• Η αρχή είναι το ήμισυ του παντός… πάντα!

  • Η Αποικία μας επί τα ίδια λημέρια!!!

  • Που και που περνόντας και από το Facebook

  • Επικοινωνία

  • PageRank

    Free Google PageRankChecker Script
  • Ανά την υφήλιο από 9-2-09

    free counters
  • Παγκόσμια όραση από 30-9-08

  • Εσείς τώρα είστε στην παρέα μου

    website stats
  • Επισκέψεις φίλων και περαστικών

    • 600,689 μελέτες ή ματιές από 10-11-2007
  • οι ερχόμενοι μετά πολλών επαίνων

    free web stats
  • Φρέσκα σχόλιαααα…

    Wag the Dog: Το μετα… στο Περί γάμου στη Μεγάλη Σύνοδο τ…
    manitaritoubounou στο Γάμος εν γένει και ορθόδοξος χ…
    Ιβάν ο οχληρός στο Γάμος εν γένει και ορθόδοξος χ…
    Ηθικισμός στην Ορθοδ… στο Να μην χάσουμε τα πάθη – Να τα…
    Κριτικά υποστηρικτικ… στο Δυνατότητες και κίνδυνοι στην…
    Ιβάν ο οχληρός στο Οι βασικοί άξονες του Μισθολογ…
    Στέργιος (Αλέξανδρος… στο Το άτομο ως «ομφάλιος λώρος» τ…
    Το Zωντανό Iστολόγιο… στο Να μην χάσουμε τα πάθη – Να τα…
    Χρηματίτες, στεφανίτ… στο «Παραδοσιακό» αλώνισμα στην Κέ…
    Yiannis Zagos στο Ο Δαρβίνος, ο Σεραφείμ Ρόουζ κ…
    manitaritoubounou στο Ο Δαρβίνος, ο Σεραφείμ Ρόουζ κ…
    Yiannis Zagos στο Ο Δαρβίνος, ο Σεραφείμ Ρόουζ κ…
    manitaritoubounou στο Άξιος!!!! Εψηφισμένος Επίσκοπο…
    eleni στο Άξιος!!!! Εψηφισμένος Επίσκοπο…
    Οι 19+2 εκκλησιές τη… στο Η Παναγιά της Κέρτεζης ως ΜτΒ…
  • Καλά, μ΄αυτά φάγατε το χρόνο σας αυτές τις μέρες;

  • Του μήνα μας, μέρες λόγου και σιωπής

    Απρίλιος 2008
    Κ Δ Τ Τ Π Π Σ
    « Μαρ.   Μάι. »
     12345
    6789101112
    13141516171819
    20212223242526
    27282930  
  • Τα τελευταία σφυρίγματα του τραίνου

  • Πρώτες κουβέντες στο Μανιτάρι του Βουνού

  • RSS Φιλαλήθης / Philalethe00

  • RSS Εκπαιδ. Παρέμβαση Αχαΐας

  • RSS Τσουκνίδα θεολογική

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Ἀγαθὸν τὸ ἐξομολογεῖσθαι…

  • RSS Κόκκινη Πιπεριά

  • RSS π. Λiβυος

  • RSS Στον ίσκιο του Ήσκιου

  • RSS ο Σα της Στροφής

  • RSS Άλιος φίλος

  • RSS Ιδιωτική Οδός

  • RSS Το ζωντανό ιστολόγιο

  • RSS Το βλέμμα κάθε Βδομάδας

  • RSS Black Cat ★ Red Cat

  • RSS Το μικρό κελλάρι

  • RSS Η ΣΠΗΛΙΑ ΤΟΥ ΝΟΣΦΕΡΑΤΟΥ

  • RSS Πόντος και Αριστερά

  • RSS Απλή και ήσυχη ζωή…

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • Ανασκαφές στο ορυχείο μας

  • Ομάδες μανιταριών στο καστανόδασος των αναστεναγμών

  • a

  • Ενώ σας καλώ κοντά μου, εσείς πάτε μακρυά μου

  • Μεταστοιχεία

  • RSS Κίν. Υπεράσπισης προσφύγων-μεταναστών Αχ

  • RSS ΚΥΝΟΚΕΦΑΛΟΙ

  • RSS Το εγκόλπιο του Ναύκο

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Πατρινή εκπ. Γκρίνια

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Εξαποδώ

  • RSS Καλλιτεχνική πατρινή διάδραση

  • RSS Θεαμαπάτες & Δικτυώματα

  • RSS OMADEON

  • RSS Ιθαγενείς

  • RSS utopia vs pragma

  • RSS GREEK RIDER

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Herr K.

  • RSS Άρωμα Ασίας πατρινής

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Το κονάκι του Αντώνη

  • RSS α-εργώδες

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS οοδε-Ιστολόγιο

  • RSS Θεολογία Ζάντε – περιβάλλοντος

  • RSS Theoprόvlitos

  • RSS Ardalion’s Weblog

  • RSS ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ

Πατρινά και μη σχόλια στο «Ενάντια στη Θρησκεία» του Χρ. Γιανναρά!

Για πρώτη φορά άκουσα να αμφιβάλλει το Χρήστο Γιανναρά για τα λεγόμενά του χθες βράδυ στην Πάτρα, όσον αφορά τις φιλοσοφικές ή θεολογικές του βεβαιότητες. Ο Συγγραφέας και καθηγητής έχει προσφέρει πολλά στο θεολογικό, φιλοσοφικό και πολιτικό διάλογο. Θεωρώ ότι έχουν μια αξία,  διότι ανοίγουν δρόμους προβληματισμού κυρίως στο θεολογικό τοπίο.

Για άλλη μια φορά όμως θα τονίσω, ότι πολύ λίγο με συγκινούν οι πολιτικές του προσεγγίσεις, αφού έχουν ένα αριστοκρατικό – ολιγαρχικό χαρακτήρα, που δύσκολα θα αναιρέσει στα γηρατειά του.

Η ευκαιρία δόθηκε στην Πάτρα χθες βράδυ (18 Απριλίου 2008, 20.30 – 10.30), στο βιβλιοπωλείο Πρωτοπορία, Γεροκωστοπούλου 31, στην παρουσίαση του βιβλίου του Χρήστου Γιανναρά « Ενάντια στη Θρησκεία» εκδ. Ίκαρος.

Στο βιβλίο, για να μπούμε λίγο στο κλίμα, εισαγωγικά τονίζεται ότι:

«Η θρησκευτικότητα είναι, φυσική ανάγκη του ανθρώπου -ανάγκη ορμέμφυτη, ενστικτώδης. Ονομάζουμε φυσικές, ορμέμφυτες, ενστικτώδεις τις ανάγκες που δεν τις ελέγχει η λογική και η θέληση. Εμπεριέχονται, ως νομοτελειακές απαιτήσεις, στη λειτουργία της βιολογικής υπόστασης.

Η ψυχολογία συνοψίζει σε δύο τις ορμές που καθορίζουν, με χαρακτήρα αναγκαιότητας, την ψυχοσωματική βιοδομή του ανθρώπου: Μιλάει για ορμή αυτοσυντήρησης και για ορμή διαιώνισης. Η θρησκευτικότητα τεκμαίρεται ως έκφανση της ορμής για αυτοσυντήρηση. Ανήκει στα αντανακλαστικά που αναπτύσσει η ανθρώπινη φύση (στις αυτοματικές, ακούσιες ψυχοσωματικές αντιδράσεις) προκειμένου να συντηρηθεί στην επιβίωση.

Είναι η θρησκευτικότητα ανάλογη με την πείνα, τη δίψα, τον φόβο για την αρρώστια και την οδύνη, τον τρόμο μπροστά στον θάνατο. Γιατί; Μια πρώτη αιτιολόγηση, οπωσδήποτε σχηματική άλλα όχι αυθαίρετη, λέει: Ο άνθρωπος βλέπει να απειλούν την ύπαρξή του δυνάμεις ή παράγοντες που δεν μπορεί να ελέγξει. Οι δικές του φυσικές δυνάμεις δεν αρκούν για να αποτρέψουν την αρρώστια, την οδύνη, τον θάνατο. Καταφεύγει γι’ αυτό σε επινοήματα που του προσφέρουν ελπίδα προστασίας, αυθυποβολή σιγουριάς: Λογαριάζει σαν υπερ-φυσικές τις αιτίες των απειλών που η δική του φύση αδυνατεί να ελέγξει, και επιπλέον τις προσωποποιεί…»

Για το βιβλίο λοιπόν, έκαναν εισαγωγική παρουσίαση πρώτα ο Νίκος Παπαχρήστου, δημοσιογράφος της εφημερίδας «Καθημερινή» και κατόπιν ο Χρήστος Τερέζης, καθηγητής Φιλοσοφίας Παν/μιου Πατρών. Στη συνέχεια έκλεισε ο ίδιος ο συγγραφέας. Την συζήτηση συντόνισε η σύμβουλος επικοινωνίας και δημοσιογράφος Ζέττα Ζάχου στο Sky Πάτρας 89,4.

Ακολούθησαν έξι σχολιασμοί από το πυκνό ακροατήριο, που κατέληξαν και σε ερωτήματα στα οποία και απάντησε ο Χρήστος Γιανναράς. Χθες βράδυ λοιπόν η κουβέντα οδηγήθηκε στις σχέσεις που διέπουν το δίπολο θρησκευτικότητα – θεολογία. Ουδείς εκ των εισηγητών ή των 6 σχολιαστών αρνήθηκε την σχέση και την διαλεκτική αντίθεση μεταξύ των δυο φαινομένων.

► Ο Ν. Παπαχρήστου κατέθεσε προσωπικά βιώματα και προβληματισμούς, που εστιάστηκαν στο τέλος στο ζήτημα της σεξουαλικότητας με αφορμή το «σύμφωνα συμβίωσης».

► Ο Χρ. Τερέζης αντιμετώπισε το βιβλίο από ακαδημαϊκή σκοπιά, και το βρήκε αρκετά επιστημονικό και κριτικό, επομένως ζωντανό, ρηξικέλευθο και ενδιαφέρον.

► Μάλιστα ο συγγραφέας Χρ. Γιανναράς, έφερε ως παράδειγμα τη σχέση «έρωτα – ιδιοτέλειας» για να προσεγγιστεί πιο απτά το δίπολο. Στη ροή του λόγου ανέφερε και την θρησκειοποίηση των πολιτικών οργανισμών, αλλά δεν ήθελε ή δεν μπόρεσε να φέρει και από εκεί ένα αντίστοιχο απτό παράδειγμα.

Εκεί που έγινε κριτική (Το Μανιτάρι του Βουνού έκανε τον πρώτο σχολιασμό, που οδήγησε σε δυο ερωτήματα) ήταν ο μη μανιχαϊστικός διαχωρισμός του διπόλου και η διαλεκτική τους σύνδεση. Το Μανιτάρι του Βουνού έθεσε το παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο κριτικάρισε ο συγγραφέας τη θρησκευτική όψη των τελευταίων Οικουμενικών Συνόδων.

Στα πηγαδάκια φίλοι μου είπαν, πως ο σχολιασμός μου «απασφάλισε την χειροβομβίδα», που επρόκειτο να ακολουθήσει, αφού ο Χρ. Γιανναράς έκανε ένα βήμα πίσω από τα γραφόμενά του στο βιβλίο, μιλώντας για υποκειμενική ερμηνεία. Να σημειώσω ότι μια ελλειπτική αναφορά με σχόλιο και στο βιβλίο αυτό έγινε από Το Μανιτάρι του Βουνού, στις 20-11-2007, αφού είχα διαβάσει πρόσφατα το βιβλίο.

Στην ανακοίνωση για την εκδήλωση τονίστηκε ότι: «… Το βιβλίο προσπαθεί να ξεχωρίσει τη θρησκευτικότητα από τη μεταφυσική αναζήτηση. Η πρώτη είναι ανάγκη ορμέμφυτη, ενστικτώδης, η δεύτερη είναι άθλημα ελευθερίας από αυτήν την αναγκαιότητα. Αυτός είναι ο λόγος που η θρησκεία έχει πανανθρώπινο και διαχρονικό χαρακτήρα, ενώ η μεταφυσική αναζήτηση χαρακτηρίζει πάντα τους λίγους. Όμως, κατά κανόνα, η μεταφυσική αναζήτηση είναι που παράγει πολιτισμό, όχι η θρησκεία, όπως δεν παράγει πολιτισμό και η οποιαδήποτε χρηστική επιστήμη.

Η γλώσσα της αναζήτησης δεν είναι η γλώσσα της Τέχνης και των φιλοσοφικών προτάσεων. Ως καίρια ιστορική πτυχή του προβλήματος αναλύεται στο βιβλίο η θρησκειοποίηση του εκκλησιαστικού γεγονότος…»

► Προσωπικά θεωρώ «πολιτικά» εύστοχο τον τίτλο του βιβλίου, αφού ξαναθέτει δυναμικά το ζήτημα της περιορισμένης δυναμικής της «θρησκείας», η οποία έχει τεθεί ποικιλοτρόπως σε κριτική, κυρίως από τα ρεύματα της λενινιστικής αριστεράς, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι όλες οι πολιτικές συσσωματώσεις αριστεράς, αναρχισμού, οικολογίας έχουν ήδη αποκτήσει «θρησκευτικό» χαρακτήρα.

Θα ήθελα να σημειώσω πως η χθεσινή συζήτηση αισθάνομαι ότι δικαίωσε την προσωπική επιλογή μου να βρεθώ και να συμμετάσχω σ’ αυτή την κουβέντα, αφού στα 50 μέτρα και την ίδια ακριβώς ώρα, σε διπλανό αίθριο χώρο άλλου βιβλιοπωλείου, γινόταν άλλη μια ενδιαφέρουσα συζήτηση (για τα κοινωνικά κινήματα, εισηγητές οι: Θαν. Τσακίρης και Μαρ. Πενταράκη).

Ο λόγος είναι ότι η χθεσινή κουβέντα έβαλε φιλοσοφικά και θεολογικά ζητήματα, που μπορούν να είναι στα υπό όψη μας και στα κοινωνικά ζητήματα, πέρα από τις προθέσεις του Χρήστου Γιανναρά.

► Τελειώνοντας θα σας δώσω αρκετά στοιχεία στο διαδίκτυο για όσες και όσους επιθυμούν μια παραπέρα εμβάθυνση:

1) Μικρή παρουσίαση του συγγραφέα, από την ΕΤ-1 στην εκπομπή «Ουδείς αναμάρτητος», 4/1/2008.

2) Συζήτηση του Χρήστου Γιανναρά με τον Παντελή Σαββίδη, στην Εκπομπή «Ανιχνεύσεις» της ΕΤ-3, με αφορμή το βιβλίο του «Ενάντια στη Θρησκεία», στις 28-03-2007.

Δείτε το πρώτο μέρος της εκπομπής:

Όλη την εκπομπή μπορείτε να την ακούσετε από τις ζεύξεις που προτείνονται στο αντίφωνο.

3) Ένα ενδιαφέρον άρθρο – συνέντευξη από τον Γιώργο Χρονά, με τίτλο «Το άσπρο άλογο Χρήστος Γιανναράς», τονίζοντας ότι «ακόμη δεν είχε στεγνώσει το μελάνι από την τρίτη έκδοση του βιβλίου του Ενάντια στη θρησκεία (Ίκαρος, 7η χιλιάδα), όταν τον συνάντησα στο σπίτι του. Αυτό είναι το 50ό βιβλίο του, σκέφτηκα, έπρεπε να είχε κουραστεί….), στο lifo.

4) Μια πρώτη εκτενή βιβλιοκριτική από τον ομοτ. Καθηγητή του Πανεπ. Αθηνών Παναγιώτη Μπούμη, με τίτλο: «Ενάντια στη θρησκεία και ενάντια εις τους Ιερούς Κανόνας;» στην «Άλλη Όψη», η οποία εστιάζει στον τρόπο που κριτικάρει του κανόνες της Εκκλησίας.

5) Μια δεύτερη βιβλιοκριτική από τον π. Σταύρο Τρικαλιώτη, η οποία έχει ορθές παρατηρήσεις, αλλά και πολλά συντηρητικά χαρακτηριστικά. Δημοσιεύθηκε αρχικά στον Ορθόδοξο Τύπο και αναδημοσιεύτηκε – με κάποια κριτικά σχόλια – στην oode.

6) Μπορείτε να διαβάσετε τα πρώτα σχόλια για την χθεσινή εκδήλωση, από ποστ που τη διαφήμιζε στο ιστολόγιο πατρινού καθηγητή panagiotisandriopoulos, από το οποίο πήραμε και την φωτογραφία του βιβλίου.

ΠΗΓΗ Φωτογραφιών της εκδήλωσης: Το Μανιτάρι του Βουνού.

UPDATE 20-04-2008, Ώρα 01.00:

Κάποιες λεπτομέρειες για τις τρεις εισηγήσεις μπορείτε να διαβάσετε στον

«Απόηχο Γιανναρά» από την Ιδιωτική Οδό!

Advertisements

7 Σχόλια

  1. να μαι ξανά!
    και βέβαια οι δυο πόλοι βρίσκονται σε σχέση μεταξύ τους.
    Δεν θα την χαρακτήριζα μόνο διαλεκτική, αλλά γενικότερα δημιουργική.
    Είναι λάθος ότι η θρησκεία δεν παράγει πολιτισμό.
    Αποτέλεσμα μεταφυσικής αναζήτησης είναι ο Σοφοκλής και ο Ευρυπίδης, αλλά η λυρική ποίηση είναι και αποτέλσμα θρησκείας.
    Βέβαια υπάρχει θρησκεία χωρίς μεταφυσική αναζήτηση, ο κάθε λογής Ταλιμπανισμός. Και οι εγχώριοι Λουλουδάτοι.. Ρασοφόροι

  2. @ tsouknida

    σε χάσαμε τον τελευταίο καιρό! Ελπίζω νασαι καλά. Λοιπον:

    Οι λουλουδάτοι δεν είναι μόνο οι ρασοφόροι της κλασσικής θρησκείας, αλλα κι της επιστημονικής και της πολιτικής και της καλλιτεχνικής και της δημοσιογραφικής και της αθλητικής. Τωρα τελευταια και της μπλογκόσφαιρας…

    Γεμίσαμε λουλουδατους….

  3. Γιατί πρέπει να είμαι θρησκεόμενος για να υπηρετώ ηθικές αρχές και πνευματικες αξίες?

    Οι ομοφυλόφιλοι, οι παντρεμένοι με πολιτικό γάμο, τα παιδιά τους, όσοι επιθυμούν ευθανασία, κ. άλ. βρίσκονται έξω απο το σώμα της εκλλησίας ?
    Αν υπάρχει κάποια απάντηση στείλτε την και εδώ γαι να μην εξαναγκαστώ και περάσω πάλι απο εδώ.
    tasosolonos@yahoo.gr

  4. @ ΤΑΣΟΣ

    1) «Ποιός είπε» ότι » οι ηθικές αρχές και πνευματικές αξίες» έχουν (μόνο) οι θρησκευόμενοι. Όλοι άνθρωποι έχουν «ηθικές αρχές και πνευμετιοκές αξίες». Το ζήτημα είναι όχι μόνο οι αξιες αλλά και ο σχέσεις με αυτούς που τις βιώνουν. Το εκκλησιαστικό γεγονός δεν βρίσκεται τόσο στις αξίες, αλλά στη βίωση της σχέσης.

    2) Στο «Σάμα της Εκκλησίας» βρίσκονται δυνάμει όλοι οι άνθρωποι, «υποστασοιάζοντας» και όλη τη φύση. Κετ’ εικόνα. Ο υποστασιασμός φίλε Τάσο έχει στάδια. Η βίωση της Εκκλησίας δια Του Ευ-αγγελίου, όπως το σώμα των αγιων δειχνει, αδηγεί όχι σε «αξίες» αλλά σε σχέση με τη μόνη Αξία που σαρκώθηκε, το θεάνθρωπο.
    Για να μπει κανείς στο σώμα της εκκλησίας «ενεργεία» ως βασικό μοχλό έχει την Μετάνοια από τις εμπειρικά αποδεδειγμένες στο χώρο της δικής του συνείδησης αποτυχίες. Εστω και αν αυτες έχουν ομοφυλόφιλο χαραλτηρα ή επιθυμει την ευθανασία.

    Και σ΄ αυτο η διαχρονική παράδοση των αγίων έχει να προσφέρει ΚΑΙ απτά θεραπευτικά μέσα. Το μεγάλο ζητούμενο είναι να διαχωρήσει κανείς τους θεσμικά αποτυχημενους από τους εκκλησιαστικά βιώσαντες τις αξίες.

    Ο γεροντας Θεόκτιστος π.χ. που γνωρίσαμε πολλοί, βίωσε αυτο το εκκλησιαστικό γεγονός:

    https://manitaritoubounou.wordpress.com/2008/04/13/exodiosmnimi-theiktistou-kryfsxol/

  5. Τασο, αν «οι ομοφυλόφιλοι, οι παντρεμένοι με πολιτικό γάμο, τα παιδιά τους, όσοι επιθυμούν ευθανασία, κτλ» βρίσκονται έξω απο το σώμα της «εκκλησίας», τοτε η του Χριστου Εκκλησια βρισκεται εξω απο το σωμα της «εκκλησιας». Τελεια και παυλα.

    Καλη Μεγαλοβδομαδα.

  6. Χριστος Ανεστη

    ολως τυχαια ακουω τωρα ενα τραγουδι του Ξαρχακου, το
    «ηρθε ο καιρος» με τον Δημητρατο …

    η απουσια μου οφειλεται σε πολλαπλα καταγματα χεριων και λεκανης, αν και θεωρω λιαν πιθανο να αποσχω στο μελλον απο το μπλογκινγκ … παρ’ολα αυτα θα σε διαβαζω

    καλη δυναμη

  7. @ frankiethecat

    Αληθώς ανέστη αδελφέ. Ατύχημα με Αυτικίνητο, μηχανή ή κατιμ άλλο;

    Πάντως ΠΕΡΑΣΤΙΚΑ και καλή Υπομονή μέχρι να έλθουν τα καλύτερα.

    Έλεγα και αεγω τι γίνεσαι…. Αντε σε περιμένουμε πιο γερο σε όλα!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: