• Η αρχή είναι το ήμισυ του παντός… πάντα!

  • Η Αποικία μας επί τα ίδια λημέρια!!!

  • Που και που περνόντας και από το Facebook

  • Επικοινωνία

  • PageRank

    Free Google PageRankChecker Script
  • Ανά την υφήλιο από 9-2-09

    free counters
  • Παγκόσμια όραση από 30-9-08

  • Εσείς τώρα είστε στην παρέα μου

    website stats
  • Επισκέψεις φίλων και περαστικών

    • 605,083 μελέτες ή ματιές από 10-11-2007
  • οι ερχόμενοι μετά πολλών επαίνων

    free web stats
  • Φρέσκα σχόλιαααα…

    Ιωάννης της Κροστάνδ… στο Ιωάννης της Κροστάνδης ο άγιος…
    Ιβάν ο οχληρός στο Ιωάννης της Κροστάνδης ο άγιος…
    Chaturbate στο Να μην χάσουμε τα πάθη – Να τα…
    Βασιλικη στο Οι τελευταίες θετικές εξελίξει…
    Wag the Dog: Το μετα… στο Περί γάμου στη Μεγάλη Σύνοδο τ…
    manitaritoubounou στο Γάμος εν γένει και ορθόδοξος χ…
    Ιβάν ο οχληρός στο Γάμος εν γένει και ορθόδοξος χ…
    Ηθικισμός στην Ορθοδ… στο Να μην χάσουμε τα πάθη – Να τα…
    Κριτικά υποστηρικτικ… στο Δυνατότητες και κίνδυνοι στην…
    Ιβάν ο οχληρός στο Οι βασικοί άξονες του Μισθολογ…
    Στέργιος (Αλέξανδρος… στο Το άτομο ως «ομφάλιος λώρος» τ…
    Το Zωντανό Iστολόγιο… στο Να μην χάσουμε τα πάθη – Να τα…
    Χρηματίτες, στεφανίτ… στο «Παραδοσιακό» αλώνισμα στην Κέ…
    Yiannis Zagos στο Ο Δαρβίνος, ο Σεραφείμ Ρόουζ κ…
    manitaritoubounou στο Ο Δαρβίνος, ο Σεραφείμ Ρόουζ κ…
  • Καλά, μ΄αυτά φάγατε το χρόνο σας αυτές τις μέρες;

  • Του μήνα μας, μέρες λόγου και σιωπής

    Νοέμβριος 2007
    Κ Δ Τ Τ Π Π Σ
        Δεκ. »
     123
    45678910
    11121314151617
    18192021222324
    252627282930  
  • Τα τελευταία σφυρίγματα του τραίνου

  • Πρώτες κουβέντες στο Μανιτάρι του Βουνού

  • RSS Φιλαλήθης / Philalethe00

  • RSS Εκπαιδ. Παρέμβαση Αχαΐας

  • RSS Τσουκνίδα θεολογική

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Ἀγαθὸν τὸ ἐξομολογεῖσθαι…

  • RSS Κόκκινη Πιπεριά

  • RSS π. Λiβυος

  • RSS Στον ίσκιο του Ήσκιου

  • RSS ο Σα της Στροφής

  • RSS Άλιος φίλος

  • RSS Ιδιωτική Οδός

  • RSS Το ζωντανό ιστολόγιο

  • RSS Το βλέμμα κάθε Βδομάδας

  • RSS Black Cat ★ Red Cat

  • RSS Το μικρό κελλάρι

  • RSS Η ΣΠΗΛΙΑ ΤΟΥ ΝΟΣΦΕΡΑΤΟΥ

  • RSS Πόντος και Αριστερά

  • RSS Απλή και ήσυχη ζωή…

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • Ανασκαφές στο ορυχείο μας

  • Ομάδες μανιταριών στο καστανόδασος των αναστεναγμών

  • a

  • Ενώ σας καλώ κοντά μου, εσείς πάτε μακρυά μου

  • Μεταστοιχεία

  • RSS Κίν. Υπεράσπισης προσφύγων-μεταναστών Αχ

  • RSS ΚΥΝΟΚΕΦΑΛΟΙ

  • RSS Το εγκόλπιο του Ναύκο

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Πατρινή εκπ. Γκρίνια

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Εξαποδώ

  • RSS Καλλιτεχνική πατρινή διάδραση

  • RSS Θεαμαπάτες & Δικτυώματα

  • RSS OMADEON

  • RSS Ιθαγενείς

  • RSS utopia vs pragma

  • RSS GREEK RIDER

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Herr K.

  • RSS Άρωμα Ασίας πατρινής

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Το κονάκι του Αντώνη

  • RSS α-εργώδες

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS οοδε-Ιστολόγιο

    • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.
  • RSS Θεολογία Ζάντε – περιβάλλοντος

  • RSS Theoprόvlitos

  • RSS Ardalion’s Weblog

  • RSS ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ

Αναδιανεμητικό ή κεφαλαιοποιητικό σύστημα;

 

α. Εισαγωγή

 

Στο πλαίσιο της νέας καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης – νεοφιλελευθερισμού και των επιταγών του Διευθυντηρίου της Ε.Ε., το ασφαλιστικό – συνταξιοδοτικό σύστημα αποτελεί ένα ακόμα κεντρικό άξονα αποδόμησης. Η στρατηγική τους αφορά την πλήρη διάλυση του κοινωνικού του χαρακτήρα (αναδιανεμητικό σύστημα αλληλεγγύης με κρατική εγγύηση) και τη πλήρη αποθέωση της ατομικής ευθύνης της νεολαίας, των ανέργων, των ημιαπασχολούμενων, των εργαζομένων και των συνταξιούχων (ανταποδοτικό-κεφαλαιοποιητικό σύστημα) μέσα στο χρόνο μιας γενιάς – 30 χρόνια. Πρόκειται για την «μετάβαση από σύστημα καθορισμένων παροχών σε αυτό καθορισμένων εισφορών» ή αλλιώς «μετάβαση από το κράτος πρόνοιας στην αγορά πρόνοιας».

Πέρα από την αφαίμαξη των ταμείων με τα «θαλασσοδάνεια» πριν το 1990 (άτοκη χρήση των τότε ανθηρών αποθεματικών με υψηλό πληθωρισμό από επιχειρήσεις κλπ, με κλοπή άνω των 75 δις €), της χρηματιστηριακής τους εκμετάλλευσης επί Κ. Σημίτη, τα δομημένα ομόλογα επί Κ. Καραμανλή, έχουμε εισφοροδιαφυγές και εισφοροαπαλλαγές πάνω από 8 δις €, άρνηση των υποχρεώσεων του κράτους (με τους δικούς του νόμους Σιούφα, Ρέππα κλπ) 8,7 δις €… Ταυτόχρονα, ενώ θα έπρεπε να έχουμε διμερή χρηματοδότηση (3/9 εργαζόμενοι, 6/9 εργοδότες) οδηγηθήκαμε στην τριμερή (από 3/9 για εργαζόμενους εργοδότες και κράτος), με μόνους συνεπείς τους εργαζόμενους!!!

Στη χώρα μας η ευθεία αποδόμηση αρχίζει επί Κ. Μητσοτάκη (1990) με τους ν. 1902/90 (Γιαννάκου) και κυρίως 2084/92 (Σιούφα). Την ίδια περίοδο ο παραγόμενος συλλογικός μας πλούτος σε Ε.Ε. και Ελλάδα έχει ρυθμό αύξησης κατά μ.ο. περί το 4%, που σημαίνει ότι σε περίπου 25 χρόνια θα έχουμε διπλασιασμό. Και ενώ θα έπρεπε – από πλευράς δικαίου – να αυξηθούν από τότε οι βασικοί μας μισθοί, να μειωθεί ο εργάσιμος χρόνος και οι ασφαλιστικές μας εισφορές, συνέβησαν τα ακριβώς αντίθετα.

Η Αυτόματη Τιμαριθμική Αναπροσαρμογή (ΑΤΑ) καταργήθηκε στους μισθούς, αυξήθηκαν οι ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένων, καθηλώθηκαν οι βασικοί μισθοί και αυξήθηκε ο εργάσιμος χρόνος. Ταυτόχρονα διευρύνθηκαν οι ελαστικές σχέσεις εργασίας (συμβασιούχοι, εποχικοί, ωρομίσθιοι, ενοικιαζόμενοι, τετραωρίτες, κλπ). Κατάφεραν να κατακερματίσουν τους εργαζόμενους σε «ώριμους» (εργαζόμενοι πριν το 1982), «ανώριμους» (1982-1992) και «μαύρους» (μετά το 1992). Χαρακτηριστική είναι και η μετονομασία του Υπ. Εργασίας σε Απασχόλησης, μετά τις εθνικές του 2004 εκλογές επί Κ. Καραμανλή. Έχουμε λοιπόν ως εργατικό κίνημα υποστεί μια ήττα.

Στην επόμενη φάση, το σύστημα έχασε μετά τον ξεσηκωμό ενάντια στο ν. Γιαννίτση (2000-2001), που σάρωνε πολλά, αλλά η μη ανάπτυξη σταθερού και ανεξάρτητου κινήματος, οδήγησε σε συμβιβασμό με το ν. 3029/2002 (Ρέππα, με τη στήριξη Πολυζωγόπουλου – ΓΣΕΕ) και ν. 3232/04 (διαδοχική ασφάλιση). Ήδη από την 1/1/2008 αρχίζει η παραπέρα μείωση των συντάξεων έως και 15% στην πλήρη εφαρμογή του).

Η «νέα διακυβέρνηση» του Κ. Καραμανλή προωθεί την παραπέρα αποδόμηση. Με την «προίκα» των 15 τελευταίων χρόνων, ο σχεδιασμός τους ετοιμάζει ένα νέο ισχυρό σοκ. Το μέγεθος και η έντασή του στην περίοδο που περνάμε θα εξαρτηθεί από το βαθμό:

α) Της ιδεολογικής τους κυριαρχίας και τρομοκρατίας πάνω μας, με μια σειρά από μύθους, όπως ότι: «στην κοινωνική ασφάλιση δεν μπορεί να υπάρξει μόνιμη λύση», «θα καταρρεύσουν τα ταμεία», «έχουμε αύξηση της ενεργούς γήρανσης», «η δημογραφική απειλή είναι αιτία της σημερινής κρίσης», «η αδιαμφισβήτητη αξιοπιστία των αναλογιστικών μελετών των σοφών», «με την αύξηση των γενικών ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης επηρεάζονται και οι ατομικές αποφάσεις αποχώρησης από την υπηρεσία με ανάλογη επιβράδυνση», «ο βαθμός ανταγωνιστικότητας μιας εθνικής οικονομίας συναρτάται και εξαρτάται από το ύψος των κοινωνικών δαπανών του αντίστοιχου κρατικού προϋπολογισμού», «θα πρέπει πρώτα να δυναμώσουμε την οικονομία για να μπορούμε να ασκήσουμε μετά αποτελεσματικότερη κοινωνική πολιτική», «με την ψήφιση ενός νόμου λύεται το αντίστοιχο πρόβλημα», «η αύξηση της φορολογίας επιβαρύνει το σύνολο των πολιτών», κλπ.

β) Της αποκάλυψης της αφαίμαξης των αποθεματικών των ταμείων και κεφαλαιοποίησής τους και των ζητημάτων που αφορούν την τριμερή χρηματοδότηση.

γ) Της κατάδειξης για την απόλυτα μονομερή πολιτική του κράτους υπέρ των πλουτοκρατών – μεγαλοεπιχειρηματιών, της αποδοχής των εισφοροδιαφυγών (έως 21% φέτος), των εισφοροαπαλλαγών, των εισφοροκλοπών τους, τη μαύρη εργασία και την καθήλωση των βασικών μας μισθών. Την απόδειξη ότι όχι μόνο δεν γίνεται δίκαιη αναδιανομή του πλούτου, αλλά δεν δίνεται διόλου μερίδιο ούτε από την αύξησή του.

δ) Της ωριμότητας της ιδεολογικής αντεπίθεσης των ζωντανών δυνάμεων εργασίας και νεολαίας αφενός και της προώθησης αιτημάτων με χαρακτηριστικά μιας ευρύτερης δυνατής συμπαράταξης, της αγωνιστικής συσπείρωσης και της ρωγμής στους νόμους που ήδη έχουν περάσει, αφετέρου.

ε) Της ανάσχεσης του δουλοκτητικού τρόπου εκμετάλλευσης των μεταναστών ως εργαζομένων και της συνήθως ανασφάλιστης εργασίας τους (με κρατική ενθάρρυνση).

στ) Της κινηματικής συνένωσης του κατακερματισμένου εργασιακά λαού (νεολαία, άνεργοι, ημιαπασχολούμενοι, εργαζόμενοι, μικροί ελεύθεροι επαγγελματίες ή επιχειρηματίες, αγρότες, ώριμοι και μη).

ζ) Της ανάσχεσης της ενσωμάτωσης των γραφειοκρατικών τριτοβάθμιων συνδικάτων (ΑΔΕΔΥ- ΓΣΕΕ-ΠΑΣΕΓΕΣ κλπ) με κίνημα κυρίως από «τα κάτω».

η) Της άρνησης του κατακερματισμού του κινήματος των υποκειμένων της ζωντανής εργασίας (α/βάθμια σωματεία-ομοσπονδίες, ΠΑΜΕ, Πρωτοβουλίες) στα διάφορα επίπεδα αγωνιστικής σύγκλισης.

Θεωρούμε ότι μεσοπρόθεσμα – μέχρι την σχεδιαζόμενη καθιέρωση του απολύτως ανταποδοτικού – κεφαλαιοποιητικού συστήματος – θα επιχειρήσουν να περάσουν προηγουμένως από το συνταξιοδοτικό ενδιάμεσο σύστημα των «τριών πυλώνων» τύπου ΟΓΑ, που στην ουσία είναι ένας πυλώνας με δύο επικουρικούς:

1ος Μιας ελάχιστης κύριας ασφάλειας που θα έχει δημόσιο – καθολικό χαρακτήρα και η οποία στο μέλλον θα αποτελεί το «δίκτυ» μας, όταν θα καταρρέουν οι ασφαλιστικές εταιρείες τύπου Enron.

2ος Μιας επικουρικής που θα είναι κλαδική ή διακλαδική και θα «τζογάρεται» σε χρηματιστήρια, ομόλογα και ομόλογα ομολόγων.

3ος Μιας επαγγελματικής – ιδιωτικής, με προαιρετικό χαρακτήρα, που θα έχει τη μορφή συμβολαίων, κυρίως ομαδικής ιδιωτικής ασφάλισης. Το κράτος στο πλαίσιο αυτό προπαγανδίζει ήδη το εφεύρημα της «εθνικής σύνταξης» ή αλλιώς την «ελάχιστη εγγυημένη σύνταξη» … πείνας.

Θεωρούμε ακόμα ότι έτσι ερμηνεύεται και το ασφαλιστικό μέρος του συστήματος (αυξήσεις στις κρατήσεις κλάδου ασθένειας, αυξήσεις σε εξετάσεις προληπτικής ιατρικής, ασθενειών, θεραπείας, νοσηλείας, φαρμάκων) οι οποίες ήδη έχουν αρκετά επιβαρυνθεί με την καθήλωση του ΕΣΥ, ΙΚΑ και τις λίστες φαρμάκων.

Τα τελευταία «επιστημονικά πορίσματα» αναφέρουν πως «χρειάζεται μια πιο αποφασιστική τομή στο ελληνικό ασφαλιστικό σύστημα». Η επιμονή των εισηγητών στα μέτρα σοκ που «πρέπει» να παρθούν, επιβεβαιώνουν τη διαπίστωση ότι ο ανεμοστρόβιλος της ριζικής αντιδραστικής τομής στο κοινωνικό-ασφαλιστικό σύστημα θα περιλαμβάνει, όχι απλά κάποιες διορθωτικές παρεμβάσεις, αλλά «μια πιο ποιοτική ανασυγκρότηση στη φιλοσοφία και τις επιμέρους πλευρές που συνθέτουν το ασφαλιστικό καθεστώς».

Σίγουρα όμως σχεδιάζουν σύντομα την εξίσωση προς τα κάτω αδρών – γυναικών, παλαιών και νέων ασφαλισμένων, νέα κατηγορία για τη νέα γενιά ασφαλισμένων, θεσμοθέτηση κινήτρων «εθελοντικής» παραμονής στην εργασία μετά τα 65, «επανακαθορισμό» των βαρέων και ανθυγιεινών, «επανεξέταση» των αναπηρικών συντάξεων, «ενοποίηση» των ταμείων προς τα κάτω (τύπου ΙΚΑ), «εξυγίανση» των κλάδων ασθένειας…

Σχεδιάζουν δηλαδή: Λιγότερα χρήματα στη σύνταξη, μικρότερους (βασικούς) μισθούς, αργότερα για τη συνταξιοδότηση, περισσότερη ανεργία, χειρότερα για την περίθαλψη και την πρόνοια, περισσότερες κρατήσεις, «ενοποιήσεις» προς τα κάτω, μείωση βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων …

 

β. Οι βαθύτεροι στόχοι του κεφαλαίου

Η παρέμβαση του κεφαλαίου στο ζήτημα της ασφάλειας (περίθαλψη, σύνταξη) της ζωντανής εργασίας δεν αφορά μόνο μια μόνο μάχη μεταξύ τους, αλλά ένα μακρόχρονο πόλεμο.

Αυτός ο πόλεμος έχει στρατηγικούς στόχους για κάθε αντιτιθέμενο, όπως βεβαίως έχει όλα εκείνα τα στοιχεία μακροπρόθεσμης προετοιμασίας των αντιπάλων για την διεξαγωγή του. Η προετοιμασία λοιπόν και των δύο, είναι απαραίτητα ιδεολογική, πολιτική και οργανωτική.

Όμως οφείλουμε, μιλώντας από την πλευρά της ζωντανής εργασίας, πως η προετοιμασία των δυνάμεων του κεφαλαίου και στα τρία επίπεδα προηγείται κατά πολύ εκείνης των δυνάμεων της εργασίας (όχι μόνο σε τοπικό, αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο).

Σε σχέση με το στόχο, το κεφάλαιο θέλει να αντικαταστήσει τα αναδιανεμητικά συστήματα με κεφαλαιοποιητικά. Τι σημαίνει αυτό; Τα αναδιανεμητικά συστήματα στηρίζονταν στην αρχή της ισότητας εισοδήματος μεταξύ εργαζομένων και συνταξιούχων. Τα κεφαλαιοποιητικά – ανταποδοτικά συστήματα στηρίζονται στην κεφαλαιοποίηση των εισφορών (από όπου κι αν προέρχονται), δηλαδή από την απόδοση της διαρκούς κυκλοφορίας αυτών των κεφαλαίων.

Αυτό βεβαίως σημαίνει εγκατάλειψη της αρχής της ισότητας εισοδήματος εργαζόμενων – συνταξιούχων και σύνδεση της σύνταξης με την απόδοση των κεφαλαίων των εισφορών, που οδηγεί θεωρητικά από το να χάσει ο συνταξιούχος την σύνταξή του (περίπτωση Enron) μέχρι να παίρνει σύνταξη μεγαλύτερη απ’ ότι θα έπαιρνε με βάση το αναδιανεμητικό σύστημα (σε περίπτωση που τα κεφάλαια των εισφορών θα έχουν μεγάλες αποδόσεις). Το τελευταίο βεβαίως μοιάζει με τις προσδοκίες που έτρεφαν οι αποταμιευτές που αποφάσισαν να τζογάρουν (κεφαλαιοποιήσουν) τις οικονομίες τους και θα πραγματοποιηθεί, όσο πραγματοποιήθηκε και γι’ αυτούς…

Δύο βασικοί τύποι αναδιανεμητικών συστημάτων εφαρμόστηκαν τα τελευταία 50 χρόνια:

α). Το Αγγλοσαξονικό, όπου την κύρια σύνταξη απέδιδε το κράτος για όλους, μέσω του προϋπολογισμού, αντλώντας τους πόρους του από τα εισοδήματα και τα κέρδη.

β). Το Γαλλογερμανικό, όπου την δομή των ταμείων κύριας σύνταξης χρηματοδοτούσαν οι εισφορές εργοδοτών 2/3 και εργαζομένων 1/3.

Βεβαίως υπήρχαν μικτά συστήματα, όπως στην χώρα μας, όπου δεν υπήρχε ταμείο κύριας σύνταξης στους δημόσιους υπάλληλους, αλλά μόνο η λογιστική αναφορά του στις μισθολογικές καταστάσεις. Ιδιαίτερα για τους εκπαιδευτικούς μέχρι πρόσφατα δεν υπήρχε ούτε αυτό, αφού το κράτος από την 10ετία του ’50 είχε δεσμευτεί να καταβάλλει τις εισφορές του εργαζόμενου (εκτός από εκείνες του εργοδότη) έναντι αυξήσεων, που δεν δόθηκαν.

Στην πραγματικότητα, δηλαδή το κράτος – εργοδότης κατέβαλλε συντάξεις μέσω του προϋπολογισμού. Εκμεταλλευόταν δηλαδή τις εισφορές (εργοδότη και εργαζόμενου) όλα τα χρόνια της εργασιακής ζωής του εργαζόμενου, όπως νόμιζε, έχοντας την δέσμευση να καταβάλλει την σύνταξη βάσει της αρχής της ισότητας εισοδήματος εργαζομένου – συνταξιούχου. Εξ αυτού προκύπτει ότι η κύρια σύνταξη πρέπει να αποτελεί το 80% των αποδοχών του τελευταίου μήνα εργασίας.

Είτε στον ιδιωτικό τομέα, όπου υπήρχαν ταμεία κύριας και επικουρικής ασφάλισης (ΙΚΑ, ΝΑΤ, και άλλα μικρότερα), είτε στο δημόσιο, που υπήρχαν ταμεία μόνο επικουρικής ασφάλισης (Αρωγής, Προνοίας, κλπ), ενώ τους πόρους της κύριας ασφάλισης (όπως είπαμε) διαχειρίζονταν άμεσα το κράτος, η συμπεριφορά του απέναντι σ’ αυτή την περιουσία των εργαζομένων ήταν αναίσχυντη!!! Τα αποθεματικά όλων των ταμείων διατηρούσε άτοκα μέσω της Τράπεζας της Ελλάδος μέχρι τα μέσα της 10ετίας του ’80, ενώ αυτά χρηματοδοτούσαν τις δραστηριότητες του μεγάλου κυρίως κεφαλαίου… Η καταλήστευση των πόρων των ταμείων έχει πολλαπλώς υπολογιστεί και υπερβαίνει τα 24 τρις δρχ, ενώ μόνο η τελευταία απελευθέρωση του 23% των διαθεσίμων των ταμείων για μπίζνες στο χρηματιστήριο, οδήγησε σε χασούρα 600 δις δρχ την μια χρονιά και 500 δις δρχ την άλλη!!!

Παρ’ όλα αυτά, βάσει της αναδιανεμητικής αρχής, το κράτος ήταν υποχρεωμένο να εγγυηθεί την ισότητα εισοδήματος εργαζομένων – συνταξιούχων. Επομένως είτε είχαν οι πόροι των ταμείων καταληστευτεί, είτε όχι, η σύνταξη έπρεπε να καταβληθεί. Το μόνο όπου μπορούσε να κάνει η εξουσία ήταν να υποτιμήσει την αξία της, αλλά αυτό σήμαινε και υποτίμηση της αξίας του άμεσου μισθού. Βέβαια και σ’ αυτό είχαν βρεθεί λύσεις με την χρήση των επιδομάτων, δηλαδή ο άμεσος μισθός του εν ενεργεία εργαζόμενου αυξάνονταν με επιδόματα, που δεν έμπαιναν στην σύνταξη, αλλά και αυτό προσέκρουε σε κάποια όρια.

Η εγκατάλειψη λοιπόν της αναδιανεμητικής αρχής και η αποδοχή αυτής της εγκατάλειψης είναι ο κύριος στόχος της αναδιάρθρωσης των ασφαλιστικών συστημάτων. Ο δεύτερος και εξ ίσου κύριος στόχος είναι η μετάβαση σε κεφαλαιοποιητικά συστήματα, ή αλλιώς, συστήματα ασφαλιστικών δικαιωμάτων. Σ’ αυτή τη φράση «κρύβεται» ένα νέο αστικό φαντασιακό, που περιλαμβάνει την κεφαλαιοποίηση της περιουσίας και των διαθέσιμων των ασφαλιστικών ταμείων, ανεξάρτητα από το αν είναι ταμεία κύριας ή επικουρικής ασφάλισης.

Περιλαμβάνει δηλαδή το βασικό καπιταλιστικό φαντασιακό, που συνίσταται στο ότι όλη η κοινωνία (κάθε τομέας της) πρέπει να λειτουργεί με τη δομή της επιχείρησης, όπου η μόνη της ελπίδα να συνεχίσει να υπάρχει είναι η βιωσιμότητά της σε συνθήκες αγοράς. Σ’ αυτή τη φαντασιακή προβολή περιλαμβάνει και το κράτος. Είναι χαρακτηριστικές οι δηλώσεις των υπεύθυνων του Δ.Ν.Τ. για την Αργεντινή: «Πρέπει να συνηθίσουμε στην ιδέα, ότι και τα κράτη είναι επιχειρήσεις, που κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί την βιωσιμότητα τους, εκτός από τα ίδια».

Ας προσπαθήσουμε να προσεγγίσουμε λίγο καλύτερα την πορεία ανάπτυξης αυτής της καπιταλιστικής ιδέας. Φαντασθείτε οι πόροι των ταμείων κύριας και επικουρικής ασφάλισης να οδηγούνται απ’ ευθείας από τις μισθολογικές καταστάσεις στην κεφαλαιοποίηση. Αυτό μπορεί να γίνει εύκολα, αφού οι μεγάλες επιχειρήσεις θα έχουν τις δικές τους ασφαλιστικές εταιρείες, ενώ οι μικρές, κατά ομάδες, θα δημιουργούν επίσης την δική τους. Δεν είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς τις προοπτικές που ανοίγει μια τέτοια πορεία πραγμάτων.

Πρώτα – πρώτα η πρωτοβάθμια περίθαλψη, ο διαγνωστικός τομέας της υγείας, όπως και μεγάλο μέρος της θεραπείας των ασθενών θα ιδιωτικοποιηθούν άμεσα, αφού βεβαίως οι ιδιωτικές ασφαλιστικές θα διαθέτουν δικά τους ιατρικά κέντρα ή θα είναι συμβαλλόμενες με ιδιωτικά ιατρικά κέντρα. Τα Νοσοκομεία θα παραμείνουν μόνο για τις ασύμφορες καταστάσεις περίθαλψης και θα λειτουργούν βεβαίως με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια.

Δεύτερον τα ταμεία επικουρικά ή κύριας σύνταξης, όπως τα ξέραμε σήμερα δεν θα χρειάζονται να υπάρχουν, με αποτέλεσμα και οι υπηρεσίες του κράτους και το υπαλληλικό προσωπικό που τις προσφέρει θα είναι αχρείαστα. Το κράτος στρατηγείο θα είναι πια γεγονός. Ένα κράτος, που οι υπάλληλοι – μανδαρίνοι, που τελικά θα διαθέτει, μοναδικό λόγο ύπαρξης θα έχουν αφ’ ενός τον έλεγχο και την καταστολή σ’ όσους δεν συμμορφώνονται απολύτως στις νέες δομές και στα νέα αξιακά πρότυπα και αφ’ ετέρου, στην καθοδήγηση των πόρων από τους φόρους, σ’ όσους επιδεικνύουν την απαιτούμενη προσαρμοστικότητα.

Ένα τέτοιο σενάριο σήμερα είναι ανεφάρμοστο, όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά και για το σύνολο του Δυτικού κόσμου (δεν μιλάμε για τον τρίτο κόσμο). Κατ’ αρχήν κανένα ταμείο κύριας ασφάλισης δεν υπάρχει που να διαθέτει πλεονάσματα. Όλα τα ταμεία έχουν καταληστευτεί τα προηγούμενα 50 χρόνια, με αποτέλεσμα να χρειάζονται σταθερή χρηματοδότηση για τα επόμενα 30 χρόνια, ώστε να αντεπεξέλθουν σε στοιχειώδεις υποχρεώσεις, που είναι εν πολλοίς ανελαστικές.

Μια τέτοια διαδικασία απαιτεί την δημιουργία σε πρώτη φάση παντού ταμείων κύριας ασφάλισης. Την εγκατάλειψη δηλαδή των εικονικών ταμείων, όπου υπήρχαν έως τώρα. Το παράδειγμα της ΔΕΗ δείχνει το δρόμο για το δημόσιο και όπου αλλού δεν υπάρχει. Η εμπλοκή τους σε μια διαδικασία, όπως πριν περιγράψαμε θα επέλθει σε μια δεύτερη φάση.

Σήμερα στη χώρα μας, όπως και στις υπόλοιπες χώρες, η μετάβαση στην ασφαλιστική αρχή, αφορά κυρίως τα ταμεία επικουρικής ασφάλισης, που έχουν αποθεματικά και περιουσία. Δεύτερο, για μια περίοδο 30 χρόνων και για τις χώρες που υπήρχε στοιχειώδες κράτος πρόνοιας, το καπιταλιστικό σχέδιο περιλαμβάνει μια ευέλικτη τακτική, όπου μέσω περικοπών στις συντάξεις, των αυξήσεων στα όρια ηλικίας και της μεθοδευμένης κεφαλαιοποίησης της επικουρικής ασφάλισης, προσπαθούν να ελαχιστοποιήσουν το κόστος των δικαιωμάτων των εργαζομένων, που εντάχθηκαν στο σύστημα με βάση την αναδιανεμητική αρχή. Γι’ αυτό το Δ.Ν.Τ. προτείνει για τη χώρα μας 30% αναπλήρωση από την κύρια σύνταξη σε σχέση με τον εν ενεργεία μισθό.

Είναι φανερό λοιπόν, πως η μετάβαση σε συστήματα πλήρους κεφαλαιοποίησης ασφαλιστικών δικαιωμάτων είναι μια μακροχρόνια διαδικασία, που ακόμα κι αν προχωρήσει απρόσκοπτα, δεν είναι δυνατόν αυτό να γίνει, αν δεν περάσουν 30 χρόνια! Σ’ αυτό το σημείο πρέπει να γίνει μια επισήμανση:

Ο καπιταλισμός ακόμα και σε συστήματα πλήρους κεφαλαιοποίησης δεν θέλει να καταργήσει τις συντάξεις. Η πρόθεσή του δεν είναι να καταργήσει τον συνταξιούχο ως καταναλωτή. Η καπιταλιστική επίθεση, οι προθέσεις και οι σκοπιμότητες που έχουν, δεν αντιμετωπίζονται με κραυγές του τύπου «θέλουν να καταργήσουν τις συντάξεις».

Ο καπιταλισμός επιδιώκει να καταστήσει τα κεφάλαια της ασφάλισης – σύνταξης αποδοτικά για την κερδοφορία τους, μέσω της ανταγωνιστικής τους χρήσης και της ταχύτητας χρήσης τους. Αν μέσα σ’ αυτή την διαδικασία συμβαίνουν και φαινόμενα τύπου Enron, αυτά αντιμετωπίζονται ως παράπλευρες απώλειες.

Σ’ αυτό ακριβώς το σημείο εμφανίζεται το «τριζωνικό σύστημα». Φαινόμενα τύπου Enron τα φαντάζονται ως μεμονωμένες περιπτώσεις, άρα για τους εργαζόμενους που θα χάσουν τις συντάξεις τους, μπορεί το κράτος να εγγυάται μια ελάχιστη σύνταξη. Δεύτερον, ο τρίτος τομέας ασφάλισης θα αφορά βεβαίως εκείνους που μπορούν να διαθέτουν από τον άμεσο μισθό τους ένα μέρος για ξεχωριστή ιδιωτική ασφάλιση, που θα αποτελεί μια πρόσθετη εγγύηση, όχι βεβαιότητα, για την κατάστασή τους ως συνταξιούχοι. Δεν πρόκειται δηλαδή για τρεις πυλώνες, αλλά για ένα με δύο επικουρικές διαδικασίες.

Η πρώτη ενεργοποιείται μόνο εφ’ όσον καταρρεύσει η αγορά ασφαλιστικών δικαιωμάτων, που έχει επενδύσει ο εργαζόμενος και ο δεύτερος υπάρχει πάντα ως δυνατότητα, αλλά αφορά τα μεσαία και πάνω κοινωνικά στρώματα.

Συμπερασματικά,

Είναι φανερό από τα παραπάνω, πως συστήματα πλήρους κεφαλαιοποίησης ασφαλιστικών δικαιωμάτων για να αναπτυχθούν και τελικά να εφαρμοστούν απαιτείται για τον Ευρωπαϊκό τουλάχιστον κύκλο, μια μακριά χρονικά περίοδος, της τάξης των 30χρόνων.

Να αναφέρουμε ως μια επί πλέον απόδειξη των παραπάνω, πως η κεφαλαιοποίηση έχει προχωρήσει μόνο στην Αγγλία και Ολλανδία ικανοποιητικά, στην Γαλλία είναι άγνωστη, ενώ στην Γερμανία, Ισπανία, Πορτογαλία, Βέλγιο, Σουηδία, κλπ, αφορά το 3% του Α.Ε.Π..

γ. Η ιδεολογική μάχη υποκειμένων κεφαλαίου – εργασίας

 

Σ’ αυτή την διαδικασία μετάβασης επιλέγεται μια τακτική που περιλαμβάνει μείωση των συντάξεων, αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης και σταδιακή κεφαλαιοποίηση, αρχής γενομένης από τα επικουρικά ταμεία. Αυτή η διαδικασία μετάβασης αφορά πρώτα απ’ όλα, τμήματα εργαζομένων που μπήκαν στο σύστημα με βάση την αναδιανεμητική αρχή. Οι μάχες λοιπόν τα επόμενα 30 χρόνια θα είναι πολλές και πολύπλευρες, ενώ από την έκβασή τους θα κριθεί η δυνατότητα επιβολής του κεφαλαιοποιητικού συστήματος.

Είπαμε στην αρχή, πως οι αντίπαλοι, κεφάλαιο – ζωντανή εργασία, προετοιμάζονται ιδεολογικά, πολιτικά και οργανωτικά. Η ιδεολογική επίθεση των δυνάμεων του κεφαλαίου στηρίζεται σε σειρά επιχειρημάτων, τα κυριότερα από τα οποία είναι:

α). Η κοινωνία γερνάει και σε λίγα χρόνια η αναλογία εργαζομένων προς τους συνταξιούχους θα έχει μεταβληθεί δραματικά, έχοντας την τάση να πάει στο 1-1.

β). Η είσοδος των μεταναστών στην αγορά εργασίας, αν και βοηθάει, εν τούτοις δεν αρκεί για την αντιμετώπιση του προβλήματος.

γ). Τα αναδιανεμητικά συστήματα είναι ακριβά, σε σχέση με τα κεφαλαιοποιητικά, γιατί στηρίζονται σε υπηρεσίες μεγάλου αριθμού υπαλλήλων.

δ). Για την Ελλάδα το Δ.Ν.Τ. αποφάνθηκε ότι διαθέτει ένα από τα πλέον γενναιόδωρα ασφαλιστικά συστήματα. Η Ελλάδα σήμερα λένε έχει από τα υψηλότερα ποσοστά ασφαλιστικών δαπανών, ως ποσοστό του Α.Ε.Π. στην Ε.Ε. (12%) και αν συνεχίσει έτσι τα επόμενα 50 χρόνια, θα φτάσει στο 24%.

Από τη μεριά τους οι δυνάμεις της εργασίας συγκροτούν την δική τους ιδεολογική αντεπίθεση για την υποστήριξη του αναδιανεμητικού συστήματος.

α). Για το κύριο και βασικό επιχείρημα της γήρανσης του πληθυσμού οι δυνάμεις της εργασίας απαντούν:

Σημασία για την βιωσιμότητα των ασφαλιστικών συστημάτων (αναδιανεμητικών) έχει, όχι η αναλογία συνταξιούχων προς τα ενεργά άτομα, αλλά η αναλογία των συντάξεων ως προς το Α.Ε.Π. και την παραγωγικότητα. Αν δηλαδή η αύξηση του Α.Ε.Π. και της παραγωγικότητας τρέχουν με ρυθμό ταχύτερο από εκείνο του αριθμού των συνταξιούχων, τότε η δαπάνη για συντάξεις τα επόμενα 50 έτη όχι μόνο δεν θα αυξηθεί ως προς το Α.Ε.Π., αλλά θα μειώνεται.

Με αύξηση 3,8% του Α.Ε.Π. και 3% της παραγωγικότητας που εξαγγέλλει η κυβέρνηση, η δαπάνη για συντάξεις, που είναι σήμερα στο 12% του Α.Ε.Π., τα επόμενα 50 χρόνια θα πέσει στο 6% του Α.Ε.Π.. Σε επίπεδο Ευρωπαϊκών χωρών σειρά μελετών έχουν δείξει ότι μια αύξηση του Α.Ε.Π. της τάξης του 2% κατ’ έτος είναι προβλέψιμη για τα επόμενα 40 χρόνια και σημαίνει διπλασιασμό του πλούτου των Ευρωπαϊκών χωρών. Έτσι κι αν ακόμα το ποσοστό των συντάξεων επί του Α.Ε.Π. αυξηθεί, αυτό θα αποτελεί μικρό μέρος απ’ αυτόν τον διπλασιασμό του πλούτου.

Για να το πούμε πιο απλά: Σ’ ένα Α.Ε.Π. 1000 δρχ, οι συντάξεις απορροφούν σήμερα 120 δρχ (12%), σ’ ένα διπλασιασμένο εισόδημα 2000 δρχ και με αύξηση των συντάξεων στο 20%, αυτές θα απορροφούν 400 δρχ. Άρα ο διαθέσιμος πλούτος αφαιρώντας τις συντάξεις είναι πλέον 1600 δρχ έναντι 880 δρχ που απομένουν σήμερα από το Α.Ε.Π., αν αφαιρέσου-με τις συντάξεις (120 δρχ σήμερα).

β). Για το ζήτημα των μεταναστών, που αποτελούν σήμερα ένα μεγάλο μέρος της εργατικής τάξης όλων των Ευρωπαϊκών χωρών, οι δυνάμεις της ζωντανής εργασίας απαιτούν την πλήρη και χωρίς όρους νομιμοποίησής τους και την καθολική ένταξή τους στα ασφαλιστικά συστήματα.

γ). Όσον αφορά την προπαγάνδα για την ακρίβεια των αναδιανεμητικών συστημάτων σε σχέση με τα κεφαλαιοποιητικά, σειρά μελετών στην Ε.Ε. έχουν δείξει ότι συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Ο λόγος είναι προφανής. Η κεφαλαιοποίηση των πόρων των ταμείων απαιτεί μηχανισμούς επενδύσεων κατά πολύ ακριβότερους από τους σημερινούς αναδιανεμητικούς μηχανισμούς.

δ). Σε σχέση με την γενναιοδωρία του ελληνικού ασφαλιστικού συστήματος, το όλο ζήτημα είναι για γέλια, όταν οι εργαζόμενοι στην Ελλάδα καταβάλλουν τις υψηλότερες εισφορές έχοντας τις χαμηλότερες παροχές απ’ οποιονδήποτε άλλο εργαζόμενο σε χώρα της Ε.Ε.

ε). Όμως οι δυνάμεις του κεφαλαίου μ’ όλο αυτό τον θόρυβο προσπαθούν να κρύψουν το πιο σημαντικό ζήτημα για την βιωσιμότητα και την δυναμική ανάπτυξη των αναδιανεμητικών ασφαλιστικών συστημάτων. Και αυτό δεν είναι άλλο από τα ελαστικά ωράρια, το ωρομίσθιο, την εργασία με σύμβαση έργου, κλπ. Έτσι από τις αρχές της 10ετίας του ’90, ένα με-γάλο τμήμα των εργαζόμενων στην χώρα μας (αλλά και στην Ε.Ε.) εργάζεται έτσι που δεν μπορεί να κατοχυρώσει πέρα από μισό ένσημο για κάθε μεροκάματο. Είναι φανερό απ’ αυτό, ότι γι’ αυτούς τους εργαζόμενους, καταβάλλονται μηδαμινές εισφορές και ότι αυτοί για να συνταξιοδοτηθούν χρειάζονται δυο ζωές!!!

Συμπερασματικά,

Η ιδεολογική προπαγάνδα του κεφαλαίου δεν αποσκοπεί μόνο να νομιμοποιήσει στην συνείδηση των εργαζόμενων την αύξηση των χρόνων δουλειάς και την δραματική συρρίκνωση των συντάξεων, αποσκοπεί ακόμα:

α). Να κρύψει τον διπλασιασμό του πλούτου τα επόμενα 40 χρόνια, ώστε να τον καρπωθεί ολόκληρο το κεφάλαιο.

β). Να δικαιολογήσει τον υποδιπλασιασμό σχεδόν (από 10% που είναι σήμερα στο 6%) του ποσοστού των συντάξεων επί του Α.Ε.Π., που σχεδιάζεται με τα νέα συστήματα.

γ). Να νομιμοποιήσει την ληστεία των ήδη καταβληθέντων εισφορών από τους εργαζόμενους τα προηγούμενα χρόνια.

δ). Κυρίως να απεξαρτηθεί από την λαϊκή εργατική συνείδηση, που θεωρεί την σύνταξη καταβαλλόμενη από το κράτος, ανεξάρτητα από το αν οι εισφορές καταληστεύτηκαν. Η συνειδητή αποδοχή από τους εργαζόμενους των κεφαλαιοποιητικών συστημάτων θεωρούν εν τέλει ότι είναι η λύση για μια τέτοια απεξάρτηση. Έτσι οι εργαζόμενοι για την σύνταξή τους δεν θα θεωρούν πλέον υπεύθυνο το κράτος, αλλά τον εαυτό τους και την ομάδα τους.

Είναι φανερό απ’ όλα όσα εκτέθηκαν, πως τα ζητήματα του άμεσου μισθού, της σύνταξης – περίθαλψης, της αύξησης του ελεύθερου χρόνου και του κοινωνικού μισθού από το 18ο έτος της ηλικίας για τους ανέργους (επίδομα ανεργίας και περίθαλψη), είναι ζητήματα πολιτικά και όχι τρόπου χρηματοδότησης. Το βασικό ερώτημα που τίθεται σε σχέση με τα παραπάνω ζητήματα είναι το κατά πόσο οι μισθοί θα ακολουθήσουν την άνοδο της παραγωγικότητας της εργασίας και το κατά πόσο ο μισθός που παίρνουμε δεν είναι μόνο η τιμή του χρόνου εργασίας που αναγκαστικά προσφέρουμε, αλλά εκφράζει και όλους τους χρόνους που είμαστε άνεργοι, εκπαιδευόμενοι, άρρωστοι ή συνταξιούχοι. Αν δεν συμβεί αυτό, τότε όλα τα οφέλη από την άνοδο της εργασίας θα τα αποκομίσει η εργοδοσία και το μόνο που θα συμβεί, είναι να τροφοδοτηθεί ακόμα περισσότερο η συσσώρευση του χρηματιστηριακού παρασιτικού κεφαλαίου.

Επομένως το νόημα της ζωντανής εργασίας έχει μόνο ένα δρόμο. Να ξαναθέσει όπως έκανε παλιότερα, ζήτημα συνολικής αναδιανομής του πλούτου και με τις τρεις μορφές του: Δηλαδή αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος, μείωση των χρόνων εργασίας και του ωραρίου δουλειάς, μεγαλύτερες συντάξεις και καλύτερες κοινωνικές παροχές περίθαλψης.

Ο μόνος τρόπος για να συμβεί αυτό, είναι γενναίες αυξήσεις στους βασικούς μισθούς με οριστική κατάργηση των επιδομάτων και της επιδοματικής πολιτικής. Γιατί μόνο τότε θα είναι δυνατόν να χρηματοδοτηθούν οι συντάξεις. Γιατί μόνο τότε θα μπορεί να πληρωθεί όλος ο χρόνος που απελευθερώνεται από την άνοδο της παραγωγικότητας της εργασίας, δηλαδή οι χρόνοι που είμαστε άνεργοι, άρρωστοι, εκπαιδευόμενοι ή συνταξιούχοι.

Μ’ άλλα λόγια μόνο οι εισφορές επί αυξημένων μισθών και επί όλου του μισθού που πληρώνουν οι εργοδότες μπορούν να δώσουν διέξοδο στα παραπάνω προβλήματα των δυνάμεων της ζωντανής εργασίας.

Συμπερασματικά,

Στην αύξηση του κεφαλαίου οι δυνάμεις της εργασίας πρέπει να αντιτάξουν μια ριζικά αντίθετη μ’ αυτήν πολιτική, με άξονες.

α). Την υπεράσπιση μέχρι εσχάτων των αναδιανεμητικών δημόσιων συστημάτων έναντι των κεφαλαιοποιητικών.

β). Την ριζική επαναδιαπραγμάτευση του παραγόμενου πλούτου υπέρ των δυνάμεων της εργασίας και με τις τρεις μορφές του.

γ). Τις κλαδικές συλλογικές συμβάσεις με αυξήσεις στους βασικούς μισθούς, με παράλληλη κατάργηση της επιδοματικής πολιτικής και των επιδομάτων και με μείωση του εργάσιμου χρόνου και του χρόνου συνταξιοδότησης. Με αυξήσεις των εισφορών επί του συνόλου του μισθού που πληρώνουν οι εργοδότες.

δ). Με ισχυρά επιδόματα ανεργίας και περίθαλψη για όλους τους ανέργους, ντόπιους και μετανάστες.

ε). Με κατάργηση της ελαστικής και περιστασιακής απασχόλησης.

στ). Με την απαίτηση: «κανείς εργαζόμενος ανασφάλιστος».

Οργανωτική συγκρότηση των δυνάμεων του κεφαλαίου και της εργασίας, οι συμμαχίες.

Σ’ αυτό το κεφαλαιώδες ζήτημα, αν δεν μιλήσουμε με την μέγιστη δυνατή καθαρότητα και ειλικρίνεια, όλα τα προηγούμενα θα παραμείνουν καλές ίσως διαπιστώσεις.

Πρώτα – πρώτα, η νέα τεχνολογική – επιστημονική επανάσταση κατέστρεψε τα βάθρα στήριξης (οργάνωσης και συγκρότησης) της εργατικής τάξης που ήταν οι τεϊλορφορντικές αλυσίδες (μεγάλη βιομηχανία). Πέτυχε επίσης να απειλεί με απαξίωση στο διηνεκές κάθε εργασιακή δεξιότητα, οποιουδήποτε μορφωτικού επιπέδου (εξού και η δια βίου εκπαίδευση).

Έτσι μέσα σε μια 15ετία (1985-2000), ότι υπήρχε ως εργασιακή συλλογικότητα αντίστασης στο Δυτικό κόσμο, δέχτηκε συντριπτικά πλήγματα. Παρ’ ότι στην χώρα μας η παραγωγή υλικών προϊόντων και η μεγάλη βιομηχανία δεν είχαν την ανάπτυξη που είχαν στις μεγάλες καπιταλιστικές χώρες, τα φαινόμενα ήταν ίδια. Γιατί βεβαίως οι επιπτώσεις της νέας τεχνολογικής επανάστασης συνοδεύτηκαν με την απελευθέρωση των αγορών από δασμούς στην εισαγωγή προϊόντων, με αποτέλεσμα τα πολύ φτηνά πλέον, βιομηχανικά κυρίως, προϊόντα του ανεπτυγμένου βορρά να συντρίψουν τις μικρές τοπικές παραγωγές.

δ. Τα αίτια της σημερινής κατάστασης

 

Δεν θα ήταν αλήθεια αν αποδώσουμε μόνο στα παραπάνω φαινόμενα την κατάσταση του εργατικού κινήματος στην χώρα μας. Εξ ίσου είναι αλήθεια πως ο εργοστασιακός συνδικαλισμός από τα τέλη της 10ετίας του ’70, δέχτηκε ισχυρό πλήγμα (μέχρι διάλυση) από δυνάμεις που βρίσκονταν στο εσωτερικό του. Αναφερόμαστε στην συνειδητή προσπάθεια του ΚΚΕ να τον διαλύσει (πράγμα που πέτυχε). Ο κλαδικός συνδικαλισμός ουσιαστικά «διαλύθηκε» κι αυτός έως τα μέσα της 10ετίας του ’90. Η μεταφορά των αποφάσεων στις μεγάλες κλαδικές ενώσεις σε Δημόσιο (ΠΟΕ-ΠΟΤΑ, ΠΟΕΔΗΝ, κλπ) και ιδιωτικό τομέα στα γενικά συμβούλια(40 άτομα αποφασίζουν ερήμην των εργαζομένων), έδωσε την χαριστική βολή στα βάθρα συγκρότησης της συλλογικής συνείδησης των εργαζομένων.

Και δεν μιλάμε βεβαίως για τις γ/θμιες ενώσεις των εργαζομένων ΓΕΣΕΕ, ΑΔΕΔΥ, που λειτουργούσαν πάντα ως Γενικά Συμβούλια, αυτές απλά επικύρωναν κάθε φορά το επίπεδο διάλυσης του Συνδικαλιστικού κινήματος.

Αν στον ιδιωτικό τομέα τα αίτια της σημερινής διάλυσης του Εργατικού κινήματος εντοπίζονται στην νέα τεχνολογική επανάσταση, που έφερε την διάλυση των τεϊλορφορντικών αλυσίδων και στην διάλυση από τα μέσα του εργοστασιακού συνδικαλισμού, στον δημόσιο τομέα τα αίτια της σημερινής διαλυτικής κατάστασης δεν οφείλονται μόνο στην δομή του συνδικαλισμού, δηλαδή στα Γενικά Συμβούλια αποφάσεων.

Στον δημόσιο και στον ευρύτερο δημόσιο τομέα εντοπίζονται σε μια σειρά σημαντικά αίτια της σημερινής κατάστασης. Τα κυριότερα απ’ αυτά είναι:

α). Τα ρουσφετολογικά συστήματα προσλήψεων (πλην εκπαίδευσης).

β). Η εκμαυλιστική επιδοματική πολιτική των κυβερνήσεων και η αποδοχή της από τους εργαζόμενους.

γ). Η πολιτική των ενιαίων μισθολογίων της αριστεράς, που ενίσχυσε και συγκάλυψε τα επιδοματικά παζάρια κάτω από το τραπέζι, αντί της πολιτικής των αυξήσεων στους βασικούς μισθούς, μέσω συλλογικών συμβάσεων ανά κλάδο, που θα αναδείκνυε τα ταξικά αγωνιστικά των εργαζομένων.

δ). Το σπουδαιότερο όμως αίτιο της σημερινής κατάστάσης στον δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο χώρο είναι αναμφίβολα το ανισόμετρο της ανάπτυξης του κινήματος σ’ αυτόν τον χώρο, τα τελευταία 20 χρόνια, λόγω της διαφορετικής θέσης των διαφόρων κομματιών του στην παραγωγή και στην αναπαραγωγή. Αυτή την ανισόμετρη ανάπτυξη αγνόησαν οι ταξικές εργατικές δυνάμεις και η Αριστερά, με αποτέλεσμα υιοθετώντας την πολιτική των ενιαίων μισθολογίων, να βοηθήσουν τις εξουσιαστικές δυνάμεις στην πορεία διάλυσης της εργατικής συλλογικής συνείδησης, που είχαν επιλέξει!!!

Έτσι σήμερα τα ζητήματα αλληλεγγύης, η αντίληψη ότι οποιοσδήποτε αγώνας των εργαζομένων αφορά όλους, κλπ, έχουν χαθεί από την εργατική συνείδηση. Είναι φυσικό λοιπόν, η πολιτική της σαλαμοποίησης, που χρησιμοποιούν οι κυβερνήσεις (δηλαδή το κτύπημα κομμάτι – κομμάτι) για να συντρίψουν την ζωντανή εργασία, να μην βρίσκει μεγάλες αντιστάσεις. Παρ’ όλα αυτά είναι φανερό, πως οι χώροι που κυριαρχεί ακόμα η μόνιμη εργασία, έχουν την υποχρέωση και το καθήκον, να σηκώσουν το βάρος της επίθεσης στην σύνταξη – περίθαλψη – μισθούς. Και βεβαίως προτεραιότητα σ’ αυτούς τους χώρους έχει ο δημόσιος και ευρύτερος δημόσιος τομέας, γιατί σ’ αυτούς η μονιμότητα είναι ισχυρή.

ε. Η χάραξη επιθετικής ιδεολογικής γραμμής των εργαζομένων

 

Το κεφάλαιο μέσα σε μια δεκαετία συγκρότησε τις δυνάμεις του μέσα στην πορεία διάλυσης της εργασιακής συλλογικής συνείδησης. Αυτό δεν έγινε έτσι απλά, αλλά όπως αναφέρθηκε πριν, έγινε με συγκεκριμένες πολιτικές και τρόπους. Μέσα σ’ αυτήν την πορεία δημιούργησε συμμάχους μέσα στην εργατική τάξη. Έφτασε μάλιστα να ελέγχει πλήρως την συνδικαλιστική γραφειοκρατία όλων των β/θμιων και γ/θμιων οργάνων. Αυτή η γραφειοκρατία είναι πια συνδεμένη με χίλια νήματα, οικονομικά και πολιτικά, με τις δυνάμεις της κυβερνητικής διαχείρισης. Έτσι αυτές δεν έχουν τίποτα να φοβηθούν από την δράση των β/θμιων και γ/θμιων οργάνων, όπως αυτή εκφράζεται μέσω των Γενικών Συμβουλίων.

Οι δυνάμεις της ζωντανής εργασίας, εκτός από ιδεολογικά, βρίσκονται σε δυσχερέστατη θέση πολιτικά και οργανωτικά. Οι συλλογικότητες στον ιδιωτικό χώρο έχουν καταστραφεί και πρέπει να επανασυγκροτηθούν. Κανένα εργατικό κίνημα δεν μπορεί να υπάρξει, εάν στο χώρο της ημιαπασχόλησης, των συμβάσεων έργου, κλπ, δεν επαναλειτουργήσει η εργατική συλλογική συνείδηση. Είναι τραγικό που στη χώρα μας δεν υπάρχει κίνημα ανέργων με μια ανεργία τύπου Ισπανίας (28%). Όπως επίσης κανένα κίνημα δεν μπορεί να υπάρξει, αν το 1.000.000 οικονομικοί μετανάστες δεν νομιμοποιηθεί και ασφαλιστεί. Γιατί το σύγχρονο προλεταριάτο (οι χειρώνακτες) στη χώρα μας δεν είναι άλλος από τους μετανάστες.

Στους χώρους που υπάρχει ακόμα μόνιμη εργασία (κυρίως δημόσιο), το κίνημα της ζωντανής εργασίας μπορεί να υπάρξει οργανωτικά μόνο στα α/θμια σωματεία. Όμως η ύπαρξή του εξαρτάται από την δυνατότητά του να ξανακερδίσει τη συλλογική συνείδηση του συνόλου των εργαζομένων εντός του σωματείου. Κάτι τέτοιο απαιτεί τιτάνια προσπάθεια στις σημερινές συνθήκες. Δεν μπορεί να γίνει με τον βερμπαλισμό και την απογείωση.

Για να μπορέσει όμως να γίνει κάτι τέτοιο, απαιτείται η ύπαρξη μιας γραμμής που:

α). Μπορεί να θέσει ξανά συνολικά το ζήτημα της αναδιανομής του παραγόμενου πλούτου και με τις τρεις μορφές του: του άμεσου εισοδήματος, της αύξησης του ελεύθερου χρόνου (εργάσιμου και συντάξιμου), της αύξησης των κοινωνικών παροχών (πλήρης περίθαλψη, ικανοποιητική σύνταξη και επιδόματα ανεργίας).

β). Καμιά τέτοια γραμμή δεν μπορεί να έχει νόημα, αν δεν παίρνει υπ’ όψιν της τις οργανωτικές και πολιτικές δυνατότητες της ζωντανής εργασίας, όπως και του αντιπάλου. Άρα καμιά γραμμή δεν μπορεί να συγκροτηθεί στην βάση ή με επίκεντρο τα γ/θμια όργανα ΓΕΣΕΕ – ΑΔΕΔΥ. Ακόμα και σε επίπεδο Ομοσπονδιών τα πράγματα είναι εξαιρετικά δύσκολα για τις δυνάμεις της εργασίας. Όμως μια συστηματική γραμμή και ξεκάθαρη σε επίπεδο α/θμιων οργάνων, είναι δυνατόν να ελέγξει στην πορεία ανάπτυξής της στα α/θμια όργανα και παράλληλα διασύνδεση των α/θμιων οργάνων στον ίδιο κλάδο. Χωρίς μια τέτοια πορεία καμιά μετατόπιση, καμιά αλλαγή συσχετισμού δύναμης, δεν μπορούν να πετύχουν οι δυνάμεις της ζωντανής εργασίας.

Είναι φανερό, πως σ’ αυτή τη φάση προκρίνουμε μια ανάπτυξη του κινήματος σε κλαδικό επίπεδο και όχι στο επίπεδο ιδιωτικό (ΓΕΣΕΕ), δημόσιο (ΑΔΕΔΥ), ΚΛΠ. Είναι ο μόνος τρόπος, κατά την γνώμη μας, να συγκροτηθεί μια γραμμή στο ζήτημα της συνολικής αναδιανομής του πλούτου, ενώ ταυτόχρονα να απελευθερώνονται οι εργαζόμενοι από την μέγκενη της συνδικαλιστικής γραφειοκρατίας (δηλαδή των δυνάμεων του κεφαλαίου) και από παλιές αμαρτίες, που κατέστρεψαν την εργατική συλλογική συνείδηση. Μια τέτοια γραμμή πρέπει να έχει τους εξής άξονες:

α) Στο επίπεδο των συλλογικών συμβάσεων.

1. Η ΓΕΣΕΕ και η ΑΔΕΔΥ υπογράφουν μόνο τις κατώτατες συμβάσεις.

2. Όλο το βάρος στις κλαδικές συλλογικές συμβάσεις, με κατάργηση των επιδομάτων και ενσωμάτωσή τους στους βασικούς μισθούς, με αυξήσεις στους βασικούς μισθούς, με σύνδεση του μισθού μόνο με τα χρόνια υπηρεσίας (καμιά σκέψη για σύνδεσή του με την αξιολόγηση), με διατήρηση της αναλογίας των εισφορών στο: 2/3 εργοδότης – 1/3 εργαζόμενος.

β) Στο επίπεδο του ελεύθερου χρόνου.

Γενική μείωση του εργάσιμου χρόνου (π.χ. 35ωρο) και του ηλικιακού ορίου συνταξιοδότησης. Π.χ.

τα 55 χρόνια ( ή η μείωση των χρόνων εργασίας ή το εβδομαδιαίο ωράριο εργασίας). Το αίτημα

πρέπει να τεθεί από κάθε κλάδο με την μορφή που η βάση του θεωρεί αναγκαίο.

γ) Για τις συντάξεις και την περίθαλψη.

1 Πλήρης, δημόσια, δωρεάν περίθαλψη.

2 Επιμονή στα αναδιανεμητικά συστήματα, με ισότητα εισοδήματος συνταξιούχων και εν ενεργεία.

δ) Κανείς απλήρωτος και ανασφάλιστος χρόνος μετά το 18ο έτος της ηλικίας.

1 Επιδόματα ανεργίας, που να ικανοποιούν μια αξιοπρεπή διαβίωση από το 18ο έτος

της ηλικίας.

2 Κανένας χρόνος να μην υπάρξει μετά το 18ο, που να μην πληρώνεται και να μην ασφαλίζεται (είτε είναι κανείς άνεργος, είτε εκπαιδευόμενος, είτε άρρωστος).

ε) Καθολική και χωρίς όρους νομιμοποίηση των μεταναστών και ένταξή τους στα συστήματα ασφάλισης – περίθαλψης.

 

Σημείωση: Το κείμενο γράφτηκε (Πάτρα, 10-04-2002) από τον Αντώνη Ναξάκη (τώρα αντιπροέδρου της ΕΛΜΕ Χανίων) με παρατηρήσεις και συνυπογραφή του Παναγιώτη Μπούρδαλα (τώρα Γραμματέα της Α΄ ΕΛΜΕ Αχαΐας). Η εισαγωγή προστέθηκε (Πάτρα 7-11-2007) από τον δεύτερο.

 

 

Advertisements

4 Σχόλια

  1. […] καιρό έχει ανεβεί στο Μανιτάρι του Βουνού στις 10-11-2007: Αναδιανεμητικό ή κεφαλαιοποιητικό σύστημα; Επίσης ένα ενδιαφέρον κείμενο με υπογραφές έχει […]

  2. […] Θυμηθείτε με την ευκαιρία την ενδιαφέρουσα μελέτη: «Αναδιανεμητικό ή κεφαλαιοποιητικό σύστημα;», που έχουμε αναρτήσει από […]

  3. […] στο ιστολόγιό μας έχουμε ανεβάσει αρκετά κείμενα: «Αναδιανεμητικό ή κεφαλαιοποιητικό σύστημα» στις 10-11-2007, που είναι σε θεωρητική βάση, το «κείμενο […]

  4. […] Ναξάκης -Παναγιώτης Μπούρδαλας “Αναδιανεμητικό ή κεφαλαιοποιητικό σύστημα”; πηγή: […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: