• Η αρχή είναι το ήμισυ του παντός… πάντα!

  • Η Αποικία μας επί τα ίδια λημέρια!!!

  • Που και που περνόντας και από το Facebook

  • Επικοινωνία

  • PageRank

    Free Google PageRankChecker Script
  • Ανά την υφήλιο από 9-2-09

    free counters
  • Παγκόσμια όραση από 30-9-08

  • Εσείς τώρα είστε στην παρέα μου

    website stats
  • Επισκέψεις φίλων και περαστικών

    • 623.058 μελέτες ή ματιές από 10-11-2007
  • οι ερχόμενοι μετά πολλών επαίνων

    free web stats
  • Φρέσκα σχόλιαααα…

    Ηθικισμός στην Ορθοδ… στη Να μην χάσουμε τα πάθη – Να τα…
    Ηθικισμός στην Ορθοδ… στη Να μην χάσουμε τα πάθη – Να τα…
    Ιβάν ο οχληρός στη Περί υποχρεωτικής προσευχής κα…
    Ο νεοελληνικός Καραγ… στη O οθωμανικός Karagöz, ο νεοελλ…
    manitaritoubounou στη Λίγα σχόλια για την «Κυριακή σ…
    ΘΑΛΕΙΑ ΚΑΜΠΟΥΡΟΠΟΥΛΟ… στη Λίγα σχόλια για την «Κυριακή σ…
    ΘΑΛΕΙΑ ΚΑΜΠΟΥΡΟΠΟΥΛΟ… στη Λίγα σχόλια για την «Κυριακή σ…
    manitaritoubounou στη Λίγα σχόλια για την «Κυριακή σ…
    Θάλεια Καμπουροπούλι… στη Λίγα σχόλια για την «Κυριακή σ…
    manitaritoubounou στη Λίγα σχόλια για την «Κυριακή σ…
    ΘΑΛΕΙΑ ΚΑΜΠΟΥΡΟΠΟΥΛΟ… στη Λίγα σχόλια για την «Κυριακή σ…
    Το μυστήριο του αίμα… στη Το μυστήριο του αίματος, ο τρι…
    Με τέτοιο μπάχαλο, μ… στη Ο Εβραίος που ήθελε να γίνει Χ…
    Ιωάννης της Κροστάνδ… στη Ιωάννης της Κροστάνδης ο άγιος…
    Ιβάν ο οχληρός στη Ιωάννης της Κροστάνδης ο άγιος…
  • Καλά, μ΄αυτά φάγατε το χρόνο σας αυτές τις μέρες;

  • Του μήνα μας, μέρες λόγου και σιωπής

    Νοέμβριος 2007
    Κ Δ Τ Τ Π Π Σ
     123
    45678910
    11121314151617
    18192021222324
    252627282930  
  • Τα τελευταία σφυρίγματα του τραίνου

  • Πρώτες κουβέντες στο Μανιτάρι του Βουνού

  • RSS Φιλαλήθης / Philalethe00

  • RSS Εκπαιδ. Παρέμβαση Αχαΐας

  • RSS Τσουκνίδα θεολογική

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Ἀγαθὸν τὸ ἐξομολογεῖσθαι…

  • RSS Κόκκινη Πιπεριά

  • RSS π. Λiβυος

  • RSS Στον ίσκιο του Ήσκιου

  • RSS ο Σα της Στροφής

  • RSS Άλιος φίλος

  • RSS Ιδιωτική Οδός

  • RSS Το ζωντανό ιστολόγιο

  • RSS Το βλέμμα κάθε Βδομάδας

  • RSS Black Cat ★ Red Cat

  • RSS Το μικρό κελλάρι

  • RSS Η ΣΠΗΛΙΑ ΤΟΥ ΝΟΣΦΕΡΑΤΟΥ

  • RSS Πόντος και Αριστερά

  • RSS Απλή και ήσυχη ζωή…

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • Ανασκαφές στο ορυχείο μας

  • Ομάδες μανιταριών στο καστανόδασος των αναστεναγμών

  • a

  • Ενώ σας καλώ κοντά μου, εσείς πάτε μακρυά μου

  • Μεταστοιχεία

  • RSS Κίν. Υπεράσπισης προσφύγων-μεταναστών Αχ

  • RSS ΚΥΝΟΚΕΦΑΛΟΙ

  • RSS Το εγκόλπιο του Ναύκο

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Πατρινή εκπ. Γκρίνια

  • RSS Εξαποδώ

  • RSS Καλλιτεχνική πατρινή διάδραση

  • RSS Θεαμαπάτες & Δικτυώματα

  • RSS OMADEON

  • RSS Ιθαγενείς

  • RSS utopia vs pragma

  • RSS GREEK RIDER

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Herr K.

  • RSS Άρωμα Ασίας πατρινής

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Το κονάκι του Αντώνη

  • RSS α-εργώδες

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS οοδε-Ιστολόγιο

  • RSS Θεολογία Ζάντε – περιβάλλοντος

  • RSS Theoprόvlitos

  • RSS Ardalion’s Weblog

  • RSS ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ

Περί νηστείας συζήτηση

Περί νηστείας συζήτηση [1]

Τάσος (δημοσιογράφος) – εισαγωγή: Είμαστε λίγο πριν το Πάσχα. Αυτή η συζήτηση έλαβε χώρα χθες μετά τα μεσάνυχτα. Και τα τρία μέλη είναι από τους πιο σπάνιους νηστευτές του είδους. Νηστευτές από τα παιδικά τους χρόνια. Από τα παιδικά τους χρόνια έμαθαν τους κανόνες της νηστείας. Θα ήταν όμως καλύτερα να αρχίσουμε.

(Σημείωση συντάκτη: Ο Τάσος ήταν ουσιαστικά και δημοσιογραφικά φοβερά υπερβολικός. Και οι τρεις μας απλά προσπαθούμε, χρόνια τώρα, να γευτούμε την αρχή της νηστείας. Ο καθένας με τα δικά του χαρακτηριστικά και τις δικές του πολλές και οδυνηρές παλινδρομήσεις του…)

Είμαστε μετά τα μεσάνυχτα. Να σας παρουσιάσω πρώτα απ’ όλους τον Παναγιώτη. Παναγιώτη είσαι φυσικός και σπουδαστής θεολογικής σχολής. Να ξεκινήσουμε με ένα θέμα επίκαιρο. Είναι Μεγάλη Εβδομάδα. Είμαστε στο μέσον της Μεγάλη Εβδομάδας. Το θέμα είναι «νηστεία». Και ας ακούσουμε τον Παναγιώτη. Θα μιλήσει ο Παναγιώτης.

Έκανα όμως ένα μεγάλο λάθος. Θα έπρεπε να σας είχα παρουσιάσει τον Σπύρο και τον Ανδρέα. Και ο μεν Σπύρος είναι μαθηματικός, ο δε Ανδρέας είναι γεωπόνος με ειδίκευση στην αγροτική οικονομία. Στο τέλος θα μιλήσουν για τα αποτελέσματα της νηστείας, όσον αφορά δηλαδή τα αποτελέσματα της νηστείας από οικολογική πλευρά. Ας ακούσουμε λοιπόν τον Παναγιώτη, ο οποίος θα μας πει τι είναι νηστεία. Το πιο απλό.

Παναγιώτης: Κατ’ αρχήν η λέξη νηστεία είναι αρχαία. Σημαίνει με δυο κουβέντες «δεν εσθίω», δεν τρώω. Δεν τρώω ή καθόλου ή τρώω λίγο και επιλεκτικά. Η λέξη – έννοια αυτή συσχετίζεται με δύο άλλες λέξεις – έννοιες: Τη λέξη τροφή και τη λέξη δίαιτα. Θα δούμε σε τι μοιάζει με τη λέξη δίαιτα και σε τι διαφέρει.

Δίαιτα σημαίνει αποχή από ορισμένες τροφές και για ειδικούς λόγους. Κυρίως για λόγους σωματικής υγείας. Ενώ η νηστεία είναι κάτι διαφορετικό. Μοιάζει βέβαια και με τη δίαιτα στο ότι διαλέγουμε τις τροφές. Τις οποίες διαλέγουμε μάλιστα με διάκριση, όπως συμβαίνει και με τη δίαιτα, αλλά για άλλο σκοπό και για άλλους λόγους. Τη τροφή μπορεί να την πάρει ο άνθρωπος είτε με διάκριση, οπότε έχομε δίαιτα ή νηστεία, είτε χωρίς διάκριση. Τότε τη κατασπαράζει.

Τάσος: Εδώ έχω μια ερώτηση. Στις μέρες μας νηστεύουμε ή διαιτεύουμε, προσπαθώντας να φτιάξουμε σωματικό κάλλος;

Παναγιώτης: Ανάλογα το τι μας ενδιαφέρει. Αν μας ενδιαφέρει το σωματικό κάλλος, ασφαλώς κάνουμε δίαιτα. Αν αθλούμαστε, είμαστε δηλαδή αθλητές, ασφαλώς κάνουμε δίαιτα. Αν όμως είμαστε κατά κάποιο «πιστοί της Εκκλησίας», τότε νηστεύουμε. Νηστεύουμε όμως ή αληθινά ή ψεύτικα – μάταια. Μπαίνει λοιπόν ένα ερώτημα: «Πότε νηστεύουμε αληθινά και πότε νηστεύουμε ψεύτικα και μάταια».

Και για να το ξεκαθαρίσουμε, πρέπει να καταλάβουμε ότι νηστεύω αληθινά, όταν αισθάνομαι ότι είμαι άρρωστος. Γι’ αυτό δεν τρώω ή καθόλου ή απέχω από κάποιες ειδικά επιλεγμένες τροφές για ένα χρονικό διάστημα, για να μπορέσω να ξεπεράσω κάποια μου αρρώστια «ψυχοσωματική». Αυτή που ονομάζουμε αμαρτία. Αντίθετα στη δίαιτα δεν τρώω ή για να ξεπεράσω μια αρρώστια καθαρά σωματική ή για να δυναμώσω το σώμα μου περισσότερο.

Τάσος: Η δίαιτα δηλαδή επιβάλλεται περισσότερο σ’ αυτούς που έχουν κάνει ήδη υπερβολική κατανάλωση. Είτε αυτό λέγεται κρέας είτε οτιδήποτε άλλο.

Παναγιώτης: Ναι, η δίαιτα επιβάλλεται σε κάποιους ανθρώπους που έχουν κάποια ασθένεια σωματική, που έχει σχέση με τη κατανάλωση ή επιβάλλεται αν οι τροφές είναι «ασθενείς» οι ίδιες. Δηλαδή όταν οι τροφές είναι επιβλαβείς, κάνουμε δίαιτα. Επίσης όταν εγώ ο ίδιος είμαι άρρωστος, πάλι επιβάλλεται να κάνω δίαιτα.

Τάσος: Ενώ νηστεία δεν επιβάλλεται, αλλά μπορεί να «πάει» σε οποιοδήποτε. Δηλαδή εφαρμόζεται σε οποιονδήποτε άνθρωπο. Μπορεί να την εφαρμόσει ο οποιοσδήποτε.

Παναγιώτης: Φυσικά μπορεί να την εφαρμόσει ο οποιοσδήποτε άνθρωπος, αρκεί να καταλάβει ότι έχει κάποια αρρώστια ψυχοσωματική, δηλ. ευρύτερης φύσεως. Αρρώστια που αφορά τον εσωτερικό του κόσμο. Καταλαβαίνει δηλαδή ότι είναι αλλοτριωμένος, έχει χάσει ένα μέρος του εαυτού του. Είναι, θα λέγαμε, κατά κάποιο τρόπο δυσανάλογα ανεπτυγμένη η προσωπικότητά του και νοιώθει έτσι ότι είναι πνευματικά ασθενής.

Από τη στιγμή που το νοιώθει, επιθυμεί να γίνει πνευματικά υγιής. Ένα πρώτο μέσο που διαθέτουμε είναι η νηστεία. Αυτό βέβαια μέσα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, σε ένα «πακέτο θεραπευτικών μέσων».

Τάσος: Μάλιστα. Αυτή είναι η γνώμη η δική σου για το θέμα «νηστεία». Θα μπορούσες να μας πεις τη γνώμη έχουν οι πατέρες της Εκκλησίας γι’ αυτό το ζήτημα;

Παναγιώτης: Θα μπορούσα να αναφέρω πρόχειρα τη γνώμη του Μεγ. Βασιλείου που έχει ακουστεί σ’ όλο τον κόσμο μέσω των ύμνων, που τονίζει ότι «αληθινή νηστεία είναι η αλλοτρίωση από τα κακά». Δηλαδή τονίζει ότι είναι η ειδική μέθοδος για να ξεφύγουμε, να ξεκολλήσουμε από ό,τι κακό κουβαλάμε μέσα μας. Είτε δηλ. στη σκέψη μας, είτε στην επιθυμία μας, είτε στο ένστικτο.

Να μπορούμε επομένως να μάθουμε να σκεφτόμαστε, να ποθούμε και να απέχουμε από κάθε τι το οποίο είναι βλαβερό, τόσο για τη σωματική και τη ψυχική, όσο και για τη πνευματική μας υγεία. Η αποχή δηλαδή από τη τροφή, δηλαδή η νηστεία, γίνεται για ένα χρονικό διάστημα, μικρό ή μεγάλο, λίγες ώρες, λίγες μέρες ή αρκετές ημέρες.

Έχει σκοπό λοιπόν να μας μάθει να ξεκολλάμε από τη «κατασπάραξη της τροφής». Είναι κάτι ευρύτερο από τη δίαιτα. Δηλαδή όταν έχομε τη τροφή απέναντί μας να τη βλέπουμε με καθαρή σκέψη, με καθαρό πόθο, ώστε να μάθουμε έμπρακτα, ότι καθετί που μπορούμε να το φάμε, να διακρίνουμε αν χρειάζεται να το φάμε.

Τάσος: Αν μας είναι απαραίτητο…

Έχουμε περάσει στο γενικό μέρος. Δίνουμε συνέχεια απ’ αυτό το μεγάλης διάρκειας διάλλειμα… Χρειάζεται λοιπόν να καταλάβουμε τι είναι απαραίτητο ως τροφή.

Παναγιώτης: Απαραίτητο είναι κάθε τι που μας τρέφει. Και δεν είναι απαραίτητο όχι μόνο ό,τι δεν μας τρέφει, αλλά μας δημιουργεί και διάφορα καρκινώματα. Είτε στον οργανισμό μας, αν το δούμε καθαρά σωματικά, είτε σε όλη μας τη ψυχοσωματική ύπαρξη.

Π.χ. δεν απαραίτητο να τρώμε τον άλλο. Δεν είναι απαραίτητο να κλέβουμε. Δεν είναι απαραίτητο να εκμεταλλευόμαστε τον αδύνατο. Δεν είναι απαραίτητο να εκμεταλλευόμαστε και να διαφθείρουμε τη φύση. Δεν είναι απαραίτητο, με άλλα λόγια, να έλθουμε σε μια εχθρική στάση απέναντι στους άλλους ανθρώπους.

Είναι απαραίτητο όμως να έλθουμε σε μια σχέση φιλική. Για να ξεκινήσουμε αυτό το δρόμο, δεν έχουμε παρά να ξεκινήσουμε με μια σχέση φιλική με την ίδια τη τροφή. Άρα λοιπόν η νηστεία είναι η αρχή στον άνθρωπο για να έλθει σε φιλική σχέση με αυτό το πράγμα που έχει άμεση σχέση με τη ζωή του. Δηλαδή με τη τροφή.

Μπορούμε λοιπόν να καταλάβουμε ότι απέχοντας για ένα χρονικό διάστημα από τη τροφή ή τρώγοντας ένα μικρό μέρος από τις ειδικά επιλεγμένες τροφές, ερχόμαστε σε μια ώριμη σχέση με τις τροφές. Αυτή μας δίνει τη δυνατότητα και να τρώμε και να σκεφτόμαστε. Να σκεφτόμαστε και μετά να τρώμε.

Μαθαίνοντας να σκεφτόμαστε για να διατηρήσουμε τον εαυτό μας σε μια κατάσταση, τέλος πάντων, σχετικής ισορροπίας, δεν μπορούμε πια να «τρώμε» και τον άλλον άνθρωπο, τον διπλανό μας. Δεν μπορούμε να θυμώνουμε απέναντι στον άλλον, δεν μπορούμε να τον εκμεταλλευόμαστε, δεν μπορούμε τελικά να χαλάμε αυτή την ισορροπία με την οποία δημιουργούνται οι γνήσιες ανθρώπινες σχέσεις.

Τάσος: Τελικά μαθαίνουμε, με όλη τη σημασία της λέξεως, να είμαστε άνθρωποι.

Παναγιώτης: Μαθαίνουμε τουλάχιστον να είμαστε άνθρωποι.

Τάσος: Τελικά υπάρχει παρεξήγηση όσον αφορά το θέμα νηστεία. Υπάρχει επομένως η κακή και η καλή νηστεία. Εδώ θα έλεγα να μας τα εξηγήσεις λίγο περισσότερο. Να μας τα κάνεις πιο απτά.

Παναγιώτης: Διαβάζοντας τα κείμενα των κατ’ εξοχήν νηστευτών, που είναι οι άγιοι πατέρες και όσιοι της Εκκλησίας, παρατηρούμε ότι μιλούν πάρα πολύ για τη νηστεία με δύο έννοιες. Πρόκειται για την αληθινή και τη μάταιη νηστεία. Ας μιλήσουμε λίγο ακόμα για τις διαφορές τους.

Μια πρώτη διαφορά είναι ότι η αληθινή νηστεία γίνεται με χαρά, γίνεται με όρεξη, τη θέλουμε. Τη νηστεία την άλλη, τη μάταιη μας την επιβάλλουν.

Τάσος: Ποιος μπορεί να μας την επιβάλλει;

Παναγιώτης: Μπορεί να μας την επιβάλλει η κοινωνία, οι γονείς μας. Πολλές φορές και η θεσμική Εκκλησία. Αν μας το περάσει ως «καθήκον». Ως κάτι δηλαδή υποχρεωτικό και όχι ως ένα σχετικά πρόσχαρο και αποτελεσματικό μέσο.

Τάσος: Δηλαδή τη νηστεία μας τη δείχνουν ως ένα καταναγκασμό. Γι’ αυτό έχουμε και πολλά προβλήματα. Εγώ θυμάμαι από τη νεανική μου ηλικία είχα πολλά προβλήματα. Έτσι;

Παναγιώτης: Πραγματικά, όταν η νηστεία γίνεται με καταναγκασμό, και όχι με χαρά και όρεξη, τότε καταλήγει να γίνει μια μάταιη νηστεία. Και φυσικά κάποτε σταματάμε να νηστεύουμε. Μπορούμε βέβαια να διακρίνουμε και άλλες διαφορές. Π.χ. η μάταιη νηστεία είναι συχνά μια νηστίσιμη καλοπέραση. Επιφανειακή, θα λέγαμε, νηστεία.

Τάσος: Για τη μάταιη νηστεία που μιλάγαμε προηγουμένως χαμογελώντας, τα δέκα κιλά καλαμαράκια, έτσι;

Παναγιώτης: Δέκα κιλά καλαμαράκια και δυο κιλά αστακός.

Τάσος: Αυτή είναι μια εκλεπτυσμένη νηστεία, Ας μην αναφερθούμε άλλο σ’ αυτή.

Παναγιώτης: Θα μπορούσαμε να ξεκαθαρίσουμε και άλλες πλευρές, και άλλες διαφορές. Π.χ. η μάταιη νηστεία γίνεται ξαφνικά, σποραδικά, και πάντα την ακολουθεί ένα γερό φαγοπότι, και ένας … «ανθρωποφάγος» άνθρωπος.

Αντίθετα την αληθινή νηστεία την ακολουθεί ένας άνθρωπος πιο ανεκτικός απέναντι στους άλλους και πιο αγαπητός και πιο καλοσυνάτος. Θα μπορούμε να συζητήσουμε ακόμα για το πώς ξεκινάει η αληθινή νηστεία.

Γιατί αυτή ξεκινάει σταδιακά, σιγά-σιγά, με το «μαλακό» και όχι με υπερβολές. Αντίθετα η μάταιη νηστεία αρχίζει ξαφνικά, απότομα και πολλές φορές με τυμπανοκρουσίες.

Τάσος: «Μπαμ και κάτω» δηλαδή…

Παναγιώτης: Καταλαβαίνουμε λοιπόν, ότι η νηστεία είναι ένα προσωπικό και εκκλησιαστικά κοινωνικό γεγονός, ανάλογα με την ιδιοσυγκρασία του καθενός, ανάλογα με τη κατάσταση στην οποία ευρίσκεται, τις δυνατότητες που έχει. Και φυσικά αυτό που είναι το σπουδαιότερο η νηστεία πάντοτε συνοδεύεται και με άλλα θεραπευτικά μέσα.

Για την Εκκλησία μας αυτά ενδεικτικά είναι η αυτοσυγκέντρωση από τη «βοή του κόσμου». Η αποχή από ενέργειες υπερβολικής κοσμικής συγχρώτισης (θεάματα, εκδρομές, κ. λ. π). Είναι ακόμα η προσευχή, η συμμετοχή στα λεγόμενα «μυστήρια».

Όλα αυτά γίνονται με σκοπό να μπορέσει ο άνθρωπος να δει καθαρότερα τον εσωτερικό του κόσμο. Δεν μπορείς δηλαδή να νηστεύεις και να γυρίζεις γύρω-γύρω το τετράγωνο που έχει τέσσερα σουβλατζίδικα, αντί να περιτριγυρίζεις τη συνείδηση σου.

Τάσος: Η καθιέρωση της νηστείας έγινε πάνω κάτω εδώ και δυο χιλιάδες χρόνια, έτσι; Δύο χιλιάδες χρόνια πριν οι ανάγκες του ανθρώπου και ήταν πολύ διαφορετικές απ’ ό,τι σήμερα. Ήταν μάλλον ελάχιστες από, τι οι σημερινές.

Τότε ο άνθρωπος περπατούσε, δούλευε χειρωνακτικά, διάβαζε και έπαιζε με τελείως διαφορετικό ρυθμό απ’ ό,τι σήμερα. Δεν δεχόταν τις προκλήσεις που έχουμε εμείς σήμερα και να πούμε και το τελείως διαφορετικό.

Σήμερα ο άνθρωπος περπατάει από το σπίτι στη πλατεία και έχει να παλέψει με δέκα σουβλατζίδικα στη σειρά και δέκα «φασφουντάδικα» – ταχυφαγεία. Πως θα αντέξει; Πως θα τα ξεπεράσει; Στα σούπερ μάρκετ θα δει τις βιτρίνες φορτωμένες. Θα δει τα πάντα τυλιγμένα και εμφανή. Θα τα βρει όλα μπροστά του και τα πάντα είναι απλά…. ένα χέρι.

Θα το απλώσει, θα τα πάρει, θα πληρώσει και θα φύγει. Τότε ο άνθρωπος δεν τα είχε όλα αυτά. Τότε για να διατηρήσει το κρέας το έβαζε σε κιούπια, σε υπόγεια, τις τροφές σε σεντούκια, σε κελάρια, κλπ. Αυτά τα έζησαν οι γιαγιάδες και οι παππούδες μας.

Ο σημερινός άνθρωπος έχει να αντιμετωπίσει τη «μεγάλη απειλή», που λέγεται σούπερ μάρκετ (υπεραγορά). Μήπως τελικά η Εκκλησία είναι πολύ αυστηρή και προσπαθεί να εφαρμόσει κανόνες δύο χιλιάδες χρόνια αργότερα, που ίσως οι κοινωνικές ανάγκες δεν ανταποκρίνονται πια;

Παναγιώτης: Είναι γεγονός ότι πολλά πράγματα του κοινωνικού μας περιβάλλοντος έχουν αλλάξει. Αλλά είναι ταυτόχρονα γεγονός, και όλοι το ξέρουμε, ότι όλες αυτές οι τροφές που είναι «πακεταρισμένες», πόσες ορμόνες, πόσες τοξίνες και πόσα συντηρητικά έχουν μέσα.

Αν δοκιμάσει κάποιος για λίγο να νηστέψει ή έστω να κάνει δίαιτα, θα καταλάβει μετά τη αξία έχει να επιλέγει πρώτιστα και καλύτερα τις τροφές του. Θα καταλάβει ότι ο αγώνας θα είναι ακόμη μεγαλύτερος, γιατί δεν είναι μόνο οι τροφές που πουλιούνται με το μάρκετιγκ. Είναι πρώτιστα οι ιδέες και ο τρόπος με τον οποίο θα χειριστεί την ίδια του τη ζωή. Γιατί την χειρίζονται άλλοι. Κάποιοι άλλοι αποφασίζουν γι’ αυτόν.

Άρα η νηστεία λοιπόν επιβάλλεται, πάντα με εσωτερική ελευθερία, ακόμη περισσότερο. Επιβάλλεται για να μπορέσει να διατηρήσει ο άνθρωπος τη προσωπικότητά του και το σκοπό της ζωής του.

Η Εκκλησία λοιπόν δεν βάζει θέμα αλλαγής των κανόνων, γιατί άλλαξε η πρόκληση. Αλλά εκείνο που θέτει, είναι το ζήτημα της τέχνης που θα αντιτάξουμε απέναντι στη πρόκληση και όχι η αλλαγή της ίδιας της θεραπευτικής μεθόδου.

Τάσος: Ειδικός τρόπος δηλαδή.

Παναγιώτης: Ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζουμε το νέο περιβάλλον είναι το καίριο ζήτημα και όχι η αλλαγή των θεραπευτικών μέσων.

Τάσος: Ενώ έχουμε τελειώσει το κυρίως μέρος, με τον Παναγιώτη κύριο συζητητή, θα κάνουμε ένα μικρό διάλλειμα, τουλάχιστον πέντε λεπτών, και επανερχόμαστε στους δικούς μας ρυθμούς, με το θέμα της νηστείας. Η άλλη άποψη που λέμε… Και μετά δεν θα αφήσουμε άλλο το Σπύρο να περιμένει…

…Δηλαδή Σπύρο τίθεται και το θέμα της κοινωνικής διάστασης για το θέμα νηστεία, που συζητήσαμε προηγουμένως. Και εδώ πρέπει να μιλήσεις.

Σπύρος: Ναι θα ήθελα να αναφερθώ πάνω σ’ αυτό. Έχουμε φτάσει σ’ ένα παραλογισμό στο ζήτημα της τροφής στο καιρό μας. Έχουμε άλλες ηπείρους να πεινούν και άλλες ηπείρους να υπερ-παράγουν και να υπερ-καταναλώνουν.

Οι βόρειες ευρωπαϊκές χώρες τη εικόνα έχουν; Ας μη γελιόμαστε. Έχουν πρόβλημα παχυσαρκίας, πρόβλημα καρδιοπαθειών, καρκίνων. Τα προβλήματα αυτά κατά κύριο λόγο οφείλονται και στην υπερβολική κατανάλωση τροφών, πέρα και από άλλους συν-υπεύθυνους παράγοντες. Υπερβολική κατανάλωση κυρίως πρωτεϊνούχων τροφών, όπως είναι το κρέας, τα γάλατα, τα λιπαρά.

Λοιπόν, έχομε φτάσει στο οριακό σημείο να καταναλώνουν οι μεν βόρειοι λαοί – Ευρωπαίοι, Αμερικανοί, κλπ – τεράστιες ποσότητες τροφίμων, να παχαίνουν, να αρρωσταίνουν και να πεθαίνουν από τέτοιες αρρώστιες. Από την άλλη έχομε τα παιδιά στις Αφρικανικές χώρες και στις χώρες της Λατινικής Αμερικής να πεθαίνουν από τη πείνα και να μην έχουν τα στοιχειώδη μέσα να τραφούν.

Μόνο να σκεφτούμε τα τεράστια ποσά, μιλάμε για δισεκατομμύρια δολάρια, για να φτιαχτούν αυτά τα ινστιτούτα αδυνατίσματος και τη τεράστια φαρμακοβιομηχανία που φτιάχνει φάρμακα και τροφές αδυνατίσματος. Με αυτά τα χρήματα, αν τα ξοδεύαμε, θα ταΐζαμε τα πεινασμένα παιδιά της Αφρικής. Όχι μόνο θα τα ταΐζαμε, αλλά θα τα σπουδάζαμε, θα τα μορφώναμε και θα είχαμε και ένα κάρο άλλων προσφορών.

Τάσος: Εδώ Σπύρο δημιουργείται και ένα άλλο θέμα: Απ’ ότι γνωρίζω η Ορθόδοξη Εκκλησία έχει προτείνει διακόσιες είκοσι μέρες αποφυγής κρεωφαγίας. Αυτό το χρονικό διάστημα μου φαίνεται απίθανα φανταστικό και μεγάλο, για ένα Άγγλο, ένα Γάλλο, ένα Γερμανό. Τι έχεις να πεις; Δεν νομίζεις ότι είναι πολύ υπερβολικό αυτό;

Σπύρος: Κοίταξε να δεις. Πιστεύω ότι μέσα στη σύγχρονη ζωή που ζούμε, γεμάτη άγχος, στρες, που κακά τα ψέματα δεν γυμναζόμαστε ή ελάχιστα γυμναζόμαστε, ούτε κινιόμαστε, η νηστεία είναι το λιγότερο που μπορούμε να κάνουμε και να προσφέρουμε ως δώρο στον εαυτό μας. Η πολυφαγία και η κρεωφαγία, αν ήταν δυνατόν, θα έπρεπε να είχε εκλείψει τελείως από τη ζωή μας.

Οι παλιοί, που ζούσαν εκατό, διακόσια, τριακόσια χρόνια πριν από μας, τρώγανε μια φορά το μήνα κρέας και δούλευαν σκληρά στα χωράφια. Εμείς, η πλειοψηφία, τρώμε κάθε μέρα ή κάθε δεύτερη μέρα κρέας και μετά καθόμαστε σε ένα γραφείο, μέσα στο καυσαέριο, στο τσιγάρο, μπροστά στη τηλεόραση ως παθητικοί δέκτες. Όλα αυτά τα πράγματα δημιουργούν σωρεία προβλημάτων, ψυχικών και σωματικών στον άνθρωπο.

Παναγιώτης: Εδώ θα μπορούσα να προσθέσω το εξής σημαντικό: Ο Φόιερμπαχ είχε πει ότι «είμαστε ό,τι τρώμε». Άρα λοιπόν όταν τρώμε πολύ κρέας είμαστε «ένα μάτσο κρέας». Λοιπόν, όταν «τρώμε» τους ανθρώπους είμαστε πάλι «ένα μάτσο, πάλι, κρέας».

Το θέμα είναι γιατί οι δυτικοί ή οι βόρειοι λαοί τρώνε τόσο πολύ κρέας, ενώ η Ανατολική εκκλησία, κατά κάποιο τρόπο, προτείνει κάτι διαφορετικό, την μεγάλη αποχή απ’ αυτό; Νομίζω ότι η διαφορά οφείλεται στο εξής: Η κλασσική δυτική παράδοση ξεχωρίζει (σ. σ. ως παλαιότερη αντίληψη και νοοτροπία), το σώμα από τη ψυχή. Δεν θεωρεί ότι υπάρχει και τόσος μεγάλος συσχετισμός. Δηλαδή ότι μπορεί το πνεύμα «να ανεβαίνει, να ανεβαίνει» και το σώμα «να παχαίνει, να παχαίνει».

Η Ορθόδοξη όμως Εκκλησία είναι αρκετά «υλιστική»: Θεωρεί ότι το ένα αλληλεπιδρά στο άλλο. Δεν μπορεί εύκολα να παχαίνει το κορμί και να λεπταίνει η ψυχή.

Τάσος: Ήλθε η σειρά του Ανδρέα, που είναι γεωπόνος. Ας ακούσουμε τη γνώμη του σε όλη αυτή την ιστορία.

Ανδρέας: Βρισκόμαστε σε μια εποχή προσωπικού παραλογισμού πάνω στο ζήτημα της κατανάλωσης. Υπερ-καταναλώνουμε ως πρόσωπα, αλλά και τα κράτη υπερ-καταναλώνουν, αναπτύσσοντας ένα συλλογικό εγωισμό, με αποτέλεσμα κατόπιν να υπερ-παράγουν.

Έτσι έφτασε στο σημείο η Ε.Ο.Κ. (σ.σ. η προηγούμενη δομή της Ευρωπαϊκής Ένωσης ) λόγω υπερ-παραγωγής των κρεάτων με ειδικό νομοσχέδιο να αποφασίζει να σκοτώνονται και πετιούνται τα ζώα, αντί να στέλνει το πλεονάζον κρέας στους φτωχούς λαούς της Αφρικής.

Φτάσαμε επίσης στο σημείο, πολλοί παραγωγοί να παράγουν κρέας με τεχνικά μέσα, όπως ορμόνες ή με χρήση φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων σε έντονο βαθμό. Φθάσαμε ακόμα σε ένα σημείο, που χρησιμοποιούνται φυτοφάρμακα ακόμη ελάχιστο χρόνο πριν δώσουν στη κατανάλωση τη παραγωγή τους, ακριβώς λόγω της μεγάλης υπερ-κατανάλωσης, στους καταναλωτές, με τραγελαφικά αποτελέσματα. Δηλαδή αναφέρομαι στην εμφάνιση των καρκίνων και των άλλων ασθενειών.

Στο σημείο αυτό θα αναφερθώ στο ζήτημα της βιοτεχνολογίας, μέσω της οποίας «έχομε» παρέμβει στα γονίδια, «έχομε» παρέμβει στα χρωματοσώματα και έχουμε έτσι αλλοιώσει την οργανική φύση.

Έτσι, δημιουργώντας υπερ-κατανάλωση, προσπαθούμε να επέμβουμε στη φύση, αλλοιώνοντας τη και δημιουργώντας «τέρατα» ζώα, κ.ά. Καιρός είναι, λοιπόν, να συμφιλιωθούμε με τη φύση, να συμφιλιωθούμε με τους συνανθρώπους μας και έτσι να συμφιλιωθούμε με τον εαυτό μας.

Τάσος: Όπως όμως και να το κάνουμε ο σύγχρονος Έλληνας είναι στο εδώλιο, κατηγορούμενος για την πλεονεξία του, την απληστία του, τον υπερ-καταναλωτισμό του, κλπ. Όπως όμως και να το κάνουμε, από την άλλη, η παράδοση της νηστείας κρατιέται ακόμα στη χώρα μας. Μεγάλη εβδομάδα και ο Έλληνας νηστεύει. Τι έχεις να μας πεις Παναγιώτη;

Παναγιώτης: Ο σύγχρονος Έλληνας νηστεύει τη Μεγάλη Εβδομάδα τουλάχιστον. Στα υπόγεια ρεύματα της ψυχής του συμπάσχει και καταλαβαίνει τι σημαίνει ζωή και θάνατος. Θάνατος και Ζωή. Καταλαβαίνει τις διαβουλεύσεις του κατεστημένου και τη προδοσία του Ιούδα, ημέρα Τετάρτη. Καταλαβαίνει την αποτίμηση του Χριστού για τριάντα δίφραγκα.

Συμπάσχει γιατί ο Χριστός μπορούσε να πεθάνει, και να νικήσει αυτό το θάνατο. Χωρίς καν να έχει φταίξει σε τίποτα, καταργώντας αυτό που βασανίζει τους ανθρώπους. Και ο Έλληνας μπορεί να καταλάβει τι σημαίνει να πεθάνεις και μετά να αναστηθείς. Γιατί ο ίδιος έχει πεθάνει πολλές φορές και έχει αναστηθεί. Έχει βιώσει αυτούς τους διαδοχικούς θανάτους – αναστάσεις.

Ο σύγχρονος Έλληνας, έστω και για λίγες μέρες, νηστεύει για θέλει να κατανοήσει τα γεγονότα αυτά μέσα από τα βάθη του κορμιού του – γιατί ο Ορθόδοξος Έλληνας κατά βάθος είναι και υλιστής, όπως είπαμε και προηγούμενα. Νηστεύει γιατί θέλει να διαμαρτυρηθεί, να κάνει δηλαδή μια απεργία πείνας, απέναντι αυτή την άδικη σταύρωση του Χριστού, ημέρα Παρασκευή.

Ταυτόχρονα θέλει να αποδείξει, με το αρνί που θα σουβλίσει το Πάσχα, ότι αυτή η άδικη σταύρωση του Χριστού, δεν ήταν τίποτα άλλο, παρά η αρχή για την Ανάστασή Του. Χορεύει και τραγουδά, απότομα και αρκετά για πρώτη φορά, μετά από μια συνήθως εξαντλητική νηστεία.

Τάσος: Φίλοι ακροατές, ακούσαμε πράγματα από το Παναγιώτη, που γνώριζαν μόνο οι φανατικοί του είδους θα λέγαμε, γιατί δηλαδή νηστεύουμε Τετάρτες και Παρασκευές. Και όχι Δευτέρα και Σάββατο. Λύθηκε κι αυτή η απορία…

Φτάνοντας στο τέλος αυτής της συζήτησης, θα κάνω και μια τελευταία ερώτηση, λίαν νηστίσιμη και αρκετά καρφί: «Επιτρέπεται σε περίοδο αυστηρότατης νηστείας, είμαστε ήδη στο μέσον της Μεγάλης εβδομάδος, επιτρέπεται λέω να ακούμε τουλάχιστον … «Ράδιο Γάμα»;

Παναγιώτης: Να νηστέψουμε από τα κρατικά ΜΜΕ (σ.σ. τότε δεν υπήρχαν ιδιωτικά ΜΜΕ, παρά ελάχιστοι ερασιτεχνικοί ιδιωτικοί ραδιοφωνικοί σταθμοί), να νηστέψουμε από τις βιντεοκασέτες, και να ακούσουμε λίγο «Ράδιο Γάμα», ώστε να μη πεθάνουμε από … ραδιοφωνική πείνα.

Τάσος: Ευχαριστούμε πολύ. Καλό Πάσχα.

Παναγιώτης: Επίσης σε όλους τις φίλες και φίλους ακροατές.

Τάσος – αποφώνηση: Κυρίες και κύριοι, η ενημερωτική συζήτηση για τη νηστεία μόλις τελείωσε. Να ευχηθώ στο Παναγιώτη, το Σπύρο και τον Ανδρέα, ότι καλύτερο μπορεί να περάσει από το μυαλό τους. Τις καλύτερες ευχές μου τους στέλνω.

Ελπίζω η πλεονεξία τους να μη τους παρασύρει και να μου αφήσουν και εμένα κάποιο μεζέ για την Κυριακή, μετά από μακρύ και κουραστικό ταξίδι που θα έχω κάνει. Θα τον έχω ανάγκη.

Κύριοι σας ευχαριστώ [2].

[1] Η συζήτηση – συνέντευξη ακούστηκε στις 14-04-1987 την Μεγάλη Τετάρτη, ώρα 15.00 έως 16.00 από εκπομπή του τότε ερασιτεχνικού πατρινού «Ράδιο Γάμα». Δόθηκε στο ραδιοφωνικό παραγωγό Τάσο Π. από τους Παναγιώτη M, Σπύρο Φ. και Ανδρέα E. και γράφτηκε τη νύχτα προς Μεγάλη Τετάρτη.

[2] Η απομαγνητοφώνηση και η απόδοση στο γραπτό λόγο έγινε από τον Π. Α. Μ., τη Μεγάλη Τετάρτη και τη Μεγάλη Πέμπτη, 19 και 20 Απρίλη του 2006.

3 Σχόλια

  1. […] βακτηρία μπορεί να χρησιμοποιηθεί μια ενδιαφέρουσα συζήτηση για τη νηστεία, που έγινε πριν 21 χρόνια και ακούστηκε από ραδιόφωνο […]

  2. Ωραία και ενδιαφέρουσα η συζήτηση. Και αφορμή για κάποιες παρεμφερείς και ενδεχομένως παραπέρα σκέψεις.

    Νηστεία, κατά τη γνώμη μου, είναι – πέρα απ’ τα όσα ειπώθηκαν – και η απόδραση απ’ τη ρουτίνα της κατεστημένης πραγματικότητας:
    Συνήθως βλέπουμε τη νηστεία υπό το πρίσμα της προσωπικής μας, εσωτερικής, κάθαρσης. Και σταματάμε ως εκεί. Ενώ η νηστεία μας στέλνει-κατά τη γνώμη μου-και το μήνυμα της κοινωνικής κάθαρσης.

    Ο αγώνας πρέπει να είναι και «προς τα μέσα» και «προς τα έξω». Γιατί το ένα δεν μπορεί – κατά τη γνώμη μου – να είναι γνήσιο, χωρίς το άλλο. Τουλάχιστο για μας, που είμαστε μέλη του κοινωνικού συνόλου και συμμετέχουμε στο κοινωνικό γίγνεσθαι.

    Λέγεται συνήθως: «Αν ο καθένας φτιάξει τον εαυτό του, τότε θα διορθωθεί και η κοινωνία». Αυτός ο μονοχνωτισμός και ομφαλοσκοιπισμός είναι ένα πρόσχημα για την λιποταξία μας απ’ το κοινωνικό μας χρέος. Αλλά κι απ’ το εκκλησιαστικό. Γιατί, όπως έχει ειπωθεί extra ecclesiam nulla alus (=έξω απ’ την εκκλησία καμιά σωτηρία).
    Κι όχι μόνο λιποταξία είναι αλλά και αυτομόληση προς το στρατόπεδο του εχθρού. Αφού πολυειδώς και πολυτρόπως συμμετέχουμε στο απάνθρωπο παιχνίδι και την ανθρωποφαγία σε βάρος των κοντινών αλλά και των μακρινών μας «πλησίον».

    Η νηστεία, λοιπόν, έρχεται να μας βγάλει – συν τοις άλλοις – απ’ το καβούκι μας, απ’ την ναρκισσιστική μας αυτάρκεια, απ’ τη ρουτίνα της βόλεψής μας. Και να μας βοηθήσει «να πάρουμε είδηση» για το τι γίνεται και τι διαδραματίζεται σε βάρος κάποιων συνανθρώπων μας.

    Και να μας πει ότι ως άνθρωποι και ιδιαίτερα ως ως χριστιανοί, μέλη μιας ευνομούμενης – υποτίθεται – κοινωνίας και χριστιανικής Εκκλησίας, έχουμε χρέος να συνειδητοποιήσουμε και ν’ αναλάβουμε τις ευθύνες, που έχουμε.

  3. @ παπα-Ηλίας Υφαντής

    Μου άρεσε το σχόλιό σου. Συμφωνώ και επαυξάνω.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: