιεστών τους, αφού θα πάρουν την «εκδίκησή τους» στον… «παράδεισο»;»

    Είναι πρόδηλον, ότι πρόκειται περί ενός δόγματος το οποίο δεν αντέχει στην στοιχειωδέστερη κριτική. Αυτό συμβαίνει πολλές φορές, όταν μένουμε πίσω επιστημονικά ή και/φιλοσοφικά(κλίμα μέρους 19ου αιώνα). Πολύ πιο βαθιά ανάλυσι περί θρησκείας ή πίστης και πολιτικής μας έδωσε, π.χ., ο μεταγενέστερος κοινωνιολόγος Max Weber…
    Να κάνω επ’αυτού, με απόλυτα φιλική και διαλεκτική διάθεσι(το τονίζω αυτό), τις εξής παρατηρήσεις:
    α)γιατί να περνούν «μπέικα» οι εκμεταλλευτές, όταν γνωρίζουν, ότι οι άρπαγες θα περάσουν από «δικαστήριο», και, όταν κατά τις καινοδιαθηκικές επιστολές, τα παραπόνα των «εργατών των αμησάντων τας χώρας αυτών» και των «απεστερημένων μισθών αυτών»(!) «εις ώτα Κυρίου Σαβαώθ εισεληλύθησαν» και επαπειλείται
    κάκιστη συνέχεια, εάν συνεχίσουν έτσι; Θυμίζω, ότι ο χριστιανοαναρχικός και σοσιαλιστής Λ.Τολστόι, αν και Ρώσσος «μηδενιστής», πίστευε σε κάποια έννοια των αστών για μία κοινωνική δικαιοσύνη. Ο μαρξισμός πιστεύει, ότι όλα θα αλλάξουν με το σκοινί και τις γκιλοτίνες. Αλλά, παντως, δεν μας απαντά: ΠΏΣ δεν θα συμβή να γίνουν οι προλετάριοι «αστοί στην θέσι των αστών»;
    β)η Ορθοδοξία καταδικάζει την ατομική ιδιοκτησία, τον επιτοκισμό(άρα τις τράπεζες), τον πλούτο πέραν των αναγκαίων με πρότυπο την προσωπική ακτημοσύνη/κοινωνική κοινοκτημοσύνη. Και αν η ακτημοσύνη είναι προαιρετική, το να έχης πάνω από τα αναγκαία είναι αμαρτία και βαριά. Ταυτίζεται με την «αρπαγή». Τα χρήματα που φυλάς, λέει, ο Μ.Βασίλειος, ανήκουν σε αυτόν που τα χρειάζεται.

    Και παρακάτω: «Ειδικά σε κείνους που ζουν από ξένη εργασία, η θρησκεία διδάσκει την αγαθοεργία στην επίγεια ζωή, προσφέροντας τους μια πολύ φτηνή δικαίωση για όλη την εκμεταλλευτική τους ύπαρξη και πουλώντας τους σε συμφέρουσα τιμή εισιτήρια για την επουράνια μακαριότητα» Λένιν»

    γ)Αυτό, εάν δεν είναι συνειδητό ψέμμα, είναι προϊόν αμάθειας. Ο Λένιν, δυστυχώς, έλεγε και ο Μπέρτραντ Ράσσελ, είναι ένας θρησκευτικός «zealot»,δηλ. ζηλωτής, της θρησκείας του μαρξισμού και του «προλεταριακού μεσσιανισμού» φυσικά…
    Κι’ αυτό διότι ελεημοσύνη δεν μπορεί να υπάρξη, εάν τα χρήματα δεν είναι βγαλμένα «με τον ιδρώτα του προσώπου σου», όπως λέει ακριβώς και ξεκάθαρα ο Ιώαννης ο λεγόμενος Χρυσόστομος. Όστις ου θέλει εργάζεσθαι μηδέ εσθιέτω, άρα και οι καπιταλιστές δεν θα έπρεπε να τρώνε. Είναι το ευαγγελικό ρητό που έβαλαν οι Σοβιετικοί στο Σύνταγμά τους ως άρθρο. Ουδόλως τυχαία. Είναι, πάντως, πολύ πιθανό, να τα άκουσε αυτά από τον κλήρο της εποχής του τσαρισμού. Πραγματικά κι’ εγώ πιστεύω, ότι «δι’ημάς βλασφημείται το όνομα του Θεού εν τοις έθνεσιν». Για την τεράστιά μας αναξιότητα, την εγκληματική άγνοια, τον ειδωλολατρικό κοινωνικό βίο και πολιτικό σύστημα που ανεχόμαστε ή και …προκρίνουμε θέλοντας να λεγόμαστε μετά από όλα αυτά …χριστιανοί. Ντροπή μας.

    Τώρα, σχετικά με τα υπόλοιπα, πραγματικά αυτή η τάσι υπάρχει από την εποχή του αστικού Διαφωτισμού. Τον Ορθό Λόγο, άλλωστε, έχει ως φιλοσοφία του και ο Τεκτονισμός(Μασωνία) που είναι σχεδόν ένα(παρεμφερής πάρα πολύ) με την διαφωτιστική φιλοσοφία. Πιο πριν, τον είχαν υπερτιμήση και οι φεουδαρχοπαπικοί με τον σχολαστικισμό τους, που διαλεκτικά κατέληξε στον ρασιοναλισμό των αστών και των «μετααστών» μαρξιστών. Και στην Ρωμηοσύνη είχαμε αυτές τις έριδες, τις ησυχαστικές-αντιησυχαστικές με τον Βαρλαάμ τον Καλαβρό και τον Άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά να εκπροσωπούν τις δύο μεριές. Πρόκειται για μία πρωτόγονη ιδεολογία και φιλοσοφία. Και, δυστυχώς, είδαμε που κατέληξε η μετανεωτερικότητα που υποτίθεται, ότι έφευγε από την επιστημονιστική ευφορία του «Διαφωτισμού»(νεωτερικότητας) με την προσδοκία ενός τέλειου κόσμου, «μεσσιανική» αρκετά.

    Όσον αφορά, τέλος, τα πεδία της επιστήμης και της Θρησκείας, ας πάρουμε ως παράδειγμα την Οικονομική επιστήμη, που είναι κοινωνική επιστήμη. Γράφει εύστοχα ο -μεγάλος δάσκαλος, Ορθόδοξος και αγωνιστής, κατά την ταπεινή μου άποψι- Ν.Ψαρουδάκης, ότι η παραγωγή στην Οικονομία είναι ζήτημα τεχνικό/επιστημονικό. Ενώ η Διανομή είναι ζήτημα Ηθικό. Η διάκρισι μπορούμε να πούμε, ότι ισχύει πιο απόλυτα στις λεγόμενες καθαρές επιστήμες, δηλαδή μαθηματικά, φυσική, χημεία, γραμματική, ρητορική, ανατομία κ.α.

    Υ.Γ. Συγγνώμη για πιθανά λάθη. Και για την έκτασι. Είχα σκοπό να γράψω ολίγα, αλλά…. 🙂

  14. Αδελφέ φιλαλήθη

    Ο Μαρξισμός, όχι μονό δεν έχει καμία σχέση με τον δογματισμό, αλλά είναι και ασυμβίβαστος τόσο με τον δογματισμό όσο και με τον αναθεωρητισμό. Η ζωή και η πορεία της ανθρωπότητας επιβεβαιώνουν πέρα για πέρα την ορθότητα της διδασκαλίας του μαρξισμού.

    Θα μου επιτρέψεις να σου θυμίσω πως η Δικαιοσύνη, αλλά και όλες οι κρατικές λειτουργίες επηρεάζονται στις ταξικές κοινωνίες και εκεί όπου κυριαρχούν τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα. Από τους εκμεταλλευτές για να μιλάμε καθαρά.

    Μιλώντας για σκοινιά και γκιλοτίνες, προφανώς θα αναφέρεσαι στην ταξική πάλη. Θα’ θελα όμως να σου πω πως η ιστορία όλων των ως τα τώρα κοινωνιών είναι ιστορία ταξικών αγώνων. Ελεύθερος και δούλος, πατρίκιος και πληβείος, βαρόνος και δουλοπάροικος, μάστορας και κάλφας, με μια λέξη καταπιεστής και καταπιεζόμενος, βρίσκονται σε μια ακατάπαυστη αντίθεση μεταξύ τους. Κάνουν αδιάκοπο αγώνα, πότε ανοιχτό, πότε σκεπασμένο, έναν αγώνα που τελειώνει κάθε φορά με τον μετασχηματισμό ολόκληρης της κοινωνίας ή με την από κοινού καταστροφή των τάξεων. Ακόμα σου θυμίζω ότι στον μάταιο τούτο κόσμο στον οποίο κάθε τρία δευτερόλεπτα πεθαίνει κι ένας άνθρωπος από την πείνα, μόνο ο μαρξισμός και ο κομμουνισμός δε «βασιλεύουν». Ο άκρατος, ο απάνθρωπος και ο παγκοσμιοποιημένος καπιταλισμός είναι που διακοσμεί το πλανητικό «τέμπλο». Ο μαρξισμός είναι μια αντικειμενική εκτίμηση για τον άνθρωπο. Ο Μαρξ θεμελίωσε το νομοτελειακό και αναπόφευκτο της ιστορικής εξέλιξης έως τον κομμουνισμό, την αταξική κοινωνία. Στην αταξική κοινωνία δεν υπάρχουν εκμεταλλευτές και εκμεταλλευόμενοι, δεν υπάρχουν προνομιούχοι και μη προνομιούχοι, δεν υπάρχουν αστοί, ούτε μπορεί κάποιος να μπει στην θέση των αστών.

    Λέγοντας πως η θρησκεία διδάσκει την αγαθοεργία στην επίγεια ζωή, τα «βέλη» δε πάνε στην ουσία της χριστιανικής διδασκαλίας, ούτε στον Ιωάννη τον Χρυσόστομο, αλλά στην εκάστοτε θρησκευτική ηγεσία που παίζει το συγκεκριμένο ρόλο που αρμόζει στο συγκεκριμένο σύστημα. Ποιος θα μπορούσε να πει κουβέντα για τους χιλιάδες κληρικούς που έλαβαν μέρος στην εθνική μας αντίσταση, η για το κίνημα της «θεολογίας της απελευθέρωσης», δηλαδή το κίνημα για μια Εκκλησία κοντά στο λαό και τους αγώνες του στις χώρες της Λατινικής Αμερικής και του Τρίτου Κόσμου.

    Με την ευκαιρία να πω ότι ο προηγούμενος πάπας στην προσπάθεια του να «πνίξει» την «θεολογία της απελευθέρωσης» άνοιξε τις πόρτες της ιεραρχίας στην παραεκκλησιαστική οργάνωση «Opus Dei» και αναβάθμισε τη λεγόμενη «Ιερά Σύνοδο για τη διδασκαλία της πίστης», υπηρεσία του Βατικανού που θεωρείται ο «κληρονόμος» της Ιεράς Εξέτασης. Επικεφαλής αυτής της σύγχρονης Ιεράς Εξέτασης, ο πάπας Παύλος ο Β’ διόρισε τον σημερινό διάδοχό του, τον Γιόζεφ Ράτσινγκερ… Επιπλέον, από το 1983, και ενώ ο πάπας Ιωάννης Παύλος ο Β’ βρισκόταν πλέον σε ευθεία και δημόσια «συνεννόηση» με τον Ρίγκαν, ο Ράτσινγκερ είχε αναλάβει μια πολύ «λεπτή» αποστολή: Να «εξοντώσει» όχι μόνο τους επισκόπους που είχαν ταχθεί με τις λαϊκές επαναστάσεις και τα λαϊκά κινήματα στη Λατινική Αμερική («έργο» που έφερε εις πέρας σε Σαλβαδόρ, Νικαράγουα, Χιλή κ.α.), αλλά και τον «ιδρυτή» της «θεολογίας της απελευθέρωσης», τον θεολόγο και κοινωνικό επιστήμονα Γκουστάβο Γκουτιέρες, από το Περού. Στον Γκουτιέρες ανακοινώθηκε μόλις πριν λίγα χρόνια (1998) ότι η Ιερά Σύνοδος – υπό τον Ράτσινγκερ – συνεχίζει να διατηρεί το έργο του για «θεολογία της απελευθέρωσης» σε καθεστώς (ιεράς) «εξέτασης»… Από το χέρι του Βενέδικτου, τέλος, είναι γραμμένο και το κείμενο του Βατικανού, από το 1984, με το οποίο το κίνημα της «θεολογίας της απελευθέρωσης», δηλαδή το κίνημα υπέρ των φτωχών και καταπιεσμένων, καταδικάζεται από τη ρωμαιοκαθολική εκκλησία σαν «μαρξιστική αίρεση».

    Μια πολύ διδακτική ιστορία για το ρόλο της θρησκευτικής ηγεσίας.

  15. Χαιρετε,
    Κατ αρχην πολλές από τις πολύ ενδιαφερουσες απαντησεις είναι ελαφρά εκτος θέματος ενω μερικες αλλες χρησιμοποιούν και λαθος παραλληλισμους.

    Αν θα έπρεπε να δωσω έναν υπερτιτλο στην παρουσα αναρτηση θα εβαζα τον «ΚΟΣΟΜΟΘΕΡΩΡΙΑ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ». Δηλαδη θα περιοριζα τη συζητηση στην κοσμοθεωρία που απορεει στις μεν θρησκειΕΣ ως «αποκάλυψη» στις δε επιστημΕΣ ως «ανακάλυψη».

    Ως εκ τουτου αρνητικες εφραμογες των θρησκειων ή παρατράγουδα δεν μας αφορούν άμεσα. Κυρίως διοτι παρατραγουδα γινονται και στις επιστημες ΟΥΚ ολιγα (βλέπε χιτλερικά, σοβιετικά και Αμερικανικα πειράματα).

    Η διαφορά είναι οτι η επιστημη αδυνατει να απαντησει επιστημονικα παρα μονο θεωρητικά. Αφηστε που εχει ΕΚΑΤΟΝΤΑΔΕΣ αναπαντητα ερωτηματα. Ως εκ τουτου εχει μετατραπεί σε υπηρετρια μιας αλλης θρησκειας η οποία εμφανιζεται ως επιστημη και ως δηθεν αντιθρησκεια ενω ειναι ξεκαθαρη θρησκεια. Η ερμηνειες διαφορων φαινομενων δεν αποτελουν και εξηγηση του αιτίου τους. Αφηστε που εχουν παγιωθει σαν επιστημη αποψεις οι οποίες ειναι εντελώς θεωρητικές.

    Και τελος αναφερόμενος στον stardust30 για στημενες επιστημονικες ερευνες οι οποίες γινονται για να εξαχθουν προειλημενες θεωρίες δεν εχεις ακουσει;
    Εξ αλλου μια πάγια πρακτικη της επιστημης είναι πρωτα η θεωρία και εν συνεχεια η πειραματικη επιβεβαιωση της. Μονο που συχνα πυκνα η υποτιθεμενη επιβεβαιωση δεν ειναι τιποτα περισσότερο παρά μια ακομα αυθαιρετη ερμηνεια που επιβεβαιωνει ντε και καλα αυτό που ο Χ καριεριστας καλοπληρωμενος επιστημων έπρεπε να αποδείξει για να γραφει το όνομα του στο πάνθεον των αθανάτων και με το αζημιωτο.

    Για να μπορουν οι ανθρωπινοι κλώνοι να παραγονται ανεμποδιστα, τα δημιουργουνται ανθρωποζωα, να τρωμε μεταλλαγμενα τροφιμα, να σκωτωνονται άρρωστοι και έμβρυα στον Καιάδα πρεπει πρωτα να απαξιωθουν επιστημονικα οι θρησκειες και εν συνεχεια να καταξιωθουν επιστημονικά οι… επιστημες. Γιαννης κερναει, Γιαννης πίνει.
    Αίμα στην προκειμενη περιπτωση.

  16. @ stardust30

    αυτός που «θρησκεύει» ψευδώς είναι όποιος αποζητά προσδοκίες σε ό,τιδήποτε δεν μπορεί να αναταποκριθεί. π.χ. Όσοι χριστιανοί αποζητόυν τη «θεία χάρη» δηλ. τις «άκτιστες θείες ενέργειες» , ενώ παρ΄’αλληλληλα είναι προσκολημένοι στα «γήινα» . π.χ. στην εξατομίκευση, στην αρνηση της αλληλεγγύης, στην εκμετάλευση,κλπ

    Κατα το ίδιο τρόπο όπος απηζητά π.χ. από την επιστήμη να λύσει τα ανθρώπιν ο πρόβλημα χωρίς να κατανοεί τα όριά της , αλλά και τις αρνητικές της πλευρές (χρήση από το τους εκμεταλευτές, όπως ο σημερινός «συλλογικός καπιταλιστής». Αυτό οδηγεί σε «επιστημ9ονισμό» δηλαδή σε θρησκειοποίηση της επιστήμης.

    Παρόμοιο ζήτημα «επιστημονισμού» είναι η ψαυδαίσθηση της ελπίδας ότι μόνο δια μέσου της επιστήμης θα λυθεί πλήρως η όποια φυσική αναγκαιότητα για την πλήρη ερμηνεία τους νοήματος τηξς φύσης, της ιστορίας και της ζωής.

    Στις ενδιαφέρουσες συνδέσεις που μας προτείνεις στο 2ο σχόλιό σου, σχολιάζω τελείως συνοπτικά μόνο για τον Comte και επιλέγω το απόσπασμα:
    «… Κατά τον Comte το υποκείμενο είτε ως άτομο είτε ως συλλογικό ον (π.χ. η κοινωνία) διέρχεται από τρία στάδια κατά την ιστορική του εξέλιξη. Αυτά είναι: πρώτον, το θεολογικό, δεύτερον, το μεταφυσικό και τρίτον, το επιστημονικό ή θετικό στάδιο…»

    Αν αποδεκτούμε ως υπόθεση εργασίας τα τρια σταδια ως ορθή αποψη σημειωνω:
    α) Το ίδιο μπορεί να συμβεί και για το ρόλο της επιστήμης αυτης καθ’ εαυτής. Στο πρώιμο σταδιο της νεωτερικότητας να θεαθει ‘θεολογικά» δηλαδή ως θρησκεία (δηλ. αυτό που σημειώνω στο ποστ). Στο επόμενο σταδιο «μεταφυσικά, δηλαδή να χάσει την θεολογική της διασταση, αλλα να διατηρήσει μια χροια, δηλ. ένα υπέρμεςτρο ιδεαλιστικού τύπου ελπίδα για την επίλυση των ερωτημάτων της ζωής. Ελπίζω να φτάσουμε στο 3ο σταδιο να ειδωθει η επιστήμη στα όριά της, δηλαδή με καθαρά επιστημονικά κριτήρια (στα ..κιλά της..)

  17. @ Τσουκνίδα

    μικρό αλλά εύστοχο το σχόλιο σου. Το υποπγράφω.

    @ Harris

    Καλώς ήλθες. Ευχαριστώ για την αναφορά σου στο ποστο που μας έδωσες. Διάβασα διαγώνια το ενδι΄φερον ποστο σου. Για να το σχολιάσω και εκεί χρειάζεται να το ξαναδιαβάσω. Ελπίζω σύντομα να τα καταφέρω.

    @ Καπετανάκης Γιώργος

    Καλώς ήλθες και Χριστός ανέστη.
    Μεγάλο το σχόλιό σου (που αποτελεί και αυτοτελές άρθρο). Αρκετά εμπεριστατωμένο, αλλα δύσκολο να σχολιαστεί ως σχόλιο.

    Κρατω δυο σημεία:

    α) «…Οι θρησκείες αποτελούν προϊόντα πολιτισμού, δηλαδή του ανθρώπου και της δημιουργικότητάς του. Η επιστημονική γνώση αμφισβητεί τη βασισμένη στην πίστη θρησκευτική γνώση και ο ορθός λόγος κι η επιστημονική κριτική διεκδικούν την πρωτοκαθεδρία από τη θρησκεία….»

    Συμφωνώ με την παρατήρηση ότι η αληθής ορθόδοξη πίστη δεν είναι απλά θρησκεία, αλλά τρόπος ζωής.

    β)»… Το θρησκεύειν δε μπορεί να είναι ιδιωτική υπόθεση για τους ορθόδοξους. Άρα δε μπορεί η εκκλησία να διαλεχθεί και με τη νεωτερικότητα ( με οποιοδήποτε πρόθεμα); Όχι. Πιστεύω ότι μπορεί και είναι υποχρεωμένη να διαλεχθεί. Κι αυτό θα συμβεί εάν πάψουμε να ταυτίζουμε τη Βασιλεία των Ουρανών με ένα συγκεκριμένο κράτος – βασίλειο…»

    Συμφωνώ και προσθέτω: Τα όποια συμπεράσματα της επιστημονικής γνώσης είναι αντικειμενικά δεν μπορούν να τίθενται σε μη αποδοχή. Τετοιο παράδειγμα η εξελικτική διαδικασία στη φύση και ιστορία. Η Ορθόδοξη πίστη μπορεί φυσικά να ερμηνεύει με τη θεολογική της σκοπιά. Η επιμονή πολλών ορθοδόξων να αμυνονται χωρίς λόγο, είτε λόγω άγνοιας, είτε από λάθος κατανόηση είοτε πολύ χειρότερα από «εθελοτυφλία» μόνο σκανδαλισμό φέρνει.

  18. @ Θου Βου

    θα μου επιτρέψεις να διορθώσω: Η λατρεία της επιστήμης ως ξόανου είναι σφάλμα. Η επιστήμη αυτή καθευατή ΔΕΝ είναι ξόανο, αλλά μια δυνατότητα για έρευνα στο κτιστό κόσμο κατά τη ορθόδοξη πίστη. Το πρόβλημα είναι όταν μετατρέπεται σε μεταφυσική πολύ δε περισότερο σε «θεο»λογία.

    @ φιλαλήθης

    αληθώς ανέστη.

    Ενδιαφέροντα όσα γράφεις. Πάντως λκάποια σημεία θέλουν μεγαλύτερη προσοχή. θα αναφέρω ένα: Ο μαρξισμός δεν είναι πια μόνο ένας, οπότε δδεν θεωρείτα ΔΟΓΜΑΤΙΚΑ από τους μαρξιστές. π.χ. θεωρώ ότι «ο ιστορικός υλισμός» χωρίς θρησκειοποίηση να γίνει αποδεκτός στο επιστημονικό του κομμάτι από τους ορθόδοξπυς χριστιανούς. Καιστο σημείο αυτός είμαι διαφοροποιημένος π.χ. από τις θεωρίες του αγνωνιστή Νικ. Ψαρουδάκη.

    @ aliatas

    ενδιαφέρουσα η τοιποθέτηση σή σου. Να μου επιτρέψεις, με αφορμή το περιεχόμενο αυτού του ποστ να διαφωνήσω στην ατάκα σου: «…Η ζωή και η πορεία της ανθρωπότητας επιβεβαιώνουν πέρα για πέρα την ορθότητα της διδασκαλίας του μαρξισμού…».

    Η διαφωνία μου αφορά το «πέρα για πέρα». Αποτελεί έκφραση δογματισμού. Αν είναι απλώς μια λεκτική υπερβολή, τότε θα συμφωνήσω ότι σε ένα βαθμό επιβεβαιώθηκε σε πολά ταξικά ζητήματα.
    Αν όμως απολυτοποιηθεί η θεωρία του μαρξισμού, θα μετατρέπεται σε θρησκεία, που θα καταλήγει και σε λατρεία, έστω και χωρίς… «κεριά», αλλά με πανώ… (για τα οποία αυτα καθ ευατά δεν έχω κανένα πρόβλημα).

  19. ένα μικρό σχόλιο σχετικά με την ταξική πάλη και τον χριστιανισμό.

    Όπως και οι αναγνώσεις της μαρξικής θεωρίας είναι πολλές, έτσι και οι αναγνώσεις του χριστιανικού ευαγγελίου είναι αρκετές.
    Τέλος πάντων σήμερα τουλάχιστον στην θεολογία δεν παίζεται το παιγνίδι στο έδαφος «της αποκατάστασης της δικαιοσύνης σε ένα άλλο κόσμο»..

  20. Χριστός ανέστη προς αδελφούς, και χαιρετίζω τους υπολοίπους. : )
    Να απαντήσω συνοπτικά:
    @aliatas
    α)συμφωνώ με τα του αφορισμού της «θεολογίας της απελευθέρωσης», τα όσα λες περί του, εννοώ. Αρχικά, ο νυν και αφωρίσας Πάπας είχε πρόβλημα και με τον χριστιανοσοσιαλιστή (εδώ και ορισμένα έτη) και λίαν αγαπητό μας Hugo Chavez, καθώς το συντριπτικό ποσοστό είναι «Ρωμαιοκαθολικοί» στην Βενεζουέλα. Η θεολογία της απελευθέρωσης είχε ως ένα σημείο ορθόδοξα χαρακτηριστικά. Έτεινε στην ορθόδοξη «θεολογία της ελευθερίας», όπως λέει κι’ ο π.Μεταλληνός, και είχε αντιφεουδαρχικά και αντικαπιταλιστικά χαρακτηριστικά. Και είχε γίνη σχεδόν κανόνας, αφού ο Χέλντερ Καμάρα υπήρξε αρχιεπίσκοπος αχανούς έκτασης της Βραζιλίας (Ολίντε). Αυτά ήσαν καλά (εξαιρετικά). Το , ίσως πρόβλημα, πάντως, που είχε αυτή η θεολογία ήταν, ότι είχε μίαν απολυτοποίησι στην αντιμετώπισι του κοινωνικού προβλήματος. Αυτό ίσως έδωσε αφορμή στον Πάπα να …αφορίσει αυταρχικότατα την εν λόγω θεολογία. Πάντως, οι δικοί μας αρχιερείς έχουν πολλά να διδαχθούν από αυτά τα κινήματα, και το της Μαύρης Θεολογίας και αυτό και άλλα, όπως η συμμετοχή πολλών «ιερωμένων» στους Ζαπατίστας κ.α.. Αλλά είναι πολύ λίγοι αυτοί οι ιερείς σήμερα και , άρα, οι αληθινοί «πνευματικοί πατέρες»….. Πάντως, έχει να κάνη πολύ με την άγνοια και το ότι ακολουθούν τυφλούς και αμφότεροι εις βόθυνον πεσούνται, φοβάμαι…… Ελπίζω, ότι μπορούν να γίνουν ΠΆΡΑ πολλά, συν Θεώ…..
    β)ο μαρξισμός πράγματι είναι σήμερα ένα πολυπλόκαμο ιδεολόγημα(δεν φορτίζω αρνητικά την λέξι). Πλην υπάρχει αυτή η θρησκευτική δομή που πολλοί έχουν τονίση και άλλοι την έχουν αναπτύξη λεπτομερειακά. Αυτό κάνει, τυπικά, ο Μπερντιάγεφ που έχω διαβάση πολύ, στο τελευταίο του βιβλίο, «Βασίλειο του Πνεύματος και βασίλειο του Καίσαρα», με ένα θαυμαστό τρόπο. Δέχομαι βεβαίως την ύπαρξι της πάλης των τάξεων. Και θεωρώ, ότι οι φτωχοί άνθρωποι, οι άκληροι, και οι «προλετάριοι» πρέπει να αγωνιστούν κατά της εξαθλίωσής τους. Αυτά τα συμβούλευαν κι’ οι Άγιοι. Είπαμε, ότι το σωστό είναι η κοινή ιδιοκτησία του Κεφαλαίου και γαιών, και η ίση κατανομή των αγαθών χριστιανικά. (Από εκεί τα ‘δανείστηκε’ πολύ πιθανώς κί’ ο Μαρξ, υπάρχουν πολύ πειστικά τεκμήρια…). Πάντως, ο Μαρξ πήρε την εντονότατα ταξική κοινωνία της Αγγλίας του 19ου αιώνα και επεξέτεινε χωροχρονικά. Οπωσδήποτε το παράκανε. Αυτό που έχω προσπαθήση να υποστηρίξω κι’ εγώ επανειλημμένως είναι, ότι ο Μαρξ υπήρξε ένας αξιόλογος επιστήμονας και, ότι πρέπει να τον μελετήσουμε και να κρατήσουμε όσα καλά μας λέει. Όσα παρά πάσι καλώς είρηται…
    @μανιτάριτουβουνού
    ο Ψαρουδάκης είχε γράψη, εκδώση ένα έργο(με διαλέξεις) που λέγεται «επιστημονικός σοσιαλισμός και χριστιανικός κοινωνισμός». Το είχα βρη σε παλαιοβιβλιοπωλείο. Το έδωσα σε ένα φίλο μου, που είναι καλός μετανάστης και επαναστάτης αριστερός, και δεν μου το έχει επιστρέψη, ευτυχώς. Πάντως, σε αυτό το μικρό πόνημα προσπαθεί να αποδείξει την ταυτότητα των δύο, και ότι ο Μαρξ ανέπτυξε κατά βάσιν στο έργο του τις χριστιανοκοινωνικές αρχές. Ακόμη, σε άλλο του έργο, μεταγενέστερο(εκδεδομένες ομιλίες του ’80, νομίζω) προσπαθεί να προσεγγίση το θέμα του υλισμού από χριστιανική πλευρά. Και λέει ποια είναι σωστά χριστιανικά, και ποια δεν είναι. Ας πούμε, σωστό είναι η άρσι του ανθρώπου πάνω από την δουλεία στα στοιχεία του κόσμου δια της ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων, που είναι πυρήνας της μαρξιστικής σκέψης. Και αναφέρεται και σε άλλα. Άφησε δε που με τον ορισμό του Engels για τον υλισμό, προκύπτουν υλιστές πάρα πολλοί… Και ο Μπερντιάγεφ αλλά ακόμη και ο ….Θωμάς Ακινάτης… Επομένως, συμφωνώ αρκετά έως πολύ, και συμφωνεί και ο πραγματικά μεγάλος αείμνηστος Ν.Ψαρουδάκης, τουλάχιστον στα όψιμά του έργα. Με την ευκαιρία, εκφράζω την ευχή να επανεκδοθή το έργο του, που τώρα «σαπίζει στα παλαιοπωλεία», όπως παλαιά ο Σαραντάρης…

  21. «Αβλέπτημα»:
    Το σωστό είναι:
    «Επιστημονικός σοσιαλισμός και κοινωνικός Χριστιανισμός (1966)» Και προσέχω, ότι είναι αρκετά πρώιμο έργο.

    Επί τη ευκαιρία:
    @Τσουκνίδα
    Πρόσεξε το εξής: στον προτεσταντισμό(-ους) έχουμε πολλές αναγνώσεις του «Ευαγγελίου»(=ΚΔ). Στην Ορθοδοξία έχουμε ορισμένες (και υπάρχουν και τα άγνωστα που είναι «θεολογούμενα»). Υπάρχει Πατερική κτλ. Παράδοση, που είναι(θεωρείται, τουλάχιστον) θεόπνευστη. Παρεκβατικά αυτά. Η δικαιοσύνη που θα επέλθη στην «Ουράνια Ιερουσαλήμ» θα είναι, όταν ο καθένας μας πάει εκεί που αληθινά επιθυμεί. Μία σκέψι είναι: όταν έχεις κόλασι μέσα σου, στον Παράδεισο υποφέρεις. Αν θέλει δε να «σωθή, θα σωθή. Λέγεται και δικαιοκρισία αυτό. Εδώ κάτω, πάντως, το μέλημα είναι να κάνουμε την Γη Ουρανό!!! Ως εν ουρανώ και επί της Γης, όπως συνηθίζω να λέω κι’ εγώ(δανεικό είναι). Αυτά και συγγνώμην για την παρένθεσι που τώρα κλείνω…

  22. μάλιστα ανήγεις τώρα ένα ένα μεγάλο θέμα τι σημαίνει θεόπνευστη;
    Δηλαδή το μυαλό του ανθρώπου λειτουργεί σαν φωτογραφικό φίλμ;
    η παράδοση συνεχίζεται με συνεχείς δυναμικές ερμηνείες μέσα στην συνεχώς ανανεούμενη και δυναμική ιστορία.
    Δεν υπάρχει καλύτερο άλλοθι για το εξαγιασμό της στασιμότητας από την «θεοπνευστία»..
    Για το δεύτερο αυτό λέω κι εγώ. Αν και η ορθόδοξη θέση νομίσω ότι τελικά είναι ότι η γη ποτέ δεν θα γίνει ουρανός, παρόλο που συνέχεια μας προκαλεί για βελτίωση..
    Έτσι για να μην υπάρχουν αντικειμενοποιήσεις και στασιμότητα…

  23. @Τσουκνίδα
    «Θεοπνευστία» σημαίνει, ότι κάποιες σκέψεις προέρχονται εκ Θεού. Έχω ένα «CD» με ένα γέροντα, τον Πορφύριο (Καυσοκαλυβίτη), που είχε φτάση σε τέτοιο επίπεδο. Ένα παιδί, διηγείται, του λέει, ότι η αδελφή του έχει επιληψία. Αυτός λέει, με …άπειρη φυσικότητα, ότι εκείνη την ώρα που του το λέει, ΒΛΈΠΕΙ, ότι αυτό το «κάνει μόνη της», για να της κάνουν τα χατίρια οι γονείς της κτλ. Τελικώς, επιβεβαιώνεται. Κάπως έτσι, νομίζω, λαμβάνονται οι πληροφορίες ή/ και εικόνες εκ Θεού. Η στασιμότητα μπορούμε να πούμε, ότι τρόπον τινά υπάρχει, με την έννοια, ότι ο Θεός/Χριστός είναι «ο αυτός εις τους αιώνας».

    Πάντως, «αντικειμενοποιήσεις», θαρρώ, ότι βεβαίως δεν υπάρχουν. Γραπτά-«δόγματα» έχουν αποτυπωθή και είναι χρήσιμα, αλλά η εμπειρία είναι πάνω από αυτά και τα «αναπαράγει» και τα επεκτείνει ενίοτε, καθώς είχε πη ο Χριστός με τον Παράκλητο που θα αποκαλύψη(οδηγήσει) «πάσα την αλήθεια» κτλ.

    Δεύτερον, η ορθόδοξη θέσι είναι, ότι η Γη μάλλον έχει γίνη ήδη ουρανός(αρχαία Εκκλησία), ενώ ο υπαρκτός χριστιανισμός κατά αυτήν την έννοια -κοινωνικά- διατηρείται στο μοναστικό κοινόβιο, όπως στην από 11 αιώνων Μοναστική Πολιτεία και ‘αντικοινωνία’ του Άθωνος, παρ’όλες τις σχετικές της ιδιαιτερότητες, που δεν θα υπήρχαν αλλού(υπακοή, εκούσιες υλικές στερήσεις κ.α.).

  24. έχει γίνει ουρανός «κατά χάρη» δηλαδή δυνητικά.¨
    Αυτό σημαίνει ότι συνεχώς θα έχουμε μπροστά μας ζωντανό το ερώτημα πως να την κάνουμε στις μέρες μας να πλησιάζει τον ουρανό και ποτέ δεν θα φτάνουμε στο ατελεύτητο πρότυπο και αυτό δημιουργεί πρόοδο.
    Δεν μπορώ να νιώσω τον μοναχισμό ως το μοναδικό και το κύριαρχο υπόδειγμα, παρόλο που υπάρχουν κλήσεις και κλίσεις και όλες είναι σημαντικές. Με δονεί η χριστιανική κοινωνία ως μεδούλι, φυτίλι, όλης της κοινωνίας και άρα ο φακός πρέπει να στραφεί στην ενορία. (Από όλες τις μοναχικές αρετές, αυτή που έχει κατά κόρο χρησιμοποιηθεί σήμερα μέχρι παρεξηγήσεως είναι η υπακοή).

  25. @Τσουκνίδα

    Έχεις απόλυτο δίκηο στα του μοναχισμού. Η μοναχική υπακοή (υπάρχουν κι οι ερημίτες, ως γνωστόν, που δεν υπόκεινται σε αυτήν), και η μοναχική εν Θεώ (=χριστιανική) ‘αγνεία’ είναι όντως ιδιαίτερες κλήσεις. Η κοινοκτημοσύνη, όμως με βάσι τον Χρυσόστομο, ΔΕΝ είναι. Ένας φίλος μου και συναγωνιστής στο Φ.Κ. που θαυμάζει την σκέψι του Mao Zedong και του κινεζικού «κομμουνισμού» (=μαρξισμού/λενινισμού) μου είχε πη ορθά, ορθότατα, ότι ένα κοινόβιο είναι μία «κομμούνα». Και μας φέρει στο σωστό σημείο στο προκείμενο. Μας ενδιαφέρουν βασικά τα εξής στοιχεία στα κοινόβια:
    α)δεν υπάρχουν επαγγέλματα κερδοσκοπικά, αλλά μόνο διακονήματα, ανάλογα με τις ΕΦΈΣΕΙΣ/τάλαντα και τις δυνάμεις(μικρές ή μεγάλες)
    β)υπάρχει κοινή ιδιοκτησία(χρήση) των πάντων(ατομική ακτημοσύνη και συλλογική κοινοκτημοσύνη) και υλική ισότητα
    γ)κατά συνέπεια, όλοι είναι απόλυτα ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΜΈΝΟΙ όσον αφορά τα βιοτικά αγαθά και μπορεί να εφαρμοστή το «μη μεριμνάτε» και να σχολάζουν οι άνθρωποι εκεί στα σοβαρά πράγματα αυτού του βίου. Είναι το ακριβώς αντίθετο από το προπαγανδιζόμενο μας καπιταλιστικό πρότυπο, έτσι δεν είναι;
    δ)δεν υπάρχουν εκμεταλλευτές και εκμεταλλευόμενοι, και αυτό είναι αδύνατο (όλοι είναι ίσοι)

    Ο Χρυσόστομος λέει, ότι αυτή η οργάνωσι υπήρχε στις ενορίες της αρχαίας Εκκλησίας ΠΑΝΤΟΎ. Και το ίδιο συμβουλεύει και για πάντοτε. Βλ. κείμενό του(και σχετική συζήτησι) εδώ: http://www.resaltomag.gr/forum/viewtopic.php?t=2203

    Συνεπώς, συμφωνώ απολύτως. Η ενορία είναι το αντικείμενο εστίασης, ενώ το μοναστικό, χριστιανικά κομμουνιστικό κοινωνικοοικονομικό μοντέλο-πρότυπο είναι κάτι σαν τον …φανό του κοιμητηρίου Αθηνών, για να θυμηθώ ένα πολύ γνωστό ποίημα του 19ου, το φως μέσα στο σκοτάδι.

    Νομίζω, αυτά, εν γένει. Ευχαριστώ για την όλη ανοχή. 🙂 Και χαίρω απείρως που ξυπνούν τέτοιοι προβληματισμοί. Σκέφτομαι τι θα είχε γίνη, εάν ο ίδιος ζήλος των «δεσποτάδων» μας περί του «Συμφώνου συμβίωσης» και της νομιμοποίησης της συγκατοίκησης μετά των «συνεισάκτων»(παληό θεολογικό πρόβλημα αυτό) είχε δειχθή (και) επί της (κατάργησης) ατομικής ιδιοκτησίας και της ίσης κατανομής των αγαθών ή τουλάχιστον του καπιταλισμού…… Χρέος μας είναι αυτό να επιτευχθή…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: