Ανοικτή επιστολή δεκαεπτάχρονου κιθαρίστα περί τέχνης…

Αγαπητοί φίλοι,

Η τέχνη είναι ίσως, το δημιουργικότερο μέσο έκφρασης που διαθέτει ο άνθρωπος. Μπορεί να εκφράσει τα συναισθήματά του με τον πιο έντονο τρόπο, όπως ο ίδιος επιθυμεί, μέσα από έναν πίνακα ζωγραφικής, από ένα μουσικό ή θεατρικό έργο.

Δυστυχώς όμως, στην τεχνοκρατική και υλιστική εποχή στην οποία ζούμε σήμερα, ο άνθρωπος όλο και απομακρύνεται από την τέχνη, αδιαφορώντας για τη σημασία της και την προσφορά της σε αυτόν, αναζητώντας μονάχα την «ύλη».

Ο άνθρωπος μέσα από την τέχνη καλλιεργείται πνευματικά, αναγνωρίζοντας την αίσθηση του ωραίου, όπως ο καθένας την αντιλαμβάνεται και βέβαια επιλέγοντας με κάποια κριτήρια. Ταυτόχρονα αναπτύσσει το πνευματικό επίπεδο του ατόμου, αλλά και ολόκληρου του κοινωνικού συνόλου, καθώς ο ένας επηρεάζει τον άλλο. Μέσα από την τέχνη μεταφέρει τα δικά του βιώματα και κατακτά τις εμπειρίες και των άλλων ανθρώπων, εμπλουτίζοντας την εμπειριογνωστική του ικανότητα.

Επιπροσθέτως ψυχαγωγεί και δεν διασκεδάζει απλά τον άνθρωπο, εξευγενίζοντας τα συναισθήματά του και απαλλάσσοντας τον από τον πιεστικό καθημερινό τρόπο ζωής. Απελευθερώνει την εσωτερική πίεση και το άγχος των προβλημάτων, εκτονώνει τα συναισθήματα που νοιώθει και μεταφέρεται σε έναν κόσμο γαλήνης και ηρεμίας, αφού προκαλεί πνευματική κάθαρση.

Επιπλέον η τέχνη κοινωνικοποιεί το άτομο, καθώς η ίδια η τέχνη είναι μια μορφή επικοινωνίας του καλλιτέχνη με τον εξωτερικό κόσμο. Μπορεί από τα έργα του να προβάλλει τα κοινωνικά προβλήματα και να ευαισθητοποιεί τους πολίτες. Μάλιστα, προβάλλονται πνευματικές αξίες και ιδανικά, ώστε να υπάρχει μια καλύτερη ζωή, χωρίς τάσεις εγωισμού, ηγεμονίας και αδιαφορίας για το συνάνθρωπο.

Επομένως το άτομο πολιτικοποιείται και ενδιαφέρεται για το κοινό καλό, παραμερίζοντας την αδράνεια και την παθητικότητα. Η τέχνη βοηθά στην στήριξη της δημοκρατίας και της ισότητας και ασκεί κριτική στην εξουσία, που συνήθως προβάλλει πρότυπα μιας αλαζονικής στάσης ζωής και πλήρους αδιαφορίας και άγνοιας.

Από την άλλη, βέβαια, θα πρέπει να εξετάσουμε και στο που οφείλεται όλη αυτή η αδιαφορία του ανθρώπου για την τέχνη σήμερα. Φυσικά ο ίδιος ο τρόπος ζωής μας και οι επιθυμίες μας, μας απομακρύνουν συνέχεια από αυτή. Επιθυμίες όπως το κυνήγι του πλούτου, η υλικοθηρία, η καλοπέραση και το χρήμα αποτρέπουν τον άνθρωπο απ’ το να ασχοληθεί και να ενδιαφερθεί για την τέχνη.

Η ίδια η «τέχνη» που δημιουργείται σήμερα και μόνο τέχνη δεν είναι, ευτελίζει και μειώνει την αληθινή τέχνη στα μάτια του απλού ανθρώπου. Τέχνη χωρίς μηνύματα, χωρίς αισθητικό βάθος και ουσία, δεν μπορεί να χαρακτηρίζεται τέχνη. Όμως σήμερα αυτό ονομάζουμε πως είναι τέχνη. Λογικό επακόλουθο είναι επομένως ο άνθρωπος να αδιαφορεί γι’ αυτήν, αφού δεν νοιώθει ότι είναι πνευματική δημιουργία.

Τέλος, τα Μ.Μ.Ε. έχοντας αυτή την τεράστια εξουσία να αποχαυνώνουν και να ετεροκατευθύνουν το κοινό, προβάλλουν αρνητικά πρότυπα, ατάλαντους καλλιτέχνες, πρόχειρα έργα και οδηγούν στην απομάκρυνση από την αληθινή τέχνη.

Εφόσον τα Μ.Μ.Ε. συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού που παρακολουθεί τις εκπομπές τους αδιάκοπα, λογικό είναι να προκαλείται μαζοποίηση και ο κόσμος να μη μπορεί να ασκήσει την κριτική του πάνω στο αντικείμενο «τέχνη».

Συμπερασματικά, λοιπόν, καταλαβαίνει κανείς, πως η αληθινή τέχνη δεν μπορεί να ανατρέψει τα πάντα στην αντίληψη ενός ατόμου, αλλά και ολόκληρης της κοινωνίας. Βέβαια, σήμερα δεν είμαστε σε θέση να αξιοποιήσουμε την τέχνη, καθώς βρισκόμαστε σε μια κατάσταση «ύπνου», εξαιτίας κυρίως του τρόπου ζωής της εποχής μας. Είναι όμως χρέος όλων μας να «ξυπνήσουμε» επιτέλους και να σώσουμε την τέχνη, πριν καταστραφεί ολοκληρωτικά.

Δημήτρης Μ., 10-05-2008

5 σχόλια

  1. Τον 17χρονο, όταν γίνει 27χρονος τον βλέπω να τρώει τα μανιτάρια με την πένα του! Πολύ δυνατός!

  2. @ egolpion

    Εάν οι 17 χρονοι δεν ανοίξουν φτερά, δεν κριτικάρουν, δεν ανοιξουν δρόμους, δεν αναπροσαρμόσουν τη ζωνυανή παράδοση, δεν αμφισβητήσουν τη σαπίλα της εξουσίας, έ τότε “άστα να πάνε”…

  3. Κάποτε η τέχνη εφαρμοζόταν στα πάντα. Στην μουσική, στο τραγούδι στη ζωγραφική, στην ξυλουργική , στην αργυροχρυσοχοία, στην υφαντική, στην αρχιτεκτονική κλπ. Η άνθρωποι μαθαιναν μια ΤΕΧΝΗ για να ζησουν και η ομορφιά αυτη ήταν διάχυτη.

    Τώρα, από την μια η τέχνη αυτονομήθηκε και εγινε αυτοσκοπός απευθυνόμενη σε ολίγους έχοντες και κατέχοντες και από την άλλη βλέπουμε τερατουργηματα γύρω μας, εντελώς άτεχνα ξεπετάγματα στο βωμο του κέρδους.

    Οπότε, ποιός την λογαριάζει την πραγματική τεχνη πιά;

  4. @ Theoprovlitos

    η αυτονόμηση της τέχνης, δηλαδή η “τέχνη για την τέχνη” είναι μια ακόμη κοινωνική και προσωπική “ασθένεια” της εποχής των πολυπικοιλων αυτονήσεων, όχι των υποκειμένων από τις εξουσιαστικές δομές, αλλά των μορφών έκφρασής τους από τον εσωτερικό τους κόσμο…

    Πως θα γίνει άραγε η υπέρβαση;

  5. για να εκφραστείς μέσα στην ιερότητα της Τέχνης είναι αναγκαίο να πάρεις το απόσταγμα της ψυχής (γιατί αυτό είναι που σε κάνει δημιουργό) και να το παρουσιάσεις ατόφιο, καθαρό όπως είναι. εγώ πιστεύω ότι ο καθένας μπορεί να έχει μέσα του τη φλόγα του δημιουργού, σε μια συγκυρία όμως που ένα σωρό πράγματα σε περικυκλώνουν και σου κρύβουν αυτή τη φλόγα, η δύναμη του ποιείν μαραίνεται. Αλήθεια είναι ότι τα όνειρά μας συνοψίζονται κυρίως σε υλικά αγαθά και όταν ο κόσμος ξαπλώνει κουρασμένος το βράδυ, δεν αναπολεί τις στιγμές εκείνες της ημέρας που τον έκαναν να “σηκωθεί λίγο ψηλότερα”, γιατί απλούστατα τέτοιες στιγμές είναι σπάνιες. πάντως υπάρχουν και δίνουν νόημα. εύχομαι ο 17χρονος κιθαρίστας να βρίσκει πολλές τέτοιες..

Υποβολή απάντησης